Mocht u de informatie op onze website kanker-actueel.nl waarderen dan wilt u ons misschien ondersteunen met een donatie

Ons rekeningnummer is: RABO 37.29.31.138 t.n.v. Stichting Gezondheid Actueel in Terneuzen.  Onze IBANcode is NL79 RABO 0372 9311 38

Als donateur kunt u ook korting krijgen bij verschillende bedrijven. En we hebben een ANBI status

Update 1 oktober 2019:

Ik heb de specieke studievermeldingen van niet-toxische middelen en weinig tot geen invasieve behandelingen als aanvulling op radiotherapie - bestraling bij alle vormen van kanker bij elkaar gezet, min of meer in alfabetisch volgorde in onderstaande lijst. De nummers refereren aan de plaats in de algemene literatuurlijst van arts-bioloog drs. Engelbert Valstar 

acupunctuurbeeld

Deze selectie van studies is alleen gedaan op specifiek gedaan onderzoek vooraf, tegelijkertijd of na radiotherapie - bestraling ongeacht de vorm van kanker. Ook wanneer een studie naast bestraling is uitgevoerd bij specifiek een bepaalde vorm van kanker heb ik die opgenomen in deze lijst. 

Aparte lijsten van studies uitgevoerd bij specifiek een bepaalde vorm van kanker of naast bestraling of chemo of operatie of stamceltransplantaties c.q. beenmergtransplantaties heb ik uitgesplitst uit de algemene lliteratuurlijst om het u gemakkelijker te maken.

Wanneer een studie is uitgevoerd bij specifiek een bepaalde vorm van kanker heb ik die opgenomen in een aparte lijst voor die specifieke vorm van kanker: zie 

https://kanker-actueel.nl/NL/literatuurlijsten-niet-toxische-middelen-en-behandelingen-per-kankersoort-en-aanvullend-op-chemo-operatie-en-bestraling.html

De specifieke lijst naast bestraling - radiotherapie staat hieronder

Maar veel studies gedaan met niet-toxische middelen en weinig / niet invasieve behandelingen enz. naast  ook chemo, bv. maretak injecties, acupunctuur, beweging, massage, psycho-sociale begeleiding enz., informatie daarover allemaal ook te vinden onder complementair , staan in de volledige literatuurlijst van arts-bioloog drs. Engelbert Valstar   

Wellicht kunt u deze lijst uitprinten of een aantal studies uit deze lijst door selecteren die specifiek in uw situatie van belang zijn en aan uw behandelend oncoloog voorleggen. Of zoek de beschrijving van de studie op in PUBMED via titels en/of PMID no. die vermeld staan bij de korte omschrijvingen.

Van een aantal van de belangrijkste studies uit onderstaande lijst vindt u ook omschrijvingen en vertalingen van abstracten en volledige studierapporten op onze website. Zoek via sleutelwoorden in onze zoekfucntie rechtsboven elk artikel of raadpleeg sitehulp hoe U op onze website naar artikelen kunt zoeken. Specifiek benoemde niet-toxische middelen en weinig invasieve behandelingen vindt u ook onder de rubriek complementair.

Ervaringen van kankerpatienten, met verschillende vormen van kanker met complementaire aanpak zijn te vinden onder ervaringsverhalen en er zijn ook een aantal video's te bekijken van kankerpatiënten.

Raadpleeg voor aanvullende antioxidanten en voedingsupplementen aub altijd een goed gekwalificeerd orthomoleculair arts. Soms is een bepaald voedingssupplement niet gewenst tijdens een behandeling met een bepaalde chemo of immuuntherapeutische aanpak bv. Of moet voor de goede opname een bepaald voedingsupplement gecombineerd worden met een ander voedingsupplement. En ook met de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van personalised medicine kunnen bepaalde supplementen juist tegengesteld werken.

Selectie van gerandomiseerde studies met niet-toxische stoffen en niet invasieve behandelingen specifiek voor, tijdens en na radiotherapie - bestraling ongeacht de vorm van kanker uit de literatuurlijst van arts-bioloog drs. E. Valstar:

Acupunctuur en sham acupunctuur:

1493)Roscoe JA et al ; J Pain Symptom Manage 2009 ; Mar 27 ; PMID 19328650 : Acupressuurbanden verminderen misselijkheid samenhangend met bestralen ; zie ook 1332.

1494)Cho JH et al ; J Altern Complement Med 2008 : 14(5):523-6 ; PMID  18532895 ; Acupunctuur verindert xerophtalmie -  nachtblindheid ten gevolge van bestraling wegens kanker.

1618)Enblom A et al ; Ann Oncol 2011 ,Sep 23 ; PMID 21948812 ; Acupunctuur niet beter dan placebo-acupunctuur ingeval van misselijkheid door radiotherapie.

1804)Simcock R et al; Ann Oncol 2013 Mar;24(3):776-83; Acupunctuur vermindert in een RCT tov standaardbehandeling duidelijk droogheid van de mond veroorzaakt door bestraling.

1860)Meng Z et al; Eur J Cancer 2012 Jul;48(11):1692-9;PMID22285177; Acupunctuur gaat in vergelijking met sham-acupunctuur in belangrijke xerostomie in verband met bestralen bij het nasopharynxcarcinoom tegen.

2110)Wong RK et al; J Soc Integr Oncol 2010 Spring;8(2):35-42;PMID 20388444 : transcutane elektrisch stimulatie van zenuwen gaat een droge mond bij bestraling even goed tegen als de standaardbehandeling met pilocarpine.

2546)Jeon JH et al; Integr Cancer Ther 2015 May;14(3):221-30; PMID 25691084 ; acupunctuur gaat anorexie als bijwerking van de radioactieve behandeling van schildklierkanker, tegen.

2723)Wong RK et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2015 jun 1;92(2):220-7;PMID 25841622 ; transcutane elektrische prikkeling, die op acupunctuur lijkt, blijkt droge slijmvliezen die door bestraling wordt veroorzaakt niet aantoonbaar tegen te gaan, maar wel de overall toxiciteit.

3434)Enblom A et al; Evid Based Complement Alternat Med 2017; PMID 28270851 : Acupunctuur vermindert in vergelijking met sham-acupunctuur misselijkheid bij radiotherapie.

Aroma therapie:

972) Graham PH et al ; J Clin Oncol 21:2372-6;2003: Aromatherapie van verschillende aard heeft bij kankerpatienten die bestraald worden geen invloed op gevoelens van angst of op depressieve gevoelens.

3201)Nakayama M et al; Biomed Res Int 2016;2016:9509810; PMID 28042578 ; aromatherapie vermindert beschadiging speekselklieren door bestraling.

Arseniumtrioxide:

1375)Lin YC et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi He Za Zhi 27: 704-7 ; 2007 : Arseniumtrioxide verbetert significant resultaat bestraling bij patienten met een nasopharynxcarcinoom ; PMID 17879533.

BCAA Aminozuren:

1925)Lee IJ et al; Cancer Res Treat 2011 Mar;43(1):24-31 ::PMID 21509160 : BCAA bevorderen herstel lever na radiotherapie ivm primaire leverkanker - HCC. Zie in deze lijst de vele andere studies met BCAA bij het HCC.

BCG - Bacillus Calmette-Guerin:

389) Hoerni B et al ; Oncology 39 : 292-5 ; 1982. BCG blijkt in een kleinschalig gerandomiseerd onderzoek naast chemo en bestraling de ziektevrije overleving te verbeteren.

393) Hoerni B et al ; Recent Res Canc Res 65 : 160-3 ; 1978 ; BCG verbetert bij patiënten met een NHL - non-Hodgkin , bij wie met chemo en bestraling een complete remissie is bereikt de ziektevrije overleving bij beperkte follow-up niet significant ; 388 t/m 393 levert als spijkerharde totaalconclusie op, dat BCG na complete remissie bij NHL-patienten de ziektevrije overleving verbetert ; een verdergaande analyse zou meer op kunnen leveren.

394) O’Connell MJ et al : Int J Radiat Oncol Biol Phys 8 : 1115-9 ; 1982 ; BCG naast radiotherapie voor inoperabele endeldarmkanker verbetert de progressievrije periode en de overleving sec niet ; gezien referentie 378 en in mindere mate 377, zou men BCG met gedode kankercellen in een adjuvantsetting moeten proberen.

654)Anthony HM et al ; Cancer 42 : 1784-92 ; 1978 ; BCG blijkt bij inoperabele longkankerpatiënten (voor randomisatie werd er eerst gestratificeerd) de kwaliteit van leven significant te verbeteren ; het leven werd niet significant verlengd ; na bestraling was deze levensverlenging echter wel zeer significant.

Betastin:

535) Blomgren H et al; Biomed Pharmacother 38: 143-9; 1984; Bestatin als extra adjuvans voor patiënten die wegens blaaskanker bestraald worden verbetert de ziektevrije overleving.

537) Blomgren H et al; Acta Oncol 29: 809-12; 1990; Bestatin bleek in dit onderzoek de overleving van blaaskankerpatiënten die bestraling kregen niet te verbeteren; in combinatie met de nummers 533,534 en535 staat wel vast dat bestatin ingeval van bestraling voor blaaskanker de ziektevrije overleving verbetert.

Bewegen en sporten:

851) Mock V et al ; Cancer Prtact 9:119-27;2001 ; Lichaamsbeweging blijkt op gerandomiseerde basis de vermoeidheid tijdens chemo/bestraling te verminderen en de levenskwaliteit te verbeteren.

852) Mock V et al ; Oncol Nurs Forum 24:991-1000 ; 1997 : Dit eerder dan nummer 851 uitgevoerde onderzoek had een vergelijkbare opzet en een vergelijkbaar resultaat.

1104) Rummans TA et al ; J Clin Oncol 24: 635-42 ; 2006 : Life-stylemaatregelen gaan bij patienten met vergevorderde kanker, die bestraald worden vermindering van kwaliteit van leven tegen blijkens dit gerandomiseerde onderzoek.

1210) Buchbinder D et al ; J Oral Maxillofac Surg 51: 863-7; 1993 : Het zogenaamde Therabite Jaw Motion Rehabilitation System houdt beweeglijkheid kaak na bestraling beter in stand/verbetert die na bestraling. Meer dan niets speciaals doen en ook meer dan een andere oefeningsstrategie. PMID 8336223.

1334)Lee TS et al ; Breast Cancer Res Treat 2006 ; 2 dec ; Epub ahead of print : Oefening van de musculi pectorali vermindert kans op onstaan lympheopedeem tijdens radiotherapie niet. PMID 17143593.

1420) Monga U et al ; Arch Phys Med Rehabil 88: 1416-22 ; 2007 : Lichamelijke inspanning van betekenis gaat bij prostaatkankerpatienten die bestraald worden, vermoeidheid tegen en verbetert  levenskwaliteit ; PMID 17964881. Zie ook o.a. 1103 en 1342. Bedacht moet wel worden dat bestralen bij prostaatkanker een discutabele therapie is en blijft ; zie ook 1195.

1476) Segal RJ et al ; J Clin Oncol 2009 Jan 20;27(3):344-51 ; PMID 19064985. Zowel trainen met een zware weerstand als aerobe training vermindert vermoeidheid als bijwerking van bestraling vanwege prostaatkanker ; door beide verbeterden ook de fitheid op langere termijn, de sterkte van de spieren ; werd het lichaamsvet minder en verbeterde de conditie ; dit alles was te verwachten ; essentieel is de geringere vermoeidheid.

1595)Kapur G et al ; Eur J Cancer Care 2010 Sep;19(5):643-7 ; PMID 20030701 ; lichaamsbeweging verminderde in dit gerandomiseerde onderzoek de bijwerkingen van bestraling voor prostaatkanker.

1597)Mustian KM et al ; J Support Oncol 2009 Sep-Oct; 7(5):158-67 ; PMID 19831159 ; Intensief sporten vermindert  bij patienten, die voor prostaatkanker of borstkanker bestraald worden, de kans op vermoeidheid in vergelijking met een controlegroep.

2018)Lonbro S et al; Radiother Oncol  2013 Aug;108(2):314-9;PMID 23932192; Lean body mass (spieren) nemen weer toe door training na  bestraling vanwege keelkanker ; het herstel is goed mogelijk en daarbij verbeterde de kwaliteit van leven!

2044)Samuel SR et al; Indian J Med Res 2013 Mar;137(3):515-20;PMID23640558 ; Lichamelijke training zorgt voor  een betere kwaliteit van leven bij patienten die chemoradiotherapie ivm keelkanker krijgen.

2104)Dodd MJ et al Cancer Nurs 2010 Jul-Aug;33(4):245-57 ;PMID20467301 ; Vermoeidheid als bijwerking van chemo plus eventueel bestralen was door thuis trainen niet minder ; lichaamsbeweging is overall bij chemo etc. gunstig ; je moet natuurlijk wel voldoende trainen en liefst onder leiding.

2180)Reis D et al ; Oncol Nurs Forum 2013 Sep;40(5):E374-81;PMID 23989030; Het Chinese bewegingsprogramma NIA  vermindert bij vrouwen, die voor borstkanker  bestraald worden de vermoeidheidsklachten.

2219)Frattaroli J et al; Urology 2008  Dec;72(6):1319-23 ;PMID 18602144; minder vet eten; meer plantaardig voedsel en meer bewegen blijkt de kans/noodzaak  tot prostatectomie, danwel bestraling en/of hormonale therapie te verminderen.

2221)Hwang JH et al; Yonsei Med J 2008 Jun 30;49(3):443-50;PMID18581595 ; Lichaamsbeweging naast radiotherapie in vergelijking met radiotherapie alleen  verbetert lichamelijke en psychologische conditie.

2285)Chandwani KD et al; J Clin Oncol 2014 Apr 1 ; 32(10):1058-65;PMID 24590636 ; Yoga verbetert bij patienten met borstkanker die bestraald worden bovenop extra lichaamsbeweging de kwaliteit van leven. Zie ook o.a. 1871, 1911, 2098 en vele andere.

2310)Lazarus CL et al; Int J Oral Maxillofac Surg 2014 May;43(5):523-30;PMID 24332586 : Het trainen met de tong helpt niet om problemen met de tong door chemo-/radiotherapie in verband met keelkanker tegen te gaan.

2322)Steindorf K et al; Ann Oncol 2014 Aug 5 ; PMID 25096607 ; Weerstandstraining bij borstkankerpatienten, die bestraald worden, vermindert vermoeidheid, de kwaliteit van leven is beter, maar er is geen verschil in cognitie ; de pijn blijkt in de verumgroep ook minder.

2547)Ho RT et al ; Cancer Nurs 2015 Feb 27 ; PMID 25730591 ; Dansen verbetert welbevinden borstkankerpatienten die bestraald worden.

2678)Rief H et al ; BMC Cancer 2014 Feb 5;14:67;PMID24499460 ; weerstandstraining vermindert pijnklachten samenhangend met botmetastases (die ondertussen bestraald worden).

2805)Cheville AL et al ; Am j Phys Med rehabil 2010 Aug;89(8):611-9; PMID 20531162;extra lichaamsbeweging verbetert de conditie tijdens bestraling ; in dit onderzoek was er geen verminderiing van de vermoeidheid. Zie de vele andere onderzoeken, die veelal groter van opzet zijn, die ook met betrekking tot vermoeidheid een gunstig effect laten zien.

2978)Ho RT et al; J Pain  Symptom Manage. 2016 May;51(5):824-31;PMID 26975625 ; Dansen vermindert stress en pijn samenhangend met radiotherapie.

3091)Fukushima T et al; Support Care Cancer 2017 Apr 6 ;PMID 28386788 ; bewegen plus compressie lokaal gaat oedeemvorming vanwege een behandeling voor gynaecologische kanker tegen.

3210)Rief H et al; Radiat Oncol. 2016 Jul 27;11:97; PMID 27464793; Weerstandstraining tijdens bestraling van botmeta’s verbetert overleving niet. Maar in behandelingsgroep was geen progressie te zien tegenover 16,9 in controlegroep wel. Maar was niet statistisch significant.

3496)Steindorf K et al; Breast Cancer Res Treat 2017 Apr;489-99; PMID 28181128; Trainen vermindert slaapstoornissen als bijwerking van radiotherapie.

3710)Rief H et al; Radiother Oncol 2014 Jul;112(1):133-9;PMID 25012645 ; Weerstandstraining naast radiotherapie bevordert botdichtheid waar metastasen waren/zijn.

Cannabis - cannabinoiden:

2489)Johnson JR et al; J Pain Symptom Manage, 2013 Aug;46(2):207-18;PMID 23141881; Natuurlijke cannabinoiden helpen pijn bij kanker te bestrijden ;  de behoefte aan morfine was hierdoor lager, terwijl bijwerkingen van de cannabinoiden als hier gegeven niet noemenswaard waren.

Chinese Kruiden - TCM - Traditionele Chinese Medicijnen:

73) Xu GZ et al ; Int J Radiation, Oncology, Biology , Physics 1989 ; 16 : 297-300 ; Het kruid "destagnation" verbetert het resultaat van bestralen bij patiënten met een gevorderd nasopharynxcarcinoom significant.

111) Li J et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He za Zhi 18 : 523-6 ; 1998 ; Het Fuzheng Baozhen-extract verbetert in een gerandomiseerd onderzoek de responskans op chemo- en/of radiotherapie , maar ook de overleving ; met name het laatste is statistisch hard.

181) Quan D et al ; Zhong Xi Yi Jie Za Zhi 19 : 392-4 ; 1999 ; Traditionele Chinese Medicijnen (TCM) verlengt in gerandomiseerd onderzoek de overleving van patiënten, die wegens hersenmetastasen met chemo of radiotherapie behandeld worden.

193) Xu X et al ; Zhonghua Zhong Liu Za Zhi 20 : 394-5 ; 1998 ; Patiënten met een vergevorderde kanker kregen op gerandomiseerde basis bestraling alleen of bestraling met Chinese kruiden ; de laatste groep deed het aantoonbaar beter: een betere respons , een langere remissieduur ; een betere mediane en een betere 1-jaarsoverleving.

202) Yuan J et al ; Hunan Yi Ke Da Xue Bao 25 : 254-6 ; 2000 ; Chinese kruiden verminderen in gerandomiseerd onderzoek de bijwerkingen van bestraling, maar hebben geen effect op de 3- en 5-jaarsoverleving.

291)Zhu BF ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 14 : 89-91,68-9 ; 1994 ; Chinese kruiden bevorderen in gerandomiseerd onderzoek de genezing van maagzweren, veroorzaakt door bestraling.

338) Wang Q et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 18 : 662-4 ; 1998 ;Chinese kruiden gingen bij patiënten met mond- en keelkanker, die radiotherapie kregen, significant droogte van de mond tegen door de speekselklieren tegen radiotherapie te beschermen.

340) Xie FY et al ; Zhongguo X Yi Jie He Za Zhi 21 : 888-90 ; 2001 ; Antike verbetert de resultaten van bestraling ter behandeling van het nasopharynxcarcinoom ; er was significant minder bestraling nodig om een complete respons te bereiken, al was uiteindelijk de complete response ‘rate’ in de antike-groep niet-significant hoger dan in de controle-groep.

512) Han JQ et al; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 17: 465-6; 1997; Kruidenextract Xuefu Zhuyu verbetert bij patienten met een primair levercarcinoom het resultaat van bestraling dwz de ziektevrije overleving niet maar de overleving sec is wel significant beter in gerandomiseerd onderzoek.

516) Cai HB et al; Di Yi Jun Yi Da Xue Bao 22: 1112-3; 2002; TCM (traditional Chinese Medicine) vermindert in gerandomiseerd onderzoek bijwerkingen van radiotherapie en verbetert zodoende de kwaliteit van leven.

519) Lan X en Jiang Y; J Tradit Chi Med 23: 32-4; 2003; Chinese kruiden  verbeteren de overleving op langere termijn van patienten met een gevorderde longkanker die radiotherapeutisch behandeld worden.

524) Han JQ et al; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 15:710-2; 1995; Fuchunpian gegeven naast radiotherapie voor patienten met een nasopharynxcarcinoom beinvloedt het beloop aantoonbaar ongunstig; fuchunpian moet daarom zeker bij deze vorm van kanker ontraden worden.

857) Tao K en Zhou K ; J Tradit Chin Med 23: 17-20; 2003; Fei tong-vloeistof blijkt effectiever in bestrijden van pneumonie dan hormonen ; pneumonie samenhangend met chemo/bestraling ivm kanker.

1048) Hu et al ; Zhongguo Zhong Xi Jie He Za Zhi 25:623-5 ; 2005 : Shenqi fanghou vermindert bijwerkingen radiotherapie in geval van keelkanker, zo blijkt uit dit gerandomiseerde onderzoek.

1055) Su XC et al ; Di Yi Jun Yi Da Xue Xue Bao 25:1164-5 ; 2005 : Ingeval van botmetastasen is Sr 89 (een strontiumisotoop, dat radioactieve straling juist in de botten afgeeft omdat het daar ophoopt) alleen minder werkzaam dan de combinatie Sr89 en Guliu : de combinatie is effectiever ; gaat samen met minder bijwerkingen en een betere kwaliteit van leven in vergelijking met Sr89 alleen.

1081) Hong J et al ; J Tradit Chi Med 25:125-8;2005 ; TCM naast radiotherapie voor een buiktumor geeft een betere kwaliteit van leven dan radiotherapie alleen ; ook de overleving na 3 jaar is met TCM superieur.

1096) Liu X et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 20:427-9; 2000 : TCM verbetert in dit gerandomiseerde onderzoek significant het overlevingsresultaat van radiochemotherapie.

1130) Hong J et al ; J Trad Chin Med 25:125-8 ; 2005 : TCM naast radiotherapie voor een maligne tumor in de buik geeft tov radiotherapie alleen een betere kwaliteit van leven en na 3 jaar een superieur betere overleving, zo blijkt uit dit gerandomiseerde onderzoek. PMID 16136943

1266) Ren HY et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 16; 661-3; 1996 : Xilixin vermindert bijeffecten van bestraling voor longkanker en keelkanker en verbetert de 3 jaarsoverleving. PMID 9772616.

1311)Zheng JX et al ; Nan Fang Yi Ke Da Xue Xue Bao 26:247-8 ; 2006 : Selaginella verhoogt bij patienten met een vergevorderd nasopharynxcarcinoom de kans op tumorregressie - tumorvermindering door radiotherapie ; PMID 16503545.

1323)Chen XP et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 26: 394-7 ; 2006 : Bij patienten met Qi-Yin-asthenie die chemo en / of radiotherapie krijgen, blijken met Tiepi Fengdou een betere kwaliteit van leven te hebben dan de controle-groep. PMID 16883902.

1326)Zhao JX en Li  XF ; Zhong Xi Yi Jie He Xue Bao 2 : 262-4 ; 2004 : Fuzheng Yiliu  naast radiotherapie voor slokdarmkanker blijkt de maligne expressie vergeleken met radiotherapie alleen aantoonbaar meer te verminderen ; PMID 15339409.

1372)Zhang T et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 27: 254-6 ; 2007 : Qingjin runfei verbetert behandelingsresultaat van bestralingspneumonie in dit gerandomiseerde onderzoek significant ; PMID 17432692.

1374)Song PR et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 27: 452-5 ; 2007 : TCM - Traditionele Chinese Medicijnen   vermindert bijwerkingen bestraling bij het nasopharynxcarcinoom  zonder met het therapeutisch effect te interfereren. PMID 17650803.

1485) Zhang T ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za zhi 2008 Feb; 28(20:154-7 ; PMID 18386581 ; TCM verbetert in gerandomiseerd onderzoek kwaliteit van leven na bestraling vanwege longkanker.

1546) Dai AW et al ; Chin J Integr Med 2009 Aug;15(4):303-6 ; PMID 19688321 ; Yangyin Humo vermindert in gerandomiseerd onderzoek bijwerkingen bestraling in geval van keelkanker. 

1607)Lin SY et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2008 May;28(5):414-7;PMID 18672767 ; Qingfei Huatan Quyu is effectief ter behandeling van bestralings pneumonie.

1608) Liu L et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2007 Dec;27(12):1082-5 ; PMID 18198640 ; Shenqi Fuzheng vermindert kans op radiopneumonie bij patienten, die voor een thorax-tumor bestraald worden ; uiteraard dit in vergelijking met een controlegroep.

1636)Wang B et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2000 Oct;20(10):736-8;PMID 11938807 ;Qi aanvullen vermindert de bijwerkingen van  radiochemotherapie bij alvleesklierkanker plus verbetert de 1- en 2-jaarsoverleving.

1639)Xiao C et al ; Zhong Xi Yi Jie He Xue Bao 2010 Jul;8(7):624-8; PMID 20619137 ; Bij bestralen van delen van de borstholte in verband met kanker kan er radiopneumonitis optreden ; Linagxue Jiedo Huoxue gaan dit tegen.

1658)Zheng W et al ; Zhongguo Zhong Xi Jie He Za Zhi 2007 Dec;27(12):1121-3; PMID 18198648 ; TCM vermindert radiopneumonitis.

1666)Zhu X et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2000 Nov;20(11):818-20;PMID 11938825 ; Shenlong vermindert bij patienten met een nasopharynxcarcinoom  de bijwerkingen van radiotherapie ; de overleving was hierdoor net niet significant beter (P=0.0518)

1671)Hoskin PJ et al ; J Clin Oncol 2010 Nov 20;28(33);4912-8;PMID 20956620 ; Nicotinamide verbetert als adjuvans bij patiënten die wegens blaaskanker bestraald worden de overleving.

2097)Dou YQ et al; Chin J iNtegr Med 2010 Oct;126(5):411-6 ; PMID20535582 ; Dixiong vermindert bijwerkingen van bestraling ivm longkanker.

1698)Ma H et al ; J Trad Chin Med 2007 Sep;27(3):193-6;PMID  17955656 ; lianbai blijkt lokaal gegeven  blijkt stralingsdermatitis tegen te gaan en herstel huid te bevorderen.

1738)Shan GY et al ; Chin J Integr Med 2011 Dec;17(12):933-6 ; PMID 22139545 ; Fructus Bruceae-olie verbetert effectiviteit bestraling bij slokdarmkanker en vermindert de bijwerkingen ; zie overigens ook : 1489,1582 en 1630.

1794)Lo L C etal; Trials 2012 Dec 3;13:232;PMID 23206440 ; Shen-Mai San  vermindert vermoeidheid bij patienten met kanker, die chemo en/of radiotherapie krijgen.

1824)Li H et al; Nan Fang Yi Ke da Xue Xue Bao 2012 Aug;32(8):1168-70;PMID 22931614 : Tanshinone blijkt herstel van bestralingsschade bij keelkankerpatiënten te bevorderen.

1934)Chen Z et al; Cancer 2013 May 1;119(9):1690-8; Bij kankerpatiënten die bestraald worden verbeterde Qigong aantoonbaar de levenskwaliteit.

2060)Chen Z et al; Cancer 2013 May 1;119(9):1690-8;PMID 23355182; Qigong verbetert de kwaliteit van leven van vrouwen, die vanwege borstkanker bestraald worden.

2097)Dou YQ et al; Chin J iNtegr Med 2010 Oct;126(5):411-6 ; PMID20535582 ; Dixiong vermindert bijwerkingen van bestraling ivm longkanker.

2135)Wang L et al; Chin J Integr Med 2009 Aug 15(4):272-8;PMID 19688315; Qingre Buyi vermindert  kans op radiale proctitis indien er ter plekke bestraald wordt.

2137)You WC et al ; J Altern Complement Med 2009 Jul;15(7):771-8;PMID 19534614 ; Indigohout (Isatis indignota Fort.) vermindert de bijwerkingen van bestraling van het rectum.

2145)Maddocks-Jennings W et al; Eur J Oncol Nurs 2009 Apr;13(2):87-93;PMID 19297246 ; De combinatie van olie van Leptospermum scoparium en Kunzea ericoides vermindert mucositis als gevolg van bestraling.

2159)Huang DN et al; Zhonghuo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi ; 2013 Apr;33(4):456-8;PMID 23841261 : Sarcandra glabra vermindert bijwerkingen van chemoradiatie ter behandeling van het nasopharynxcarcinoom.

2242)Wu MH et al ; Chin J Integr Med 2007 Dec;13(4):280-4;PMID18180893; Qingre  liyan vermindert kans mucositis bij bestralen voor keelkanker en bevordert genezing ervan.

2356)Chen X et al; Zhongguo Zhong Yao Za Zhi 2014 Jan;39(2):278-84 ; PMID24761646 ; Liujunzi-drankjes plus Zuojin pillen verminderen bijwerkingen bestraling op de dunne darm

2370)Bao YX et al;J Altern Complement Med 2006 Oct;12(8):771-6;PMID17034283; Yunzi-Danshen gaat daling T-lymfocyten tegen als gevolg van radiotherapie bij het nasopharynxcarcinoom.

2372)Zhao D et al; Nan Fang Yi Ke Da Xue Xue Bao 2006 Jun;26(6):874-5;PMID 16793625 ; Delisheng vermindert bijwerkingen bij patienten met een nasopharynxcarcinoom, die bestraald worden ; ook de immuniteit verbetert.

2570)Shi H ; Lin Chung Er Bi Yan Hou Tou Jing Wai Ke Za Zhi 2012 Nov;26(21):970-2;PMID 23373233 ; Bi yan du ke li vermindert bijwerkingen bestraling voor nasopharynxcarcinoom en verbetert immuniteit.

2690)Patil K et al; J Clin Diagn Res 2015 Aug;9(8):ZC59-62 ; PMID 26436049 ; Een curcuma-mondwas vermindert mucositis mond bij bestraling beter dan chloorhexidine.

2926)Yun G et al; Hua Xi Kou Qiang Yi Xue Za Zhi 2016 Feb;34(1):37-40 ; PMID 27266196 : Kou Yan Qing Ke Li vertraagt ontstaan bestralingsmucositis en vermindert de ernst ervan.

2947)Luo Y et al; Evid Based Complement Alternat Med 2016 ;2016:8692343 ; PMID 27375766 ;Kanhgfuxin gaat mucositis in mondholte en darm tijdens chemo in vergelijking met placebo tegen.

3701)Lee JY et al; Integr Cancer Ther 2018 Jun;17(2):524-530; PMID 29034740 ; Gamiguibi-tang gaat bij kankerpatienten slaap- en vermoeidheidsklachten tegen.

Corynebacterium parvum:

353) O’Brien ME et al ; Br J Cancer 83 : 853-7 ; 2000 ; Een extract van gedode Mycobacterium vaccae verbetert in gerandomiseerd onderzoek de overleving van patiënten met een niet-kleincellig longcarcinoom  dan wel een mesothelioom, die chemo/bestraling krijgen ; ook de slaap en de eetlust waren in Mycobacterium vaccae-groep beter.

429) Cheng VS et al ; Cancer 49 : 239-44 ; 1982 ; Corynebacterium parvum verbetert het resultaat van bestraling ivm keelkanker niet ; het betrof in 28 versus 29 patiënten, zodat de ziektevrije overleving wel erg veel zou moeten veranderen om significantie te bereiken ; geen verschil zegt onder deze condities dan ook erg weinig.

539) DiSaia PJ et al; Gynecol Oncol 26: 386-97; 1987; Corynebacterium parvum verbetert de overleving van baarmoederhalskankerpatiënten, die radiotherapeutisch behandeld worden niet.

Cryoablatie:

1596)Robinson JW et al ; Cancer 2009 Oct 15;115(20):4695-704 ; PMID 19691092 ; bij de behandeling van lokale prostaatkanker is cryoablatie ongeveer even effectief als bestraling, maar leidt tot meer sexuele problematiek.

1601)Chin JL  et al ; Prostate Cancer P{rostatic Dis 2008 ;11(1):40-5;PMID 17579613 ; cryoablatie is even effectief ter behandeling van lokale prostaatkanker als bestraling ; zie ook 1442 en 1596.

Dieet - voeding onder begeleiding:

187) Nayel H et al ; Nutrition 8 : 13-8 ; 1992 ; Een eiwitsupplement van hoge kwaliteit gaat onderbreking van radiotherapie bij keelkanker tegen : door de suppletie namelijk minder mucositis en een betere conditie.

502) Macia E et al; Nutrition 7:205-9; 1991; Patienten die wat de voeding betreft precies begeleid worden en bestraald worden doen het op klinische gronden beter dan patienten die bestraald worden en daarbij ad libitum eten.

586) Ravasco P et al; I J Radiat. Oncol Biology Physics; 57: S220-1; 2003; Het geven van individuele voedingsadviezen tijdens bestraling blijkt op gerandomiseerde basis de kwaliteit van leven tijdens bestraling te verbeteren; naast gerichte suppletie werd vooral extra eiwit gegeven. Zie ook referentie 187.

587) Ravasco P et al; I J Radiation Oncology Biology Physics 57: S440; 2003; Individuele voedingsadviezen en in mindere mate extra eiwit gaan in gerandomiseerd onderzoek achteruitgang van de kwaliteit van leven tijdens bestraling ivm keelkanker tegen. Zie ook 586 en 187.

1104) Rummans TA et al ; J Clin Oncol 24: 635-42 ; 2006 : Life-stylemaatregelen gaan bij patienten met vergevorderde kanker, die bestraald worden vermindering van kwaliteit van leven tegen blijkens dit gerandomiseerde onderzoek.

1700)McGough C et al ; Aliment Pharmacol Ther 2008 Jun 1;27(11):1132-9;PMID 18315590 ; een lager aantal calorieën  plus verder aangepast, dwz elementair gemaakt dieet  vermindert niet de bijwerkingen van bestraling wanneer er met normale voeding vergeleken wordt. Overigens doen probiotica dat wel, zoals men elders in deze lijst zien kan!

1842)Petterson A et al ; Radiother Oncol 2012 Jun;103(3):333-40;PMID 22633817; minder vezels en lactosebeperking bleken de bijwerkingen van bestraling wegens prostaatkanker niet te verminderen ; het eerste is niet rationeel en het tweede helemaal niet ; in deze lijst zijn nu juist zeker drie studies, die laten zien dat probiotica de bijwerkingen van bestraling kunnen verminderen. Te weinig kennis van de reeds voorliggende literatuur leidt ertoe dat een niet voor de handliggende proef wordt gedaan.

2428)Isenring E et al; J Hum Nutr Diet 2004 Apr;17(2):”145-52 ;PMID 15023195 : Voedingsinterventie alleen al verhoogt de tevredenheid bij patienten die wegens kanker radiotherapie krijgen.

2447)Hearne BE et al; J Am Diet Assoc 1985 Jun;85(6):669-74;677;PMID 3923081 : enteraal voeden via een maag-/darmsonde gaat gewichtsverlies bij bestralen voor een nasopharynxcarcinoom meer tegen dan gewone enterale voeding.

3375)Brown MS et al; Clin Radiol 1980 Jan; 31(1): 19-20; PMID 7357822 ;extra calorieen in de vorm van een elementair dieet bovenop het gewone dieet vermindert bijwerkingen bestraling niet ; logisch, want extra calorieen blijken consequent eerder na- dan voordelig te zijn.

3585)Bye A et al; Clin Nutr 1992 Jun;11(3):147-53; PMID 16839990 ; Dieet met weinig vet en weinig lactose verminderde de kans op diarree bij bestraling van de buik.

Glutamine: zie ook onder Omega vetzuren, visolie, arginine en RNA:

100) De Maria D et al ; Tumori 78 : 374-6 ; 1992 ; glutathion vermindert in gerandomiseerd onderzoek de bijwerkingen van bestraling bij patiënten met een endometriumcarcinoom.

180) Huang EY et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 46 : 535-9 ; 2000 ; Glutamine vermindert bij patiënten met keelkanker in gerandomiseerd onderzoek de kans op mucositis door bestraling.

626) Kozelsky TF et al ; J Clin Oncol 21 :1669-74 ; 2003 ; Glutamine gaat in dit gerandomiseerde, dubbelblinde onderzoek het optreden van diarree als gevolg van bestraling van het bekken niet tegen.

1053) Miko E et al ; Am J Surg 189 :627-30 ; 2005 : De combinatie glutathion en anthocyanen vermindert t.o.v. placebo bij bestraling ernst huidreacties.

1300) Cerchietti LC et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 65:1330-7; 2006 : Patienten met keelkanker behandeld met radiochemotherapie (chemo : cisplatin en 5-FU) hebben met L-alanyl-L-glutamine in vergelijking met placebo minder last van mucositis. PMID 16765532. Zie ook 758,760, 762, 850,1078 en 1298.

1702)Miko Enomoto T et al ;Am J Surg 2005 May;189(5):627-30;PMID 15862509 ; Lokaal glutathion en lokale anthocyanen samen beschermen de huid in vergelijking met lokale placebo tegen de bijwerkingen van bestraling. Of er ook een interactie is mbt de bestraalde kanker is niet bekend.

2055)Vidal-Casariego A et al ; JPEN 2013 Mar 7 ; PMID23471208 ; Dagelijks 30 gram glutamine bleek niet in staat stralingsontsteking van de darm tegen te gaan.

2161)Vasson MP et al; Clin Nutr 2014 Apr;33(2):204-210;PMID23849811 : Immunonutrition (omega-3-vetzuren, arginine plus nucleotiden) gaat bij chemoradiatie voor keelkanker gewichtsverlies tegen en verlies van functionele capaciteit.

2466)Yoshida S et al; Ann Surg 1998 Apr;227(4):485-91;PMID 9563534; Glutamine gaat bij radiochemotherapie lymfopenie en toegenomen doorlaatbaarheid van de darm tegen.

2675)Tutanc OD et al ; Contemp Oncol (Pozn). 2013;17(6):520-4;PMID 24592140 ; Glutamine vermindert oesophagitis als complicatie bij bestraling in verband met slokdarmkanker.

2725)Eda K et al; Clin Nutr 2015 mar 26 ; PMID 25869479 ; glutamine vermindert dermatitis bij borstkankerpatienten, die bestraald worden.

2747)Cong M et al ; Zhonghua Yi Xue Za Zhi 2015 Mar 17;95(10):766-9;PMID 26080850 ; glutamine, EPA plus BCAA stellen patienten met slokdarmkanker in staat chemoradiatie beter te volgen vanwege minder bijwerkingen.

2769)Imai T et al; Jpn J Clin Oncol 2014 May;44(5): 44(5):422-7 ;PMID24688085 ; beta-hydroxy-beta-methylbutyraat , arginine plus glutamine gaat bij keelkanker ontstaan van bestralingsdermetitis tegen.

2511)Vidal-Casariego A et al; 2015 jan;31(10;200-4;PMID25466666 ; Dagelijks 30 gram L-glutamine vermindert darmklachten bij bestraling in de buikregio niet ; zie ook 2055.

3012)Rubio I et al; JPEN 2013 Sep;37(50:623-30 ;Glutamine oraal vermindert de bijwerkingen van bestraling van het borstgebied in verband met kanker. PMID 23389298.

2680)Shao F et al; Cell Biochem Biophys 2014 Jun;69(2):357-61 ; immunonutrition met o.a. een probioticum, visolie en glutamine verminderen tezamen de klachten  bij bestralingontsteking van de darm. PMID 24366547

Groene thee - ECGC:

2726)Zhao H et al ; Radiother Oncol 2015 Mar;114(3):351-6;PMID 25769379 ; EGCG - groene thee extract vermindert oesophagitis door bestraling.

2347)Emami H et al; J Res Med Sci 2014 May; 19(5):445-50;PMID 25097628 ; Groene thee extract vermindert de kans op diarree door bestraling in vergelijking met een placebo.

3739)Zhao H et al; Radiother Oncol 2019; PMID 30898322 ; EGCG (Groene thee extract) vermindert bijwerkingen bestraling op slokdarm.

Honing:

Lees ook dit studierapport van de Cochrane Library: Honey as a topical treatment for wounds.

1545) Motallebnejad M et al ; J Contemp Dent Pract 2008 Mar 1;9(3):40-7 ; PMID 18335118 : Uitwendig aanbrengen van honing vermindert mucositis door bestraling.

1916)Bardy J et al; Br J Oral Maxillofac Surg 2012 Apr;50(3):221-6;PMID 21636188 : Manuka honing vermindert niet de kans op bestralingsmucositis van de mond, maar wel de kans op de daaraan gerelateerde infecties. Iets dergelijks is 2 keer eerder gevonden : zie 1545 en 1735.

1951)Rashad AM et al; J Laryngol Otol 2009 Feb;123(2):223-8;PMID 18485252 ; Honing gaat in geval van chemoradiotherapie voor keelkanker het ontstaan van mucositis tegen ; zie ook 1545,1735 en 1916.

1952)Biswal BM et al; Support Care Cancer 2003 Apr;11(4):242-8;PMID 12673463 : Bij de behandeling van keelkanker met bestraling blijkt honing de mucositis in hoge mate tegen te gaan ; zie ook de vorige 2 studies met commentaar.

1953)Malti PK et al; J Indian Med Assoc 2012 Jul; 110(7):453-6; PMID23520669 ; deze studie is met de vorige 3 vergelijkbaar en kende eveneens een positief resultaat.

1996)Hawley P et al; Support Care Cancer 2014 Mar;22(3):751-61;PMID 24221577 ; Manuka-honing verminderde in dit onderzoek bestralingsmucositis bij keelkankerpatiënten niet ; de andere studies zijn echter overwegend positief ; zie 1545, 1735, 1916, 1951 en 1952.

2699)Samdariya S et al; Indian J Palliat Care 2015 Sep-dec;21(3):268-73  ; PMID26600693 ; Honing vermindert pijn door mucositis als gevolg van bestraling.

2701)Erdem O en Gungormus Z ; Holist Nurs Pract 2014 Jul-Aug;28(4):242-6;PMID 24919094 ; Royal jelli (honing) vermindert mucositisklachten door radio- en chemotherapie.

2898)Javachandran S en Balaji N ; Indian J Palliat Care 2012 Sep;18(3):190-5;PMID 23439942; Honing vermindert mucositis door bestraling ; zie ook o.a. 1545 en 1916.

3037)Khanal B et al; Int J Oral Maxillofac Surg 2010 dec;39(12):1181-5;PMID 20832243 ;Honing blijkt mucositis van de keel door bestraling in belangrijke mate te voorkomen. Zie bijvoorbeeld ook 1951.

3039)Shoma A et al; Curr Clin Pharmacol 2010 Nov;5(4):251-6;PMID 20925642 ; in dit onderzoek vermindert honing verbrandingsverschijnselen vanwege bestraling voor borstkanker.

3398)Rao S et al; Foods 2017 Sep 6;6(9); PMID 28878156 : Honing vermindert orale mucositis door  bestraling zonder met het therapeutische efffect van bestraling te interfereren.

3500)Fogh SE et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2017 Mar  15;97(4):786-96; PMID 28244415 ; Manuka honing gaat bestralingsoesophagitis niet tegen.

3502)Al Jaouni SK et al; Evid Based Complement alternat Med 2017;2017: 5861024 ; PMID 28270852: Honing geeft minder infecties door mucositis ingeval van radio-/chemotherapie en zo een korter verblijf in het ziekenhuis en een beter lichaamsgewicht.

3750)Lund-Nielsen B et al; Wound Repair Regen. 2011 Nov; 19(6):664-70 ; PMID 22092836 ; zowel met een met honing als met een met zilver gecoate bandage namen kankerwonden af. Onderling was er geen verschil in de verbetering (wond kleiner, minder stank etc.).

Hyperbare zuurstof:

3823)Oscarsson N et al; Lancet Oncol 2019 Sept 16 pii: S1470-2045; PMID 31537473Hyperbare zuurstof gaat cystitis (blaasontstekingen) als bijverschijnsel van bestraling tegen.

Hyperthermie:

431) Van der Zee J et al ; The Lancet 355 : 1119-25 ; 2000 ; hyperthermie naast bestraling verbetert de lokale controle van vergevorderde bekkentumoren ; nadere analyse leerde dat bij rectumcarcinomen geen voordeel met hyperthermie te bereiken was en dat dit bij blaaskanker zeer tijdelijk was ; zeer uitgesproken was het voordeel voor patiënten met baarmoederhalskanker.Overigens noemde Hippocrates hyperthermie al.

432) Datta NR et al ; Indian Med Gazette 121 : 68-71 ;1987. Hyperthermie naast bestraling verbetert de ziektevrije overleving in geval van cervixcarcinoompatienten stadium 3B - baarmoederhalskanker welke bestraling ondergaan.

434) International Collaborative Hyperthermia Group ; Int J Radiation Oncology Biol Phys 35 : 731-44 ; 1996 ; Ingeval van vergevorderde lokale borstkanker dan wel een locaal gerecidiveerde borstkanker blijkt lokale hyperthermie de responskans op radiotherapie te vergroten ; op de overleving blijkt lokale (!) hyperthermie evenwel zoals te verwachten geen invloed te hebben.

795)Kouloulias V et al ; Am J Clin Oncol 28:91-9;2005; Intracavitaire hyperthermie naast chemoirradiatie verhoogt bij het anuscarcinoom  de ziektevrije overleving en de overleving sec ; ook wordt de anale sfincter hierdoor vaker gespaard.

875) Jones EL et al ; J Clin Oncol 23:3079-85;2005 ; Hyperthermie vergroot in gerandomiseerd onderzoek de respons op bestraling bij oppervlakkige tumoren niet groter dan 3 cm. De overleving was door de hyperthermie in dit onderzoek evenwel niet beter. Ook was er vooraf eerst een testdosis gegeven en toen gerandomiseerd.

876) Perez CA et al ; Am J Clin Oncol 14: 133-41; 1991 ; Hyperthermie had in dit gerandomiseerde onderzoek geen potentierende werking bij oppervlakkige tumoren gerelateerd aan keelkanker ; wel was er een significant potentierend effect tav bestraling bij borsttumoren kleiner dan 3 cm.

891) Sharma S et al ; Int J Hyperthermia 6 : 279-85 ; 1990: Hyperthermie verbetert in gerandomiseerd onderzoek lokale tumorcontrole door middel van bestraling voor cervixkanker.

893) Shchepotin IB et al; Surg Oncol 3;37-44 ; 1994 ; Hyperthermie plus bestraling voor operatie verbetert prognose maagkanker wel ; bestraling alleen voegt niet aantoonbaar iets toe ; in geval van een inoperabele maagkanker verbeteren zowel bestraling als bestraling plus hyperthermie de overlevingsduur.

895) Overgaard J et al ; Lancet 345(8949):540-3;1995 : Hyperthermie verbetert in gerandomiseerd onderzoek lokale resultaat bestraling bij het maligne melanoom ; zie ook 433.

936) Valdagni R en Amichetti M ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 28:163-9; 1994 : In stadium 4 keelkanker waarbij er ook van lymfkliermetastasen sprake is geeft bestraling plus hyperthermie een betere 5-jaarsoverleving dan bestraling alleen ; zie ook 876.

1020) Sugimachi K et al ; Int J Hyperthermia 8:289-95; 1992 : Chemoradiotherapie met hyperthermie voor operatie in vergelijking met chemoradiatie alleen geeft bij slokdarmkanker bij 27 versus 26 patienten , bij 26,9 respectievelijk 7,7% nul procent levende cellen in het operatiepreparaat. Het verschil is bij kleine aantallen niet significant ten voordele van hyperthermie. Zie ook 798 en 799 ; in combinatie met de bevindingen aldaar is het belang van hyperthermie wel degelijk significant.

1035) Vasanthan A et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 61:145-53; 2005 ; In dit gerandomiseerde onderzoek werd bij bestraling wegens baarmoederhalskanker , bij overall analyse geen additioneel effect van hyperthermie gevonden. Zie ook 431,432 en 891 (positief), alsmede 796 (net als 1035 geen aantoonbaar voordeel). Hyperthermie heeft bij baarmoederhalskanker mits juist toegepast nog steeds op z’n minst het voordeel van de twijfel.

1082) Arcangeli G et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 21:1569-74 ; 1991 : In dit gerandomiseerde onderzoek verbetert hyperthermie wederom de respons op bestraling bij in dit geval patienten met uitgezaaide borstkanker.

1083) Sherar M et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 39:371-80 : Hyperthermie verbetert locale respons borstkanker op radiatie ; ook de overleving is beter.

1295) Van der Zee J en Gonzalez GD ; Int J Hyperthermia 18:1-12 ; 2002 : Hyperthermie naast bestraling verbetert bij baarmoederkanker lokale respons en overleving (zie ook 431) ; PMID 11820462.

1297)Harima Y et al ; Int J Hyperthermia 17:97-105; 2001 : Hyperthermie naast radiotherapie geeft in vergelijking met bestraling een significant betere respons en ziektevrije overleving ; de overleving sec was ook beter, al was het voordeel niet statistisch significant. Zie ook 431, 891,1035 en 1095 : overall een betere ziektevrije overleving en overleving sec. PMID 11252361.

1319)Schulze T et al Int J Hyperthermia 22:301-18 ; 2006 : Hyperthermie als extra behandeling naast radiochemotherapie in geval van vergevorderde  rectumkanker  verbetert kwaliteit van leven niet. PMID 16754351.

1362)Desjardins L et al ;  Ophthalmic Res 38:255-60 ; 2006 ; Hyperthermie verbetert resultaat bestraling van grotere choroidale melanomen met protonenbestraling zodanig dat secundaire enucleatie minder vaak nodig is ; PMID 16888407.

1364)Franckena M et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys ; 17 Sept ; Epub ahead of print ; Hyperthermie verbetert overleving door radiotherapie bij ‘locally advanced’ baarmoederkanker ; PMID 17881144. Zie ook 1295.

1425) Mitsumori M et al ; Int J Clin Oncol 12 : 192-8 ; 2007 ; Hyperthermie verbetert ziektevrije overleving bij longkanker door bestraling significant. PMID 17566842.

1602)Huilgol NG et al ; J Cancer Res Ther 2010 Oct-Dec;6(4):492-6;PMID 21358087 ; Hyperthermie vergroot de responskans bij patienten, die vanwege een hoofd- en halskanker  bestraald worden.

Hypnose:

1029) Stalpers LJ et al ; Int J Radiat Oncol Phys 61: 499-506 ; 2005 : Hypnose verminderde in dit gerandomiseerde onderzoek bij patienten die bestraald worden , niet volgens van te voren vastgelegde schalen de angst of de kwaliteit van leven ; wel verbeterde bij de gehypnotiseerde patienten, zoals zij dat aangaven significant het mentaal en lichamelijk welbevinden in vergelijking met de controle-groep.

Laser laag gedoseerd - low laser therapie:

1395)Arun Maiya G et al ; Indian J Med Res 124:399-402 ; 2006 ; Ook in dit gerandomiseerde onderzoek hielp een laag gedoseerde laser om mucositis door radiotherapie wegens keelkanker te voorkomen/te behandelen. PMID 17159259. Zie ook 1394.

1943)Gautam AP et al ; Support Care Cancer, 2013 May;21(5):1421-8:PMID 23224689 :Low Laser Therapie (LLT) bij patiënten met keelkanker, die bestraling plus cisplatin kregen, verminderde de mucositis, het gebruik van analgetica en parenterale voeding ; de levenskwaliteit was vanzelfsprekend ook beter. Zie ook 1395, 1396, 1399, 1400 en 1523 met overall vergelijkbaar resultaat.

1944)Arbabi-Kalati F et al; Acta Med Iran 2013 Apr 6;51(3):157-62; vergelijkbaar met 1943 en met een gelijk resultaat.

1945)Gautam AP et al; Radiother Oncol 2012 Sep;104(3):349-54; PMID 22884841 ; wederom vergelijkbaar met 1943 en  een vergelijkbaar resultaat.

1973)Gouvea de Lima A et al; Int J Radiat Oncol Biol  Phys 2012 Jan 1;82(1):270-5;PMID 21163585 : Low-level laser therapie vermindert mucositis bij chemoradiatie in verband met keelkanker ; zie ook 1523 en zeker nog 5 andere studies op deze lijst.

3228)Bensadoun RJ et al; Support Care Cancer 1999 Jul;7(4):244-52;PMID 10423050 ; Laaggedoseerde Neon/heliumlaser verminderde ook hier bij chemoradiatie mucositis.

Massage:

2204)Campeau MP et al; J Soc Integr Oncol 2007 Fall;5(4):133-8;PMID19087756 ; Massage bij kankerpatienten  die bestraald worden, werkt op de korte termijn angstverminderend ; echter niet op langere termijn.

3099)Bourgeois JF et al; Skin Res Technol. 2008 Feb;14(1):71-6;PMID 18211604.; LPG-massage techniek gaat fibrosis huid door bestraling tegen.

Medicinale paddenstoelen en extracten daarvan zoals PSK, PSP, SPG, Maitake, Coriolus Versicolor enz.:

Lees ook: Polysaccharide K and Coriolus versicolor Extracts for Lung Cancer

A Systematic Review

177) Noda K et al ; Jpn J Clin Oncol 22 : 17-25 ; 1992 ; SPG verhoogt bij patiënten met baarmoederhalskanker stadium 2 of 3 de regressiekans door radiotherapie.

210) Mitsuhashi K et al ; Anticancer Res 13 : 1815-20 ; 1993 ; PSK verbetert de overleving van longkankerpatiënten, behandeld met bestraling ; dit gold voor alle 3 de stadia (1,2 en3) afzonderlijk.

1720) Hayashi Y; Nihon Sanka Fujinka Gakkai Zasshi 1988 Feb;40(2):179-86;PMID 3361173 : PSK bevordert in deze RCT het kankerdodende vermogen van bestraling bij patienten met baarmoederhalskanker.

Melatonine:

1678)Berk L et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2007 Jul1;68(3):852-7;PMID 17418968 ; bij bestraling van hersenmetastasen, maakt het niet uit of je 20 mg melatonine ’s-ochtends dan wel ’s-avonds geeft ; ik moet zeggen dat ik dit een onzinnig experiment vind.

2951)Ben-David MA et al ; Isr Med Assoc J. 2016 Mar-Apr;18(3-4):188-92 ; Melatonine-emulsie vermindert in vergelijking met placebo bestralingsdermatitis.

Muziek:

3202)Rossetti A et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2017 sep 1;99(1):103-110;PMID 28816136 ;Muziek vermindert angst bij bestraling.

3486)Chen LC et al; Eur J Oncol Nurs. 2013 Aug 17(4):436-41;PMID 23218591 ; 15 minuten muziek voor radiotherapie vermindert angstniveau.

Omega-3-vetzuren, visolie, arginine en RNA:

352) Pinto A et al ; Dis Colon Rectum 42 : 788-95 ; 1999 ; Korte ketenvetzuren bevorderen in vergelijking met placebo genezing bestralingsproctitis.

2360)Halm MA et al ; J Holist Nurs 2014 Mar 25 ;PMID 24668063 ; Mengsel van essentiële oliën gaat bijwerkingen van bestraling op huid niet tegen.

2466)Yoshida S et al; Ann Surg 1998 Apr;227(4):485-91;PMID 9563534; Glutamine gaat bij radiochemotherapie lymfopenie en toegenomen doorlaatbaarheid van de darm tegen.

2511)Vidal-Casariego A et al; 2015 jan;31(10;200-4;PMID25466666 ; Dagelijks 30 gram L-glutamine vermindert darmklachten bij bestraling in de buikregio niet ; zie ook 2055.

2161)Vasson MP et al; Clin Nutr 2014 Apr;33(2):204-210;PMID23849811 : Immunonutrition (omega-3-vetzuren, arginine plus nucleotiden) gaat bij chemoradiatie voor keelkanker gewichtsverlies tegen en verlies van functionele capaciteit.

PDT - Photo Dynamische therapie / Cryoablatie:

2498)Liu Y et al; J Breast Cancer 2014 Jun;17(2):161-6 ; PMID 25013438 ; PDT met DLA bevordert significant regressie locaal teruggekomen borstkanker door radiotherapie ; het aantal regressies op lange termijn was in de PDT-groep groter maar dit was niet significant.

Probiotica en synbiotica - melkzuurbacteriën:

42) Okawa T et al ; Cancer 1989 ; 64 : 1769-76 : melkzuurbacteriën verbeteren in gerandomiseerd onderzoek het resultaat van radiotherapie bij baarmoederhalskanker

133) Urbancsek H et al ; Eur J Gastroenterol Hepatol 13 : 391-6 ; 2001 ; Melkzuurbacteriën verminderen in dit gerandomiseerde onderzoek de bijwerkingen van bestraling in het buikgebied.

304) Salminen E et al ; Clin Radiol 39 : 435-7 ; 1988 ; Lactobacilli - (melkzuurbacteriën - probiotica) verminderen in gerandomiseerd onderzoek diarree door radiotherapie.

1229) Henriksson R et al ; Support Care Cancer 3: 81-3 ; 1995 ; Probioticum  vermindert bij patienten die wegens kanker in de buik bestraald worden de darmklachten in vergelijking met een gerandomiseerde controle-groep. PMID 7697308. Zie ook 133 en 304, met vergelijkbare resultaten.

1378)Delia P et al ; World J Gastroenterol 13: 912-5 ; 2007 : Het probioticum VSL#3 vermindert in vergelijking met placebo aantoonbaar de met bestraling samenhangende diarree ; zie PMID 17352022 ; zie ook 304 en 1229, beide met een vergelijkbaar resultaat.

1445) Giralt J et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2008 Feb 1 (Epub ahead of print) ; Probioticum vermindert ernst diarree door bestraling ; zie de 3 eerdere studies in deze lijst met een vergelijkbaar resultaat ; PMID 18243569.

1683)Chitapanarux I et al ; Radiat Oncol 2010 May 5;5:31;PMID 20444243 ; Probiotica verminderen  in vergelijking met placebo duidelijk de bijwerkingen van bestraling wegens baarmoederhalskanker ; zie ook : 304, 1229, 1378 en 1445.

1624)Sharma S et al ; Eur J Cancer 2011 Jul 6 ; PMID 21741230 ; Produkt op basis van lactobacillus brevis vermindert mucositus ten gevolge radiatie en chemo bij keelkankerpatienten ; zie ook 1048, 1266, 1300, 1395 , 1380, 1386,1387, 1392, 1457, 1546 en 1567.

1988)Demers M et al; Clin Nutr 2013 Oct 24 ; PMID 24200199 : Probioticumcombinatie vermindert  bijwerkingen bestraling pelvus in vergelijking met placebo ; zie ook 304, 1229, 1445 en 1663.

2012)Ki Y et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2013 Nov 15:87(4):646-50;PMID 24054874 ; Een probioticum vermindert faecaal volume waardoor de prostaat op een meer constante positie ligt voor bestraling.

2151)Garcia-Peris P et al; Nutr Hosp 2012 Nov-Dec;27(6):1908-15;PMID23588438 ; inuline plus oligofructose als prebioticum voor expliciet Lactobacilli en Bifidobacteria, bevordert het herstel van deze bacterien na radiotherapie ; zeer relevant, want dit soort bacterien gaan op zichzelf de bijwerkingen van radiotherapie voor de onderbuik tegen.

2421)Nascimento M et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2014 Oct;90(2):289-95;PMID 25304789 ; Synbiotica verminderen bij bestraling voor prostaatkanker de bijwerkingen van bestraling.

2680)Shao F et al; Cell Biochem Biophys 2014 Jun;69(2):357-61 ; immunonutrition met o.a. een probioticum, visolie en glutamine verminderen tezamen de klachten  bij bestralingontsteking van de darm. PMID 24366547

3222)Mizuta M et al; Biosci Microbiota Food Health 2016;35(2):77-87 ; PMID 2720026 ; Bifidobacteria bevorderde bij geopereerde kankerpatienten die chemoradiatie vooraf hadden gehad het herstel.

Psychische - sociale ondersteuning:

1167) Forester B et al ; Am J Psychiatry 150: 1700-6; 1993 : Patienten die radiotherapie krijgen werden in dit onderzoek door groepstherapie lichamelijk en geestelijk opgepept, zodanig dat significant de levenskwaliteit verbeterde. PMID 8214179.

1183) Evans RL en Connis RT ; Public Health Rep 110:306-11; 1995 : Bij patienten met borstkanker die bestraling kregen en symptomen van depressie hadden bleek het welbevinden door 2 soorten van groepstherapie te verbeteren ; social support intervention bleek in een aantal opzichten hierbij nog beter dan cognitieve groepstherapie. PMID 7610222.

1404) Banerjee B et al ; Integr Cancer Ther 6:242-50 ; Yoga vermindert angst en stress bij patienten met borstkanker die bestraald worden. PMID 17761637.

1515)Montgomery GH et al ; Health Psychol 28:317-22 ; 2009 ; PMID 19450037 ; cognitive gedragstherapie plus hypnose reduceert tov niets extra’s in vermindering van vermoeidheid bij bestralen wegens borstkanker. 

1516)Schnur JB et al ; J Clin Psychol 65: 443-55 ; 2009 ; 65 : 443-55 ; PMID 19226611 ; ook hier , net als in het vorige onderzoek, verbetert cognitieve gedragstherapie plus hypnose het welbevinden van patienten die vanwege borstkanker bestraald worden.

1580)Billhult A et al ;  Anton Neurosci 2008 jun;14091-2):88-95; PMID 18474451 : Massage in deze RCT bij 21 personen verbetert levenskwaliteit bij vrouwen die met bestraling voor borstkanker behandeld worden niet.

1676)Barry P et al ; J Music Ther 2010 Fall;47(3):233-63;PMID 21275334 ; muziek maken/remixen met een computer leidde in een kleinschalig onderzoek bij kinderen ondanks de beperkte opzet bijna tot  een significant betere compliance met betrekking tot radiotherapie.

2098)Chandwani KD et al; J Soc Integr Oncol 2010 Spring;8(2):43-55;PMID 20388445 ; Yoga verbetert de kwaliteit van leven van vrouwen met borstkanker die bestraald worden. Zie ook met name 1116, 1383, 1404, 1405, 1530, 1566, 1617, 1628, 1871, 1878 en 1911 : yoga is derhalve zeer relevant bij de behandeling van borstkanker!!

1681)Clark M et al ; J Music Ther 2006 Fall;43(3):247-65;PMID 17037953 ; muziek vermindert bij patienten die radiotherapie krijgen angst en gevoelens van distress ; in de tijd wordt dat wel minder, wat duidt op een belangrijke placebo-component. Depressie, vermoeidheid en pijn werden niet beinvloed.

1776)Halkett GK et al ; Support Care Cancer 2013 Jun;21(6):1725-33;PMID 23381060 : Psychologische interventie vermindert angst en depressie bij patienten, die bestraald gaan worden.

1778)Henderson VP et al; Integr Cancer Ther 2013 Sep;12(5):404-13:PMID 23362338 ; Psychosociale interventie tijdens radiotherapie geeft een betere kwaliteit van leven tijdens en na deze radiotherapie ; vergelijk met 1776.

1846)Jafari N et al; Psychol Health Med 2013;18(1):56-69;PMID22533516; Spirituele therapie verbetert levenskwaliteit bij vrouwen met borstkanker, die bestraald worden.

1826)O’Callaghan C et al ; J Med Imaging Radiat Oncol 2012 Aug;56(4):473-7;PMID 22883658 ; Zelf gekozen muziek verbeterde bij radiotherapie het subjectief welbevinden, maar niet de objectieve angst ; welnu een zelfgewenste ‘placebo’, als het dat is, is natuurlijk gewenst in dit soort situaties. Zie ook in deze lijst 1371 met bronnen aldaar, maar ook 1676, 1681, 1684,1691 en 1693 ; het mag duidelijk zijn muziek is bij de behandeling van kanker overall gezien zeer nuttig.

1934)Chen Z et al; Cancer 2013 May 1;119(9):1690-8; Bij kankerpatiënten die bestraald worden verbeterde Qigong aantoonbaar de levenskwaliteit.

2005)Fitzhenry F et al; Integr Cancer Ther 2013 Oct 7;PMID 24105358 : Healing touch vermindert bijwerkingen bestraling voor kanker niet.

2060)Chen Z et al; Cancer 2013 May 1;119(9):1690-8;PMID 23355182; Qigong verbetert de kwaliteit van leven van vrouwen, die vanwege borstkanker bestraald worden.

2858)Ropscoe JA et al ; Integr Cancer Ther 2005 Mar;4(1):8-13;PMID 15695472 ; Polariteitstherapie verbetert bij kankerpatienten die bestraald worden en last van vermoeidheid hebben, de levenskwaliteit.

3361)Decker TW et al; J Clin Psychol 1992 May;48(3):388-93;PMID 1602030 ; Ontspanningsoefeningen verbeteren welzijn kankerpatient die bestraald wordt.

3487)Clark MM et al; Cancer 2013 Feb 15; 119(4):880-7;PMID 22930253; Psychische support op meerdere manieren verbetert levenskwaliteit van patienten die bestraald worden.

3515)Robinson JW et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 1999 jun 1;44(3):497-506;PMID 10348277; Psychoeducatie bij bestralen voor gynaecologische kanker hielp om de vagina met diverse middelen ruimer te laten zijn ; tevens minder angst om weer seks te hebben.

3524)Wengstrom Y et al; Int J Nurs Pract 2001 Feb;7(1):8-15;PMID 11811349 ; Interventie van verpleegster verbetert ‘coping’ van patient bij bestralen niet ; wel een trend in de goede richting ; zie ook 3521.

3716)Krischer MM et al; J Clin Oncol 2007 Oct 10; 25 (29):4657-62; PMID 17876009 ; Met zelf management is de stress voorafgaande aan radiotherapie te verminderen.

RFA - Radio Frequency Ablation:
1273) Grieco CA et al ; Vasc Interv Radiol 17: 1117-24 ; 2006 ; RFA verbetert resultaat bestraling bij inoperabele NSCLC - niet-klein-cellige longkanker zodanig dat de overleving verbetert ; PMID 16868164.

soja isoflavonen:

1594)Ahmad IU et al ; Nutr Cancer 2010;62(7):996-1000; PMID 20924975 : soja isoflavonen gaan bijwerkingen van bestraling bij prostaatkanker tegen en reduceren de kans op impotentie.

Ukrain:

134) Susak YM et al ; Drugs Exp Clin Res 22 : 115-22 ; 1996 ; bij patiënten met  darmkanker blijkt Ukrain de prognose meer te verbeteren dan 5-FU en bestraling tezamen vermogen (zonder leucovorin verbeteren 5-FU en bestraling samen de prognose overigens nauwelijks).

185) Bondar GV et al ; Drugs Exp Clin Res 24 : 221-6 ; 1998 ; Ukrain blijkt bij rectale tumoren in gerandomiseerd onderzoek een sterkere antitumor werking te hebben dan de combinatie van bestraling en 5-FU.

Virussen:

1249) Zhang SW et al ; Zhonghua Zhong Liu Za Zhi 27:426-8 ; 2005 : Adenovirus-p53-conjugaat (Gendicine) verhoogt de kans op regressie van keelkanker door bestraling in dit gerandomiseerde onderzoek significant. Feitelijk betekent het toedienen van Gendicine een biologische bestrijdingswijze, die de gederangeerde stofwisseling van de kanker op genniveau richting normaal bijstuurt en mede daardoor of anderszins al dan niet door een interactie met de bestraling de kans op regressie bevordert. PMID 16188130. Zie ook 1084.

Yoga:

3295)Ratcliff CG et al; Integr Cancer  Ther 2016 Sep;15(3):250-62;PMID 26867802 :Yoga verbetert bij patienten die radiotherapie ondergaan de levenskwaliteit door beter slapen en minder depressieve gevoelens.

3396)Ben-Josef AM et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2017 Aug 1;98(5):1036-44; PMID 28721886 ; Eischens yoga vermindert vermoeidheid door radiotherapie en reduceert ook de daarbijhorende urineproblemen en sexsuele dysfunctie.

Voeding - vitamines, antioxidanten, voedingstoffen:

3755)Jiang W et al; Nutr Cancer 2018 Nov-Dec ;70(8):1299-1307; PMID 30633580 ; Voedingssupplementen gaan bij chemoradiatie voor keelkanker gewichtsverlies tegen..

Allantoine-creme:

2328)Chan RJ et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys Aug 20 ; PMID 25151541 ; Allantoine-creme werkt niet beter tegen bestralingsdermatitis dan een waterige controle-creme.

Aloe Vera:

3179)Sahebnasagh A et al; J Altern Complement Med 2017 Jun 15;PMID 28618234 : Aloe vera 3% gaat uitwendig proctitis vanwege bestraling voor een kanker in de onderbuik tegen.

823) Williams MS et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 36:345-9;1996: Aloe vera vermindert bijwerkingen bestraling niet aantoonbaar ; zie ook 729. Aloe vera heeft overigens zelf wel een anti-kankerwerking : zie 87.

825) Heggie S et al ; Cancer Nurs 25:442-51;2002; In deze gerandomiseerde studie werd aloe vera met een waterige creme vergeleken om de bijwerkingen wegens bestraling voor borstkanker te bekijken : de waterige creme bleek beter pijn gerelateerd aan de behandeling tegen te gaan en aloe vera ging bij rokers duidelijk beter het ontstaan van jeuk tegen ; aloe vera is echter niet vergeleken met niets ; dit onderzoek laat derhalve zien dat aloe vera hooguit voor rokende borstkankerpatienten gunstig is.

826) Olsen DL et al : Oncol Nurs Forum 28:543-7;2001: In dit gerandomiseerde onderzoek gaf aloe vera op wat langere termijn toch minder bijwerkingen van bestraling op de huid. Nemen we de referenties 729,823,825 en 826 samen dan kunnen we zeggen dat aloe vera voor preventie van bijwerkingen van bestraling op de huid het voordeel van de twijfel heeft ; zie ook evenwel Calendula (701). Collega Bolhuis stelt dat voor een beschermend effect van aloe vera het nog steeds bevatten van voldoende polysacchariden essentieel is en verwijst hierbij naar o.a. www.mdanderson.org/departments/cimer : klikken op Reviews of Therapies).

2545)Hoopfer D et al; Clin Breast Cancer 2014 Dec 24 ;PMID 25619686 ; aloe vera vermindert bijwerkingen van bestraling voor borstkanker niet ; dit is in deze lijst in diverse onderzoeken al eerder gevonden ; Calendula doet dat echter wel (1763) ; aloe vera verlengt in minstens 1 onderzoek wel de levensduur van kankerpatienten met vergevorderde kanker ; zie 87

2509)Sahebjamee M et al; Oral Health Prev Dent Nov 27 ;PMID 25431805 ; Aloe vera blijkt even geschikt als benzydamine ter behandeling van mucositis in de mond vanwege bestraling.

3505)Ahmadlo N et al; Asian Pac J Cancer Prev 2017 Apr 1;18(4):1139-41 ; Aloe vera uitwendig beschermt niet tegen bestralingsdermatitis.

ARCON (nicotinamide extra plus 98% zuurstof met 2% CO2:

2524)Janssens GO et al; Clin Cancer Res 2014 Mar 1;20(5):1345-54;PMID 24452791 ; Bij anemiepatienten met laryngeale kanker - mond- en keelkanker verbetert ARCON (nicotinamide extra plus 98% zuurstof met 2% CO2 inademen) naast bestraling de ziektevrije overleving door deze radiotherapie.

Aspirine:

412) Mennie AT et al ; Lancet 2 (7942) : 942-3 ; 1975 ; Gebufferde aspirine vermindert in dubbelblind gerandomiseerd onderzoek de gastrointestinale bijwerkingen van bestraling zoals meer darmbeweging, flatulentie en pijn.

Belladonna:

735) Balzarini A et al ; Br Homeopath J 89 : 8-12 ; 2000 ; Belladonna bevordert in gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek herstel van bijwerkingen van bestraling.

Berberine:

2518)Li GH et al; Med Oncol 2010 Sep;27(3):919-25:PMID 19757213 ;  dagelijks 3 keer 300 mg berberine vermindert de bijwerkingen van bestraling afdominaal, op de darmen.

2519)Liu Y et al; Eur J Cancer 2008 Nov ;44(16):2425-32;PMID 18789680  : in dit onderzoek verminderde berberine eveneens de bijwerkingen op de darm, maar verbeterde tevens de progressievrije overleving.

Boswella serrata:

1569)Kirste S et al; Cancer 2011 Feb1 ; PMID 21287538 : 4200 mg Boswellia serrata per dag vermindert in vergelijking met placebo significant oedeem bij bestraling van hersentumoren.

2712)Togni S et al ; Eur Rev Med Pharmacol Sci 2015 Apr;19(8):1338-44 ; PMID 25967706 ; Boswellia-crème  vermindert huidschade bij bestraling wegens borstkanker ; het is bekend dat in deze ook Calendula nuttig is.

2721)Togni S et al; Eur  Rev Med Pharmacol Sci 2015 apr;19(8):1338-44; Boswellia crème vermindert huidschade door bestraling vanwege borstkanker. PMID 25967706.

Boterzuur - Byturaat - natrium byturaat:

115) Vernia P et al ;  Lancet 356 : 1232-5 ; 2000.  Boterzuur blijkt in een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek effectief tegen bestralingsproctitis ;

3069)Talley NA et al; Dis Colon Rectum 1997 Sep;40(9):1046-50;PMID 9293933 ; Boterzuur gaat proctitis als bijwerking van bestraling in vergelijking met placebo niet tegen.

2270)Maggio A et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2014 Jul 1;89(3):518-24 ;PMID 24803033 : natriumbutyraat vermindert bij bestralen voor prostaatkanker de bijwerkingen niet.

2711)Gacci M et al ; BMC Urol 2015 Jul 7;15:65 ; Natriumhyaluronaat plus chondroitinesulfaat gaan bij bestraling voor prostaatkanker post-radiatie-cystitis tegen. PMID 26148853.

Calendula extract:

1763)Babaee N et al; Daru 2013 Mar 7;21(1):18 : PMID 23497687 ; Calendula-extract vermindert bij bestraling voor keelkanker  aantoonbaar de mucositis  in vergelijking met placebo.

2148)Sharp L et al; Eur J Oncol Nurs 2013 Aug;17(4):429-35;PMID 23245940 ; Calendulacreme en Eesex-creme zijn evengoed in preventie van bestralingsreacties van de huid op bestraling ; zie ook 1763.

2716)Schneider F et al; Rev Esc USP 2015 Mar-Apr ;4992):221-8;PMID 25992820 ; Calendula officinalis gaat radiodermatitis tegen. Zie ook 1763 en 2148.

Caphosol-mondwassing:

3208)Wong KH et al; Radiother Oncol. 2017 feb;122(2):207-211; PMID 27393218 ;Caphosol-mondwassing gaat mucositis door radiotherapie niet tegen.

Cepharantine:

286) Ohta T en Morita K ; Rinsho Hoshasen 35 : 471-4 ; 1990 ; Cepharantine gaat leukopenie samenhangend met bestraling beter tegen dan een adrenochroom afgeleide of cysteine.

Chlorine E6:

1942)Akopov AL et al; Vestn Khir Im I I Grek 2013;172(1):20-4;PMID 23808222 : Chlorine E6 oiv elektromagnetische straling van 662 NM preoperatief aan longkankerpatiënten gegeven ; hierdoor was bij de operatie in de PDT groep de resectierand vaker schoon van tumor.

Coumarine plus troxerutine:

99) Grotz KA et al ; PMID : 11178853 UI : No Cit. ID assigned ; titel : Prophylaxis of radiogenic sialadenitis and mucositis by coumarin/troxerutine in patients with head and neck cancer - a prospective, randomized, placebo-controlled, double-blind study; in dit onderzoek met coumarine plus troxerutine aantoonbaar minder bijwerkingen van bestraling gezien bij patiënten, die wegens keelkanker bestraald werden. Bovendien lijkt het resultaat van de behandeling beter.

325) Burgos A et al ; Lymphology 32 : 3-10 ; 1999 ; Coumarine vermindert in gerandomiseerd onderzoek lymfoedeem bij borstkankerpatiënten, welke een gevolg is van operatie en bestraling.

Cranberry:

2332)Cowan CC et al; Clin  Oncol(R coll Radiol) 2012 Mar;24(2):e31-8: PMID 21703829 : Cranberry vermindert in vergelijking met placebo bijwerkingen op blaas bij bestraling ivm blaaskanker of baarmoederkanker.

2333)Hamilton K et al; Support Care Cancer 2014 Jul 4 ;PMID 24993395 : In vergelijking met placebo  vermindert cranberry radiatiecystitis vanwege bestraling voor prostaatkanker.

2433)Campbell G et al; Clin Oncol (R Coll Radiat) 2003 Sep;15(6):322-8; Cranberrysap beschermt in vergelijking met appelsap niet tegen de bijwerkingen bij uitwendige bestraling wegens prostaatkanker.

Curcuma - curcumine:

1931)Ryan JL et al; Radiat Res 2013 Jul;180(1):34-43;PMID 23745991 ; Oraal dagelijks 6 gram curcuma  vermindert stralingsdermatitis bij vrouwen die vanwege borstkanker bestraald worden.

2182)Rao S et al; Integr Cancer Ther 2013 Oct 28;13(3) :201-210; PMID 24165896 ; Curcuma longa vermindert mucositis als gevolg van bestraling voor keelkanker. Zie ook 1712; 1752 ; 1931  en 2102.

2622)Palatty PL et al; Br J Radiol 2014 Jun;87(1038):20130490; PMID 24694358 ; Zowel sandelhoutolie als een creme op curcuma-basis verminderen radiodermatitis  als gevolg van bestraling.

2690)Patil K et al; J Clin Diagn Res 2015 Aug;9(8):ZC59-62 ; PMID 26436049 ; Een curcuma-mondwas vermindert mucositis mond bij bestraling beter dan chloorhexidine.

Dadelpalm:

2417)Elkerm Y en Tawashi R ; Integr Cancer Ther 2014 Nov;13(6):468-72;PMID 25148841; Pollen van de dadelpalm  verminderen bij bestralen voor keelkanker mucositis.

Eiwitsupplement:

187) Nayel H et al ; Nutrition 8 : 13-8 ; 1992 ; Een eiwitsupplement van hoge kwaliteit gaat onderbreking van radiotherapie bij keelkanker  tegen : door de suppletie namelijk minder mucositis en een betere conditie.

348) Gujral MS et al ‘; Cancer Chemother Pharmacol 47 Suppl : S23-8 ; 2001 ; Proteolytische enzymen verminderen significant de bijwerkingen van bestraling bij keelkankerpatiënten.

369) Nayel H et al ; Nutrition 8 : 13-8 ; Eiwitsuppletie gaat bij bestraling wegens keelkanker gewichtsverlies tegen ; relevanter is dat de bestraling ook significant vaker gecontinueerd kan worden.

1008) Ravasco P et al ; J Clin Oncol 23:1431-8; 2005 : Ook in dit gerandomiseerde onderzoek blijkt extra eiwit tijdens radiotherapie gunstig ; in dit geval betreft het patienten met colorectale kanker ; de kwaliteit van leven is dan beter dwz minder diarree, minder misselijkheid/braken etc. ; ook langere tijd na de radiotherapie was de levenskwaliteit van de gesuppleerde groep nog beter.1009) Ravasco P et al ; Head Neck. 2005 May 26 ; (Epub ahead of print) : dit onderzoek is qua opzet vergelijkbaar met dat onder 1008, alleen echter uitgevoerd bij patienten met keelkanker; ook hier een betere kwaliteit van leven samenhangend met een hogere eiwitinname. Zie ook 187,369, 586, 587 en 1008.

2070)Lonbro S et al ; Acta Oncol 2013 Feb;52(2):310-8 ; PMID 23190359; Eiwit plus creatine verbetert resultaat van krachttraining mbt de spieren bij patienten die radiotherapie voor keelkanker krijgen niet.

Emu-olie:

2562)Rollman DC et al; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2015 Apr 28;PMID 25936812 ; Emu-olie blijkt radiatiedermatitis niet te verminderen, maar wel de levenskwaliteit te verbeteren.

Esberitox:

3054)Bendel R et al; Onkologie 1989 Jun;12 Suppl 3:32-8 ;PMID 2481832 ; Esberitox bevordert herstel Hb na chemoradiatie bij vrouwen met borstkanker ; de kans op infectieuze complicaties vermindert het echter niet!

3056)Bendel R et al; Strahlenther. Onkol. 1988 May;164(5):278-83 ;PMID 3131904 ; Ook in dit onderzoek (zie ook 3054) beschermde Esberitox niet tegen infecties samenhangend met radiotherapie 50 dagen lang.

Ginkgo Biloba:

1736)Dardano A et al; 2012, Mar;22(3): Ginkgo Biloba  vermindert bijwerkingen van bestraling met radioactief jodium bij schildklierkanker, zonder met het therapeutische resultaat te interfereren ; PMID  22181338.

Haaienkraakbeen extract:

1612)Lu C et al ; JNCI 2010 Jun 16 ; 102(12):859-65; PMID 20505152 ;  Haaiekraakbeenextract verbetert niet het resultaat van chemoradiatie bij patienten met NSCLC-patienten - niet-kleincellige longkanker.

1734) Rahn R et al ; Dermatology 1997;195 Suppl 2:57-61;PMID 9403257  : Povidon-jodium gaat mucositis bij radiotherapie plus chemotherapie tegen.

Hyaluronzuur:

316) Liguori V et al ; Radiother Oncol 42 : 155-61 ; 1997 ; Crème met hyaluronzuur vermindert in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek huidbeschadiging samenhangend met bestraling

1877)Pinnix C et al ; Int j  radiat Oncol Biol Phys 2012 Jul 15;83(4):1089-94:PMID 22172912 : lokale applicatie van hyaluronzuur vermindert de kans op bestralingsdermatitis niet.

1915)Kirova YM et al; Radiother Oncol 2011 Aug;100(2):205-9;PMID 21624699; Hyaluronzuur vermindert stralingsdermatitis niet ; zie ook 1807 ; wel heeft hyaluronzuur naast chemo een zelfstandig effect bij de behandeling van blaaskanker (nr 1107)!

2720)Dinicola S et al ; Minerva ginecol 2015 Dec;67(6):523-531;PMID 26788875 ; Hyaluronzuur plus diverse vitamines gaan tezamen bij vrouwen die vanwege kanker in de onderbuik bestraald werden, vaginale atrofie tegen.

3072)Primavera G et al; Cutan Ocul Toxicol  2006;25(3):165-71;PMID 16980242 ; Hyaluronzuur-extract vermindert de mate van dermatitis na bestraling. Zie ook 1877, 1915, 2711, 2720,  2768 en 3008.

Inosine:

498) Skulchan V et al ; J Med Assoc Thai 72 : 506-8 ; 1989 ; Inosine (speelt een rol bij de ATP-synthese) vermindert in gerandomiseerd onderzoek leucopenie door bestraling wegens borstkanker.

Insuline en fructo-oligisaccharide:

2775)Garcia-Pewrisa P et al; Eur j Clin Nutr 2016 Feb ; 70(2):170-4 ; PMID 26603881 ; Insuline en fructo-oligisaccharide hebben samen een trend om de kans diarree door bestraling vanwege een gynaecologische kanker te verminderen.

Jodium radioactief:

2037)Fallahi B et al; Nucl Med Commun 2013 Aug;34(8):777-86 ; PMID  23708871 :Indien radioactief jodium als extra behandeling wegens schildklierkanker wordt gegeven, blijkt extra vitamine E dysfunctie van de speekselklieren tegen te gaan.

Koper-zink-dismutase:

163) Menander-Huber KB ; Urol Res 6 : 255-7 ; 1978 ; koper-zink-dismutase vermindert in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek de bijwerkingen van bestraling bij patiënten, die vanwege blaaskanker bestraald worden.

164) Edsmyr F en Menander-Huber KB ; Eur J Rheumatol Inflamm 4 : 228-36 ; 1981 ; Koper-zink-dismutase vermindert in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek de bijwerkingen van bestraling bij patiënten met blaaskanker en prostaatkanker significant.

165) Sanchiz F et al ; Anticancer Res 16(4A): 2025-8 ; 1996 ; Koper-zink-oxide-dismutase vermindert ook in dit groots opgezette gerandomiseerde onderzoek de ernstige bijwerkingen van bestraling bij blaaskankerpatiënten.

166) Tu Q et al ; Hunan Yi Ke Da Xue Xue Bao 23 : 308-10 ; 1998 ; Superoxide-dismutase verminderde in dit gerandomiseerde dubbelblinde onderzoek de bijwerkingen van bestraling bij een gemeleerde groep kankerpatiënten.

419) Menander-Huber KB et al ; Urol Res 6 : 255-7 ; 1978 ; Koper-zink-superoxidedismutase vermindert in gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek, de bijwerkingen van bestraling van de blaas, op blaas en darm, zonder met de therapeutische werking van bestraling te interfereren.

Lijnzaad:

244) Andersson G et al ; Gerodontology 12 : 12-7 ; 1995 ; Een extract van lijnzaad vermindert de klachten van een droge mond, samenhangend met bestraling in het hoofd/halsgebied significant in vergelijking met een methyl-cellulosepreparaat.

Lithium:

1954)Yamazaki CA et al; Thyroid 2012 Oct;22(10):1002-6;PMID22953991; Lithium verbetert het therapeutische effect van radioactief jodium bij de behandeling van schildklierkanker.

Lycopeen:

2108)Puri T et al; Neurol India 2010 Jan-Feb;58(1):20-3;PMID 20228458; Bij gliomapatienten die ook bestraling en taxol kregen bleek lycopeen de ziektevije overleving net niet significant te verlengen.

Nitriet:

2533)Hosseini SM et al; Med Oncol 2015 Mar;32(3):46;PMID 25634801 ; Nitriet blijkt bestraling van hersenmetastasen niet aantoonbaar te versterken.

Olijfolie:

2766)Cui Z et al ; Int J Clin Exp Med 2015 Jul 15;8(7):11000-6;PMID 26379896 ; Locale applicatie van olijfolie vermindert stralingsdermatitis.

Payayor-glycerine:

2201)Putwatana P et al; Cancer Nurs 2009 Jan-Feb;32(1):82-7;PMID19104205 ; Payayor-glycerine reduceert mucositis  bij bestralen voor keelkanker meer dan benzydamine.

Povidon jodium:

3224)Adamietz IA et al;  Support Care Cancer 1998 Jul;6(4):373-7;PMID 9695205 ; povidon-jodium gaat orale mucositis door radiochemotherapie significant tegen.

Placenta extract:

459) Kaushal V et al ; Int J Tissue React 23 : 105-10 ; 2001 ; In een gerandomiseerd onderzoek blijkt placenta-extract de kans op en ernst van mucositis wegens bestraling voor keelkanker zeer significant te kunnen verminderen.

Proanthocyanidinen uit grapefruitzaad:

2380)Brooker S et al; Radiother Oncol 2006 Apr;79(1):45-51 ; PMID 16546280; Proanthocyanidinen uit grapefruitzaad  vermindert bijwerkingen bestraling bij borstkanker niet duidelijk : hardheid, pijn  of juist slapheid zijn door dit middel niet duidelijk minder voorkomend.

Propolis:

2879)Javadzadeh Bolouri A et al;Iran j Cancer Prev. 2015 Oct;8(5):e4019;PMID 266341134 : Propolis vermindert de bijwerking mucositis van radiotherapie.

Psylliumvezels:

344) Murphy J et al ; Can Oncol Nurs J 10 : 96-100 ; 2000 ; Psylliumvezels gaan in goed gerandomiseerd onderzoek diarree samenhangend met bestralen bekken significant tegen.

Rabarberextract:

1367)Yu HM et al ; Lung Cancer ; 2007 ; Sep 14 ; Epub ahead of print : Rabarberextract blijkt bij bestraling vanwege longkanker  in vergelijking met placebo de bijwerkingen te verminderen en de longfunctie meer op niveau te houden ; PMID 17870203.

Samital:

2068)Pawar D et al; Support Care Cancer 2013 Mar;21(3):827-34 ; PMID22945882; Samital vermindert bijwerkingen van chemo-/radiotherapie .

Sandelhoutolie:

2622)Palatty PL et al; Br J Radiol 2014 Jun;87(1038):20130490; PMID 24694358 ; Zowel sandelhoutolie als een creme op curcuma-basis verminderen radiodermatitis  als gevolg van bestraling.

Selenium:

1592)Muecke R et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2010 Nov 1 78(3):828-35;PMID 20133068 ; seleniumsuppletie (300 mcg  extra per dag) bij baarmoederkankerpatienten met een relatief laag seleniumgehalte in het bloed bleek de diarree als bijwerking van de bestraling te reduceren.

3372)Muecke R et al; Integr Cancer Ther 2014 Nov;13(6):463-7; PMID 25015649; selenium extra verbetert overleving bij gynaecologische tumoren waarbij bestraald wordt niet; al is er wel een trend in die richting ; P=0,09.

Smectiet:
992) Hombrink J et al ; Strahlenther Onkol 176:173-9 ; 2000 : Smectiet vermindert in gerandomiseerd onderzoek diarree door bestraling niet in vergelijking met placebo.

Sylmarin:

2904)Elyasi S et al ; Phytother Res 2016 Aug 23 ;PMID 27555604 ; Silymarin gaat in vergelijking met placebo mucositis door bestraling tegen.

Thymostimuline - thymus hormoon:

35) De Serdio JL et al , Acta Otorrinologica Esp 1997 ; 48(6) : 487-92 ; 2 groepen van 18 patienten met hoofd- en halstumoren kregen chemo plus bestraling en wel of geen thymostimuline - thymus hormoon; de thymostimulinegroep deed het niet-significant beter ; gezien de korte follow-up en de geringe mate van recidieven (2 met metastasen op afstand in de thymostimuline- en 4 in de controlegroep) maakt mede gezien de geringe grootte van de groepen elke conclusie onmogelijk.

174) Schulof RS et al; J Biol Response Mod 4 : 147-58 ; 1985 ; In een dubbelblind onderzoek bij patiënten met een niet-kleincellig longcarcinoom behandeld met bestraling, bleek thymosin-alpha 1 in staat de aan bestraling gerelateerde immunosuppressie op te heffen en gaf het tevens een langere ziektevrije overleving en een betere overleving sec.

198) Sher HI et al ; Cancer Res 48 : 1663-70 ; 1988 ; Thymostimuline - thymus hormoon blijkt bij patiënten met een kleincellig longcarcinoom, die chemo en bestraling krijgen het resultaat in gerandomiseerd onderzoek niet te verbeteren ; in een ander onderzoek van deze lijst werd het leven bij patiënten met een slechte thymusfunctie door deze substantie wel verlengd indien er niet bestraald werd en in nog weer een ander onderzoek was het resultaat bij hogere doses zonder bestraling eveneens positief ; mogelijk zaten er in dit onderzoek weinig mensen met een slechte thymusfunctie. Een (her)analyse van de 3 onderzoeken gezamenlijk is noodzakelijk.

357) Chisesi T et al ; J Biol Regul Homeost Agents 2 : 193-8 ; Thymushormoon vermindert bij patiënten die wegens Hodgkin met chemo/radiotherapie behandelt worden immunosuppressie en daaraan gerelateerd de kans op herpesinfecties (gaat van 54% naar 18%).

375) Schulof RS et al ; j Biol Resp Mod4 : 147-58 ; 1985 ; Synthetische thymosine-alpha 1 vermindertbij patiënten met een niet kleincellige longkanker, die met chemo/bestraling behandeld worden de immunosuppressie en verbetert de ziektevrije overleving en de overleving sec.

567) Shank B et al; Cancer 56: 2771-8; 1985; Thymosine fractie 5 verbetert resultaat van chemo plus bestraling bij patienten met een lokaal kleincellig longcarcinoom in dit kleine gerandomiseerde onderzoek niet. Zie ook de nummers 33, 36 en 198. De overall-conclusie blijft dat thymostimuline bij de behandeling van dit type kanker van belang is met name in geval van een minder goed werkend immuunsysteem (wat aannemelijker is bij extensive dan bij local disease).

Trypsine, chymotrypsine en papaine:

347) Dale PS et al ; Cancer Chemother Pharmacol 47 Suppl : S29-34 ; 2001 ; De combinatie van trypsine, chymotrypsine en papaine vermindert significant de bijwerkingen van bestraling in geval van baarmoederhalskanker (2a t/m 3b).

350) Martin T et al ; Radiother Oncol 65 : 17-22 ; 2002 ; De combinatie van trypsine, chymotrypsine en papaine verbeteren niet de bijwerkingen van bestraling, toegepast als adjuvans na operatie wegens kanker in het bekkengebied. Combinatie van studies 350,347 en 348 leidt evenwel toch tot de conclusie, dat genoemde enzymen naast bestraling zinvol zijn om de bijwerkingen tegen te gaan.

Vezels:

2480)Petterson A et al ; Radiother Oncol ; 2014 Nov;113(2):240-7 ; PMID 25467005 ; Minder vezels en minder lactose verminderen de bijwerkingen van bestraling voor prostaatkanker niet ; minder vezels en minder lactose zijn tegenstrijdige maatregelen ; logischer  kan het ook : zie bijv . 2421.

2706)Huang CJ et al; Evid Based Complement Alternat Medicine 2015;2015:312072;PMID 26495009 ; Vezelextract vermindert dermatitis door bestraling.

Vitamines en anti-oxidanten:

46) Hanck AB ;Prog Clin Biol Res 1988 ; 259 : 307-320. Vitamine C blijkt in een gerandomiseerd onderzoek het resultaat van radiotherapie te verbeteren en de bijwerkingen te verminderen.

267) Kucera H en Mischke M ; Fortschr Med 100 : 760-3 ; 1982 ; Vitamine A palmitaat werd als adjuvans bij vergevorderde te bestralen baarmoederhalskanker beproefd ; de PHA-test (een maat voor de T-celactiviteit) was in de vitamine A-groep aantoonbaar beter ; verder was er na 12 maanden in de vitamine A-groep ook sprake van minder ziekteprogressie, zij het dat dit laatste verschil niet significant was ; duidelijk is dat dit kleine onderzoek met grotere aantallen herhaald moet worden.

506) Delanian S et al; J Clin Oncol 21:2545-50; 2003; Vitamine E heeft samen met pentoxifylline een preventieve werking tav fibrositis als bijwerking van bestraling; afzonderlijk hebben deze stoffen onvoldoende vermogen om deze bijwerking te voorkomen.

1046) Bairati I et al ; J Clin Oncol 23:5805-13; 2005 : Beta-carotene plus vitamine E verminderen in vergelijking met placebo significant de bijwerkingen van bestraling in geval van bestraling voor keelkanker.

1079) Ehrenpreis ED et al ; Dis Colon Rectum 48:1-8; 2005 : Vitamine A vermindert tov placebo significant proctitis samenhangend met bestralen.

1158) Takimoto M et al ; Gan To Kagaku Ryoho 9: 116-21 ; 1982 : Q10 gaat ontstaan arithmie en verdere hartdysfunctie bij het geven van bestraling plus FAC-kuren aan borstkankerpatienten  tegen ; dit in vergelijking met een even grote groep die geen Q10 erbij krijgt. PMID 7184359. Dit klopt met dierexperimenteel onderzoek.

1854) Fuchs-Tarlovsky V et al; Nutr Hosp 2011 Jul-Aug;26(4):819-26;PMID22470030 ; extra beta-caroteen, vitamine C en E verminderen bij patiënten met baarmoederhalskanker, die cisplatin/bestraling krijgen, de oxydatieve stress en verbeteren de kwaliteit van leven ; alles in vergelijking met een placebo.

1386)Bairati I et al ; Int J Cancer 119: 2221-4 ; 2006 : 400 IU vitamine E vermindert weliswaar de bijwerkingen van bestraling bij keelkanker (zie 1046), maar het vermindert de kankerspecifieke sterfte zeker niet. PMID 16841333.

1443) Chen XL en Shi YS ; Nan Fang Yi Ke Da Xue Xue Bao 26 :512-4 ; 2006 : B12 blijkt in vergelijking met gentamycine, via inhalatie tegen bestralingsmucositis in belangrijke mate te beschermen ; PMID 16624769.

1755)Chitra S et al; Indian J Dent Res 2008 Jul-Sep;19(3):213-8 ; PMID 18797079 ; Vitamine E naast bestraling wegens keelkanker gaat  in dit gerandomiseerde onderzoek vermindering van de salivaafvloed tegen ; zie ook no 206.

1854) Fuchs-Tarlovsky V et al; Nutr Hosp 2011 Jul-Aug;26(4):819-26;PMID22470030 ; extra beta-caroteen, vitamine C en E verminderen bij patiënten met baarmoederhalskanker, die cisplatin/bestraling krijgen, de oxydatieve stress en verbeteren de kwaliteit van leven ; alles in vergelijking met een placebo.

1959)Janssens GO  et al ;Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2012 Feb 1;82(2):532-8;PMID 21300447 : Bestraling bij larynxtumoren met carbogen (O2 plus CO2 in een bepaalde verhouding) plus B3 ging samen met minder mucositis dan bij bestraling alleen; verder onderzoek naar eventuele andere voordelen moet nog plaatsvinden.

1881)Margalit DN et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2012 May  1;83(1):28-32:PMID22079732; Beta-caroteen extra beinvloed resultaat bestraling vanwege prostaatkanker niet.

2252)de Souza Fede AB et al; Am J Clin Oncol 2007 Aug;30(4):432-6;PMID17762445 ; een multi-vitamine supplement gaat vermoeidheid als bijwerking van bestraling niet tegen.

2475)Halperin EC  et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 1993 Jun 15;26(3):413-6;PMID 8514538; lokaal vitamine C helpt niet om bestralingsdermatitis te verminderen.

3507)Nasser NJ et al; NPJ Breast Cancer 2017 Mar 31;3:10;PMID 28649650 ; Vitamine D zalf helpt niet duidelijk om bestralingsdermatitis tegen te gaan.

Vitrexina:

2431)Hien TV et al; Integr Cancer Ther 2002 Mar;1(1):38-4;discussion 42-3;PMID 14664747 : Vitrexina vermindert bijwerkingen op het bloed tijdens bestraling en gaat gewichtsverlies tijdens  bestraling tegen.

Waterstofrijk water:

1875)Kang KM et al; Med Gas Res 2011 Jun 7;1(1):11 ;PMID22146004; Waterstofrijk water vermindert de oxydatieve stress bij bestralen en verbetert de kwaliteit van leven, zonder de therapeutische waarde van bestraling te verminderen.

Wobe-Mugos:

156) Kaul R et al ; bij patiënten met keelkanker vermindert Wobe-Mugos in gerandomiseerd onderzoek, de bijwerkingen van radiotherapie zeer duidelijk.

1394)Dorr W et al ; Strahlenther Onkol 183:121-7 ; 2007 : Wobe-Mugos-enzymen gaan in vergelijking met placebo mucositis in de mondholte door bestraling significant tegen. PMID 17340069.

Yoga:

2285)Chandwani KD et al; J Clin Oncol 2014 Apr 1 ; 32(10):1058-65;PMID 24590636 ; Yoga verbetert bij patienten met borstkanker die bestraald worden bovenop extra lichaamsbeweging de kwaliteit van leven. Zie ook o.a. 1871, 1911, 2098 en vele andere.

2261)Loudon A et al ; BMC Complement Altern Med 2014 Jul 1; 14:214;PMID 24980836 ; Yoga blijkt lymfeoedeem samenhangend met borstkanker te kunnen verminderen. Yoga heeft bij borstkanker nog veel meer gunstige effecten : zie deze lijst.

2523)Chakrabarty J et al; Int J Yoga 2015 Jan;8(1):47-53;PMID 25558133 ; Pranayama-yoga verminderde in dit onderzoek vermoeidheid als bijwerking van bestraling.

2868)Banerjee B et al; Integr Cancer Ther 2007 Sep;6(3):242-50;PMID 17761637 ; Yoga vermindert DNA-schade als bijwerking van bestraling.

Zink:

88) Silverman JE et al ; J Oral Med  1983 ; 38:14-6 ; Zink versnelde in dit gerandomiseerde dubbelblinde onderzoek herstel smaak na radiotherapie voor hoofd - halskanker.

457) Ertekin MV et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 58 : 167-74 ; 2004 ; Zinksuppletie vermindert in dubbelblind gerandomiseerd onderzoek mucositis en óral discomfort' bij patiënten die wegens keelkanker worden bestraald.

1380)Halyard MY et al ; Int J Radiat Biol Phys 67: 1318-22 ; 2007 : Zink ging in dit onderzoek net niet significant vermindering van smaaksensaties tegen. PMID 17394940. Zie ook 88 en 457. Overall lijkt zink toch zinvol wanneer er bij keelkanker bestraald wordt.

1387)Lin LC et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 65:745-50 ; 2006 : Zinksuppletie vermindert mucositis en dermatitis door bestraling wegens keelkanker ; PMID 16751063. Zie ook 88,457 en 1380.

1551)Lin YS et al ; Laryngoscope 2009 Jul;119(7):1348-52 ; PMID 19402154 ; 75 mg zink per dag 2 maanden lang naast chemo-/radiotherapie verbetert de overleving van patienten met een nasopharynxcarcinoom.

1567)Watanabe T et al ; Int J Cancer 2010 Oct 15;127(8):1984-90 ; dagelijks 500 mg zink-carnosine vermindert mucositis, smaakverlies en andere klachten bij patienten, die radiochemotherapie krijgen in verband met keelkanker ; PMID 20104529. Ook dit is mbt smaakverlies eerder gevonden : zie begin lijst!

1831)Lyckholm L et al; J Pain Palliat Care Oharmacother 2012 Jun;26(2):111-4;PMID 22764846 : Dagelijks 100 mg zink (2 keer 50 mg) blijkt ruik- en smaakstoornissen bij chemo niet tegen te gaan ; zie ook 20,88,457 ; 1380, 1387 : zink gaat mucositis als gevolg van bestralen bij keelkanker wel tegen ; bevordert herstel reuk etc. na chemo voor keelkanker ; het laatste geldt kennelijk niet als het om chemo voor andere kankers dan keelkanker gaat.

2021)Sangthawan D et al; J Med Assoc Thai 2013 Jan;96(1):69-76;PMID 23720981 : zink ging in dit onderzoek mucositis door bestraling voor keelkanker, niet tegen ; zie ook 1387, 1551 en 1567 ; extra zink lijkt ivm bestraling vanwege keelkanker, als je deze andere studies ziet, toch wel verstandig.

Zoethout:

2588)Das D et al; Ayu 2011 Apr;32(2):196-9;PMID 22408302 ; Zoethout  vermindert mucositis keel bij behandeling van keelkanker met chemoradiatie.

Zuurstof:

1409) Dische S et al ; Radiother Oncol 53:93-8 ; 1999 : Zuurstof verbetert het resultaat van bestraling bij baarmoederkanker niet ; PMID 10665784. Zie ook 1068,1069, 1070 en 1255. Extra zuurstof heeft dus veelal geen zin.

Varia aan onderzoeken naast bestraling:

2138)Goyal M et al; Int J Radiat Biol 2009 Jun; 85(6):504-9;PMID 19412843 ; Bij keelkanker  s’ochtends dan wel ’s-avonds bestralen leverde niet significant  vaker muscositis op voor de in de avond bestraalden.

2277)Loorents V et al; Acta Oncologica 2014 Apr;53(4):530-8;PMID 24635110; profylactisch oefenen vermindert de kans op trismus door radiotherapie niet.

2310)Lazarus CL et al; Int J Oral Maxillofac Surg 2014 May;43(5):523-30;PMID 24332586 : Het trainen met de tong helpt niet om problemen met de tong door chemo-/radiotherapie in verband met keelkanker tegen te gaan.


Plaats een reactie ...

Reageer op "Studiepublicaties van niet-toxische middelen en behandelingen uit literatuurlijst van arts-bioloog drs. Engelbert Valstar naast radiotherapie - bestraling bij alle vormen van kanker"


Gerelateerde artikelen
 

Gerelateerde artikelen

Studiepublicaties van niet-toxische >> Aloe Vera gel geeft geen enkel >> CIRT - Carbon Ion Radiotherapy >> CIRT - carbon ion radiotherapie >> Dagelijks een bewegingsprogramma >> Gember aanvullend naast chemo >> Kurkuma - curcumine supplementen >> Lijnzaad voorkomt en herstelt >> Necrose - dood tumorweefsel >> Orgotein = Super Oxyde Dismutase >>