Mocht u de informatie op onze website kanker-actueel.nl waarderen dan wilt u ons misschien ondersteunen met een donatie

Ons rekeningnummer is: RABO 37.29.31.138 t.n.v. Stichting Gezondheid Actueel in Terneuzen. Onze IBANcode is NL79 RABO 0372 9311 38

Als donateur kunt u ook korting krijgen bij verschillende bedrijven. En we hebben een ANBI status

Artikel update 25 september 2019:

Preventielijst specifiek bij darmkanker of darmpoliepen toegevoegd en staat onderaan de lijst in de verder alfabetische lijst.  Deze zijn afgesplitst van de algemene lijst preventie van arts-bioloog drs. Engelbert Valstar.

Ik heb de specieke studievermeldingen van niet-toxische middelen en weinig tot geen invasieve behandelingen als aanvulling bij vormen van darmkanker en rectumkanker min of meer alfabetisch bij elkaar gezet in onderstaande lijst. De nummers refereren aan de plaats in de algemene literatuurlijst van arts-bioloog drs. Engelbert Valstar

Deze selectie van studies is alleen gedaan op specifiek gedaan onderzoek aanvullend naast chemo, of radiotherapie - bestraling, operatie of via liposomen of via bv. TACE - Trans Arteriële Chemo Embolisatie, bij darmkanker, dus ook bij rectumkanker. 

TCM beeld kruiden 3

Wanneer een studie is uitgevoerd bij specifiek een bepaalde vorm van kanker heb ik die opgenomen in een aparte lijst voor die specifieke vorm van kanker. Klik op de volgende link en kies uw lijst: 

https://kanker-actueel.nl/NL/literatuurlijsten-niet-toxische-middelen-en-behandelingen-per-kankersoort-en-aanvullend-op-chemo-operatie-en-bestraling.html

Wellicht kunt u onderstaande lijst uitprinten of een aantal studies uit deze lijst door selecteren die specifiek in uw situatie van belang zijn en aan uw behandelend oncoloog voorleggen. Of zoek de beschrijving van de studie op in PUBMED via titels en/of PMID no. die vermeld staan bij de korte omschrijvingen

Van een aantal van de belangrijkste studies uit onderstaande lijst vindt u ook omschrijvingen en vertalingen van abstracten en volledige studierapporten op onze website. Zoek via sleutelwoorden in onze zoekfucntie rechtsboven elk artikel of raadpleeg sitehulp hoe U op onze website naar artikelen kunt zoeken. Specifiek benoemde niet-toxische middelen en weinig invasieve behandelingen vindt u ook onder de rubriek complementair.

Zie ook Nutritional Oncology van D.Heber et al ISBN 0-12-335960-0 ; dit boek is geredigeerd door Harvard en door het Memorial Sloan Kettering Institute !! Als u het boek bestelt krijgt u de tweede bijgewerkte versie van het boek.

Voor artsen en wetenschappers en voedingsdeskundigen is dit studierapport: Epigenetics: A New Link Between Nutrition and Cancer dat volledig gratis is in te zien zeer zeker interessant. Het analyseert de relatie tussen effecten van bepaalde voedingstoffen op de mRNA's, dus het effect van voedingstoffen op het ontstaan of juist repareren van DNA fouten - genmutaties.

Ervaringen van kankerpatienten, met verschillende vormen van kanker met complementaire aanpak zijn te vinden onder ervaringsverhalen en er zijn ook een aantal video's te bekijken van kankerpatiënten.

Raadpleeg voor aanvullende antioxidanten en voedingsupplementen aub altijd een goed gekwalificeerd orthomoleculair arts. Soms is een bepaald voedingssupplement niet gewenst tijdens een behandeling met een bepaalde chemo of immuuntherapeutische aanpak bv. Of moet voor de goede opname een bepaald voedingsupplement gecombineerd worden met een ander voedingsupplement. En ook met de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van personalised medicine kunnen bepaalde supplementen juist tegengesteld werken.

Selectie van gerandomiseerde studies met niet-toxische stoffen en niet invasieve behandelingen als aanvulling bij vormen van dikke darmkanker en rectumkanker, uit de literatuurlijst van arts-bioloog drs. E. Valstar:

Acupunctuur en sham acupunctuur:

1091) Yin LH et al ; Zhongguo Zhen Jiu 25: 876-8 ; 2005 : Acupunctuur  blijkt in dit gerandomiseerde onderzoek bij patienten te opereren voor darmkanker duidelijk van belang als adjuvans naast reguliere anesthesie.

1223) Fu J et al ; Zhongguo Zhen Jiu 26:250-2 ; 2006 : Acupunctuur verminderde in dit gerandomiseerde onderzoek bovenop een antiemeticum misselijkheid en braken bij patienten die chemo krijgen aantoonbaar extra. PMID 16642608.

1398)Dong QL en Wang GN ; Chin J Integr Med 12:306-9 ; 2006 ; Acupunctuur maakt een lagere dosering van de anaesthesie mogelijk met tevens minder complicaties. PMID 17361530.

1438) Dibble SL et al ; Oncol Nurs Forum 34:813-20 ; 2007 : Acupressuur op P6 doet ook hier misselijkheid en braken door chemo afnemen. PMID 17723973. Zie ook 1136 en 1437.

1439) He BM et al ; Zhongguo Zhen Jiu 27:369-71 ; 2007 ; Schedelacupunctuur vermindert noodzakelijke analgesie voor operatie en laat sneller herstel darmfuncties toe ; PMID 17645262.

1449)Molassiotis A et al ; Complement Ther Med 2007 ; 15: 228-37 ; Acupunctuur verbetert welbevinden bij kankerpatienten (o.a. minder moe) meer dan sham-acupunctuur of acupressuur. PMID 18054724. Zie ook 1447 o.a.

1487)You O et al ; Int J Gynecol Cancer 19:567-71; 2009 ; PMID 19509551 ; B6 plus acupunctuur vermindert misselijkheid en braken significant beter bij kankerpatienten die chemo krijgen dan 1 van deze 2 alleen.

1493)Roscoe JA et al ; J Pain Symptom Manage 2009 ; Mar 27 ; PMID 19328650 : Acupressuurbanden verminderen misselijkheid samenhangend met bestralen ; zie ook 1332.

1494)Cho JH et al ; J Altern Complement Med 2008 : 14(5):523-6 ; PMID  18532895 ; Acupunctuur verindert xerophtalmie ten gevolge van bestraling wegens kanker.

1503)Lu W et al ; J Altern Complemement Med 2009 ; 15: 745-53 ; 2009 ; PMID 19552597 ; Acupunctuur vermindert de leukopenie tijdens/door chemo.
 
1504)Balk J et al ; J Soc Integr Oncol 2009 ; 7 : 4-11 ; PMID 19476729 ; Acupunctuur verminderde hier niet aantoonbaar de vermoeidheid bij kankerpatienten ; de aantallen patienten waren evenwel laag.

1577)An LX et al ; Zhongguo Zhen Jiiu 2010 Aug,30(8)669-73 ; PMID 20942286 ; elektroacupunctuur verbetert in dit onderzoek effectiviteit anaesthesie en bevordert herstel na narcose.

1578)An LX et al ; Zhen Ci Yan Jiu 2010 Oct; 35(5):368-74 ; PMID 21235066 ;dit onderzoek is vergelijkbaar met het vorige en kende een vergelijkbaar resultaat.

1585)Chen ZJ et al ; Zhongguo Zhen Jiu ; 2008 Apr;28(4):251-3;PMID 18481713 ; acupunctuur  blijkt bij kankerpatienten in vergelijking met andere medicatie aantoonbaar pijnstillend.

1619)Roscoe JA et al ; J Pain Symptom Manage 2010 Sep;40(3):379-90 ; PMID 20579837; De verwachting van misselijkheid manipuleren bij patienten die er erg bang voor zijn (door acupressure , ontspannings-CD’s etc.) verminderde bij patienten die erg bang voor misselijklheid waren, de misselijkheid ; bij patienten die geen angst voor misselijkheid hadden nam hierdoor de misselijkheid juist toe!

1622)Sun BM et al ; Zhong Xi Yi Jie He XUE Bao 2010 Jul;8(7):641-4; PMID 20619140 ; Acupunctuur vermindert misselijkheid vanwege parese maag ivm operatie buik (o.a. vanwege kanker).

1655)Zhang FL et al ; Zhongguo Zhong Xi Jie He Za Zhi 2009 Oct; 29(10):922-5; PMID 20073226 ; Elektroacupuncture vermindert bij kankerpatienten obstipatie door morfine.

1662)Zick SM et al ; relaxerende acupressuur vermindert in gerandomiseerd onderzoek vermoeidheid bij kankerpatienten ; zie ook 1389.

1673)Feng Y et al ; J Tradit Chin Med 2011 Sep;31(3):199-202;PMID 21977863 : Acupunctuur verminderde in deze RCT : de aan de maligniteit gekoppelde depressie en verbeterde overall de levenskwaliteit bij kankerpatienten.

1772)Molassiotis A etr al; Annal Oncol 2013 Jun;24(6):1645-52;PMID  23436910 : In deze RCT  blijkt zelf acupunctuur even efficient om vermoeidheid bij kankerpatienten  te bestrijden als acupunctuur van een therapeut ; beide vormen van behandeling bleek als aanvulling op eerdere acupunctuur niet beter dan afwachten.

1802)Molassiotis A et al; J Clin Oncol 2012 Dec 20:30(36):4470-6;PMID 23109700 : acupunctuur verbeterde in dit onderzoek in vergelijking met placebo lichamelijk en geestelijk welbevinden.

1905)Johnstone ME et al; BMC Complement Altern Med 2011 Jun 25;11:49:PMID 21703001 ; Acupunctuur blijkt bij kankerpatiënten in vergelijking met een gerandomiseerde controle-groep  vermoeidheidsklachten te verminderen.

1909)Zhang SY en Du YQ ; Zhongguo Zhen Jiu 2011 Jun;31(6):513-7;PMID21739693; met acupunctuur plus moxa versnelt herstel stoelgang na operatie wegens darmkanker ; tevens blijken allerlei immuunparameters te verbeteren ; dit alles in vergelijking  met gewone TCM.

1946)Enblom A et al; PloS One 2011 Mar 23;6(3):e14766; PMID 21448267 :Sham acupunctuur en gewone acupunctuur gaan misselijkheid  even goed tegen ; beide significant beter dan standard care ; de conclusie is wel vind ik dat sham acupunctuur geen goede controle kan zijn.

2011)Rostock M et al; Evid Based Complement Alternat Med 2013;2013:349653 ;PMID 24066010: geen effect van 3 varianten van  elektro acupunctuur op neuropathie ten gevolge van chemo. Elektro acupunctuur gaat wel misselijkheid en braken tegen door chemo (877 en 894) ; het kan resultaat chemo verbeteren : zie 1415 en het gaat allerlei andere bijwerkingen van narcose etc. tegen: zie 1577, 1651 en 1998.

2075)Deng G et al; Ann Surg Oncol 2013 Apr;20(4):1164-9;PMID 23188543 ; acupunctuur bleek in dit onderzoek de stoelgang na colectomie - darmkankeroperatie  niet eerder op gang te brengen.

2410)Ng SS et al; Hong Kong Med J 2013 Dec;19 Suppl 9:33-5 ; PMID 24473588 : bij operatie aan darmkanker blijkt elektroacupunctuur in vergelijking met sham-elektroacupunctuur minder pijnstilling nodig te  maken ; hierdoor  komt de darmbeweging weer eerder op gang en is er een kortere ligduur.

2698)Zhang Z et al ; Acupunct Med 2014 Jun;32(3):223-6;PMID 24739815 ; elektroacupunctuur bevordert herstel  darmbeweging na operatie wegens darmkanker.

2801)You XM et al ; Medicine (Baltimore). 2015 Nov;94(45):e1968 ; PMID 26559269 ; simo en acupunctuur met kauwgom kauwen vermindert in vergelijking met kauwgom kauwen alleen de kans op een ileues en de ligduur in het ziekenhuis na een leveroperatie wegens kanker.

3440)Zhonghua Zhong Liu Za Zhi 2018 feb 23;40(2):138-140; PMID 29502375. Hik door leverkankerhaarden werd met  Jiaji elektroacupunctuur in 95% van de gevallen verholpen ; de controlegroep: metoclopramide plus chloorpromazine haalde slechts 47,4%!!

3518)Mai S et al; Zhongguo Zhen Jiu 2017 May 12;37(5):483-487;PMID 29231608 ; electroacupunctuur van te voren doet na operatie voor dikke darmkanker de stoelgang eerder op gang komen.

3530)Lam TY et al; BMC Complement Altern Med. 2017 Jun 26;17(1):335 ; PMID 28651642 ; Acupunctuur op Si Guan Xue vermindert pijn bij kanker.

Antineoplaston:

2764)Ogata Y et al; PLoS One 2015 Mar 19; 10(3) ; PMID 25790229 ; Antineoplaston naast 5-FU verbetert de kanker specifieke overleving bij uitgezaaide darmkanker in vergelijking met 5-FU alleen.

Arsenicumtrioxide:

1782)Meng YL et al; Zhonggua Nei Ke Za Zhi 2012 Dec;51(12):971-4;PMID 23327960; Arsenicumtrioxide verbetert bij levermetastasen het resultaat van TACE ; in de eerste groep waren er significant meer regressies.

2515)Liu B et al; J Cancer Res Clin Oncol 2014 Dec 14;PMID 25504506arsenicumtrioxide als onderdeel van TACE plus deze stof intraveneus gaf bij uitgezaalde leverkanker een beduidend betere overlevingsduur dan arsenicumtrioxide als onderdeel van TACE alleen. Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

Aspirine:

439) Lipton A et al ; J Med 13 : 419-29 ; 1982 ; Aspirine blijkt in een kleinschalig gerandomiseerd onderzoek de recidiefkans van darmkanker niet te verlagen.

1715)Rothwell PM et al ; Lancet 379 ; 1591-1601;2012 ; Aspirine verlaagt metastaseringsneiging van kanker en verlaagt sterfte aan adenocarcinomen; met name de metastasering werd meer geremd naarmate er langer aspirine gebruikt was; een duidelijk therapeutisch effect.

BCAA - Aminozuren:

199) Taguchi T et al ; Gan To Kagaku Ryoho 22 : 753-64 ; 1995 ; een mengsel van aminozuren, dat methioninearm is potentieert 5-FU dwz er treden meer regressies op ; het aminozuurmengsel verhoogde niet de kans op bijwerkingen.

1458)Sun LC et al ; Am Surg 74: 237-42 ; 2008 : BCAA verminderen bij operatie vanwege een gastrointestinale kanker de kans op complicaties ; PMID 18376691.
 
1459)Wang Z et al ; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 9: 399-401 ; 2006 : BCAA bevorderen bij operatie wegens darmkanker de wondgenezing ; zie ook 1458 ; deze studie : PMID 17043959.

2746)Wu Q et al; World J Surg Oncol 2015 ;13:336 ;PMID 26666738 ;BCAA plus andere AA - aminozuren verminderen de hypothermie die na operatie wegens een gastrointestinale tumor optreedt.

BCG - Bacillus Calmette-Guerin:

441) Falk RE et al ; Can Med Assoc J 128 : 1385-8 ; 1983 ; Intraperitoneaal toegediend BCG verbetert overleving van patiënten met maagkanker, darmkanker en alvleesklierkanker niet ; orale toediening van BCG aan patiënten met een operabele darmkanker verbeterde de overleving in gerandomiseerd onderzoek echter wel.

563) Robinson E et al; Cancer Chemother Pharmacol 8: 35-40; 1982; Een BCG-extract verbetert de ziektevrije overleving van darmkankerpatiënten Dukes C wel, maar van patiënten stadium Dukes B niet.

666)Hoover HC et al ; J Clin Oncol 11 : 390-9 ; 1993 ; BCG plus autologe kankercellen (ASI-therapie) verbetert bij darmkankerpatienten na operatie wel de ziektevrije overleving en de overleving sec ; evenwel niet in geval van rectale kanker ; het laatste komt wellicht doordat er vlak na de immunotherapie ook nog bestraald werd.

667)Abdi EA et al ; J Surg Oncol 40 : 205-13 ; 1989 ; BCG verbetert de ziektevrije overleving van patienten geopereerd wegens een darmkanker Dukes B2 of C ; dit effect wordt minder significant wanneer ook adjuvantchemo wordt gegeven.

668)Hoover HC et al ; Cancer 55 :1236-43 ; 1985 ; BCG plus autologe kankercellen (ASI-therapie) geeft in dit gerandomiseerde onderzoek bij geopereerde darmkankerpatienten een betere ziektevrije overleving en overleving sec.

669)Harris JE et al ; J Clin Oncol 18 : 148-57 ; 2000 ; BCG plus autologe kankercellen verbetert bij darmkankerpatienten stadium 2/3 bij eenzijdige toetsing alleen de trend voor de ziektevrije overleving.

670)Robinson E et al : Recent Results Cancer Res 75 : 80-7 ; 1980 ;ook in dit gerandomiseerde onderzoek bij darmkankerpatienten  blijkt BCG zinvol ; nu als extract op methanolbasis bereid : de ziektevrije overleving en de overleving sec zijn na 2 jaar beter in de BCG-groep.

671)Harris JE et al ; J Clin Oncol 18 : 148-57 ; 2000 ; In dit gerandomiseerde onderzoek met BCG volgens de ASI-methode wordt geen effect gevonden op de prognose van patienten geopereerd voor darmkanker stadium 2/3.

672)Gray BN et al ; J Surg Oncol 40 : 34-7 ; 1989 ; Met BCG toegepast volgens de ASI-methode wordt in dit onderzoek bij darmkankerpatienten geopereerd voor darmkanker stadium 2/3 geen verbetering van de prognose bereikt.

673)Ambus U et al ; Dev Biol Stand 38 :541-5 ; 1977 ; BCG naast 5-FU verbetert de prognose van darmkankerpatienten stadium 2/3 significant tov 5-FU als enige adjuvante therapie ; in geval van inoperabele darmkanker heeft BCG naast 5-FU geen aanvullende waarde.

674)Higgins GA et al ; Cancer 54 : 193-8 ; 1984 : Een BCG-extract bereid met methanol verbetert als extra adjuvans naast 5-FU en methyl-CCNU de prognose van darmkankerpatienten waarbij de tumor niet volledig kon worden verwijderd niet.

675)Hoover HC en Hanna MG ; Semin Surg Oncol 5 : 436-40 ; 1989 ; Bij darmkankerpatienten geopereerd voor Dukes'B2-C3 verbetert de ASI-benadering met BCG zowel de ziektevrije overleving als de overleving sec.

676)Richards F 2nd et al ; Cancer 43 :91-6 ; 1979 ; Bij uitgezaaide darmkanker verbetert BCG bereid op methanolbasis (dus een dood extract!) het resultaat van vincristine,methotrexaat en methyl-CCNU niet.

677)No authors listed ; N Engl J Med 310 : 737-43 ; Een BCG-extract op methanolbasis bereid verbetert adjuvant resultaat van 5-FU en semustine bij patienten geopereerd voor darmkanker stadium Dukes-C niet. Nu volgt een overzicht van darmkanker/BCG. In 2 studies (674 en 676) was uitsluitend van niet curatief geopereerden sprake : daar hielp BCG niet. In de 12 andere studies (377,378,666,667,668,669,670,671,672, 673,675 en 677 bleek BCG in 10 van de 12 zinvol ; kijken we alleen naar de ASI-methode (7 van de 12 studies) dan was BCG in 6 van de 7 studies significant van waarde. BCG is en dan zeker volgens de ASI-methode zinvol als adjuvans bij de behandeling van darmkanker stadium 2/3. We zagen al eerder dat BCG zinvol is bij vergevorderde prostaatkanker, AML en beginnende blaaskanker (daarbij superieur aan chemo) ; bij nierkanker is het nut van BCG onduidelijk en bij het maligne melanoom is BCG in het geheel niet zinvol.

699) Robinson E et al ; Biomedicine 31 :8-10 ; 1979 ; Een methanolextract van BCG verbetert de ziektevrije overleving en de overleving sec van darmkankerpatienten Dukes B2/C , geopereerd en bestraald/met chemo behandeld ; dit resultaat is in overeenstemming met veel andere trials met BCG als extra adjuvans voor darmkanker.

715) Smith RE et al ; JNCI ; 96 : 1128-32 ; 2004 : BCG als adjuvants bij darmkanker stadium 2/3 verbetert de 10 jaars-overleving significant.

793)Uyl-de Groot CA et al ; Vaccine 23:2379-87;2005; Een vaccin van darmkankercellen met BCG verbetert als adjuvans bij patienten met darmkanker stadium 2/3 de overleving significant ;dit is in overeenstemming met de voorlopige meta-analyse die ik in deze lijst mbt BCG en darmkanker al eerder maakte.

899) Mavligit GM et al ; Lancet 1(7965):871-6 ; 1976 : BCG plus 5-FU verbetert ziektevrije overleving en overleving sec als extra adjuvans bij patienten geopereerd voor darmkanker stadium Dukes-C ; dit is in overeenstemming met vele andere onderzoeken in deze lijst en met een door mij in deze lijst gepresenteerde meta-analyse.

Bewegen en sporten:

929) Cheung YL et al ; Psychooncology 12:254-66;2003: Spierontspanningsoefeningen verminderen bij patienten die wegens darmkanker stoma kregen angst en verbeteren bij deze patienten de kwaliteit van leven.

942) Cheung YL et al ; Eur J Cancer Care (Engl) 10:107-14: 2001 : Spierontspanningsoefeningen verbeteren bij patienten die bij operatie een stoma hebben gekregen, de kwaliteit van leven volgens verschillende meetmethoden.

956) Courneya KS et al ; Eur J Cancer Care (Engl). 12:347-57 ; 2003 : Extra lichaamsbeweging verbetert zo blijkt uit gerandomiseerd onderzoek bij patienten behandeld voor darmkanker, de levenskwaliteit.

1149) Houborg KB et al ; Scand J Surg 95: 17-22; 2006 : Lichamelijke training direkt na operatie wegens darmkanker verbetert niet (direkt) lichamelijke conditie maar vermindert wel de vermoeidheid. PMID 16579250.

1282) Basen-Engquist K et al ; Patient Educ Couns July 13 ; 2006 : Epub ahead of print ; Meer bewegen en andere life-style-veranderingen verbeteren kwaliteit van leven en fysiek welbevinden ; PMID 16843633.

1307)Demark-Wahnefried W et al ; Clin Exerc Physiol 4: 44-49 ; 2002 : Door chemo kan de relatieve vetmassa sowieso, maar ook het gewicht later toenemen : lichaamsbeweging plus minder vet en veel groenten/fruit vanaf voor de chemo tot een poos erna, gaan dit tegen, juist ook de verandering in lichaamssamenstelling wordt tegengegaan. PMID 16946801

1317)Houberg KB et al ; Scand J Surg 95:17-22 ; 2006 : Na in potentie curatieve operatie aan darmkanker vermindert training vermoeidheid, al wordt het lichamelijk functioneren er niet beter door. PMID 16579250.

1502)Morey MC et al ; JAMA 301; 1883-91 ; 2009 ; PMID 19436015 ; Lichaamsbeweging en gezonder eten verminderde in dit gerandomiseerde onderzoek de gevolgen van de behandeling wegens kanker.

1774)Ahn KY et al ; Int J Colorectal Dis 2013 May;28(5):643-51; PMID23417645 : Lichaamsbeweging verbetert na operatie aan darmkanker motaliteit darm en verkort de ligduur in het ziekenhuis.

1889)Oldervoll LM et al; Oncologist 2011;16(11):1649-57: PMID 21948693 ; Stevig trainen door patiënten met vergevorderde darmkanker verminderde niet de vermoeidheid, maar verbeterde wel de conditie,

1896)Pinto BM et al; Psychooncology 2013 Jan;22(1):54-64;PMID 21905158 ; Het is mogelijk darmkankerpatiënten tot extra lichaamsbeweging thuis te motiveren en zo hun conditie te verbeteren.

2225)Tsay SL et al; Cancer Nurs 2008 Mar-Apr;31(2):109-15;PMID 18490886 ; Voetreflexologie verlaagt bij patienten geopereerd voor darmkanker de postoperatieve pijn en angst.

2289)Jensen W et al; Support Care Cancer 2014 Jul;22(7):1797-806;PMID 24531742 ; Patienten met gevorderde darmkanker, die chemo krijgen die trainen zijn lichamelijk en geestelijk in een betere conditie.

2298)Backman M et al ; Acta Oncol. 2014 Apr;53(4):510-20; PMID 24460069; Dagelijks een wandeling blijkt bij patienten met borstkanker of darmkanker o.a. de aan kanker gerelateerde pijn al te verminderen.

2806)Dronkers JJ et al ; Clin Rehabil 2010 Jul;24(7):614-22; PMID 20530651 ; een kortdurende intensieve training voor operatie wegens darmkanker verbetert de conditie ; na de operatie was er geen verschil in aantal complicaties, maar dit onderzoek was kleinschalig.

2975)Courneya KS et al; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2016 Jiun;25(6):969-77 ; PMID 27197271 ; trainen door darmkankerpatienten verbetert hun welbevinden.

3023)Schwenk M et al; Gerontology 2015;62(5):553-63 ; PMID 26678611 ; Met een sensor evenwichtstraining doen in geval van neuropathie verbetert bij kankerpatienten de bewegingsmogelijkheden.

3024)Van Vulpen JK et al; Med Sci Sports Exerc 2016 May;4895):767-75;PMID 26694846 ; Bewegen tijdens behandeling van een darmkanker  vermindert de vermoeidheid na 18 en ook na 36 weken.

3090)Cantarero-Villanueva I et al; Pain Med 2017 Mar 6 ;PMID 28340204 ; Loop-/trainingsprogramma  gaat bekkenpijn en oedeem na operatie wegens darmkanker tegen.

3197)Hung SL et al; J Clin Nurs 2016 Sep;25(17-18):2658-68 ; hoe beter de bekkenbodemtraining en de voorlichting hierbij des te beter is bij patienten met een coloanastomose de preventie van fecale incontinentie; PMID 27461451.

3294)Lin YH et al; Eur J Cancer Care (Engl.) 2016 May;25(3);449-57;PMID 25684312 ; Bekkenbodemgymnastiek  bij darmkankerpatienten waarbij het stoma is teruggezet vermindert de mate van faecale incontinentie.

3342)Karimi S et al; J Multidiscip Healthc. 2017 Aug 14;10:301-7;PMID 28860797 ; De combinatie van spierontspanning, muziek en voedingsmaatregelen tezamen verminderden misselijkheid en braken bij chemo voor dikke darmkanker.

3386)Meyerhardt JA  et al; J Clin Oncol 2006 Aug 1; 24(22):3535-41; lichaamsbeweging vermindert de kans op een recidief vanwege darmkanker significant in stadium 3.

3526)Brown JC et al; Clin Colorectal Cancer 2018 Mar;17(1):32-40; PMID 28669606; meer aerobics betekent naast conditieverbetering ook, een duidelijkere verbetering van prognostische biomarkers.

3554)Zimmer P et al; Support Care Cancer 2018 Feb;26(2):615-24; PMID 28963591 ; Multimodaal oefenen gaat bij chemo voor uitgezaaide darmkanker ontstaan van neuropathie tegen.

3557)Brown JC et al; Psychooncology 2018 apr; 27(4):1221-8; PMID 29388275 ; Aerobics  verbetert de levenskwaliteit bij overlevenden van darmkanker.

Cannabis - THC - Tetrahydrocannibol:

1424) Cannabis-in-cachexia-study-group et al ; J Clin Oncol 24: 3394-400 ; 2006 ; THC of cannabis verbeteren eetlust of kwaliteit van leven bij kankerpatienten in vergelijking met placebo niet. PMID 16849753. Een feit is wel dat THC misselijkheid als gevolg van chemo zeer efficient tegen gaat ; zie bijv. 889,907, 912, 919, 922, 967, 935 en 1278.

1568) Brisbois TD et al ; Ann Oncol 2011 Feb 22 ; PMID 21343383 ; Cannabis gaat eetlustverlies bij kankerpatienten  door chemo tegen ; verhoogt levenskwaliteit.

Chinese Kruiden - TCM - Traditionele Chinese Medicijnen:

139) Guo Z ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 19 : 20-2 ; 1999 ; Fuzheng yiai-drank verbetert de overleving van darmkankerpatienten, die als adjuvantbehandeling chemo krijgen.

289) Li H et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 20 : 580-2 ; 2000 ; Chang’ai Kangfu naast adjuvantchemo vanwege darmkanker verbetert de immuniteit op zeer essentiele punten en bevordert het herstel van de chemo sneller.

290) Jiang CM et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 21 ; 885-7 ; 2001; Bij patienten met vergevorderde kanker die chemo krijgen blijken Chinese kruiden de immuunstatus en de kwaliteit van leven te verbeteren ; over de overleving viel in dit onderzoek niets te zeggen daar de follow-up slechts 8 weken duurde.

456) Xing JH et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 21 : 260-1 ; 2001 ; Ginseng blijkt in gerandomiseerd onderzoek door apoptoseinductie de klinische verschijnselen van rectale kanker - endeldarmkanker significant te verminderen ; zie ook referentie 214.

788)Meng ZQ et al; Zhong Xi Jie He Xue Bao 1:187-8,233;2003; Traditionele Chinese medicijnen (TCM) verbeteren in gerandomiseerd onderzoek bij patienten met uitgezaaide darmkanker significant het resultaat van arteriele chemoembolisatie (TACE) dwz minder latere uitzaaiingen op afstand later en een betere mediane overleving.

854) Liu J et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Ha Zhi ; 25: 207-9 ; 2005 ; Jianpi huoxue-kruiden verminderen de bijwerkingen van adjuvantchemo bij darmkankerpatienten die geopereerd zijn.

1031) Zheng Y en Wang S; Zhong Yao Cai 25;917-8; 2002 : Fufang Zaofan vermindert in gerandomiseerd onderzoek leucopenie als bijwerking van radiotherapie plus chemo.

1032) Feng YL et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 25:534-6; 2005 : Ginseng naast prednison vermindert wel de bijwerkingen van TACE - Trans Arteriële Chemo embolisatie ; elk afzonderlijk in vergelijking met placebo niet ; er is dus voor ginseng op z’n minst een additioneel effect. Zie ook no 867.

1056) Liu J et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 25:207-9 ; 2005 ; Jiapi huoxue-kruiden verminderen in gerandomiseerd onderzoek postoperatieve pijn bij darmkankerpatienten alsmede de bijwerkingen van de daaropvolgende chemo.

1259) Li Y et al ; Clin J Integr Med 12: 19-23; 2006 : Jiawei Huangqi Guizhi Wuwu –aftreksel vermindert in gerandomiseerd onderzoek bijwerkingen oxaliplatin. PMID 16571278.

1284) Zhu WR et al ; Zhong Xi Yi Jie He Xue Bao 3:266-9 ; 2005 : Shenmai vermindert bijwerkingen van 5-FU en cisplatin als adjuvantia voor darmkanker ; door Shenmai was de 5-jaars ziektevrije overleving significant beter. PMID 16009102.

1293) Kim JH et al ; J Clin Pharm Ther 31:331-4 ; 2006 : Ginseng verbetert in vergelijking met placebo subjectief welbevinden kankerpatienten ; PMID 16882101.

1296) Zhang T et al ; Chin J Integr Med 12 : 180-4 ; 2006 : Bij een yintekort en meridiaanblokkade verbetert TCM  bij kankerpatienten naast gewone analgesie het resultaat van analgesie alleen ; PMID 16642608

1321)Wang ZY et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 26: 681-4 ; 2006 : Yanshu  verbetert in geval van chemo bij patienten met vergevorderde chemo de responskans slechts niet significant ; immunostimulatie is evenwel significant ; ook de kwaliteit van leven is met Yanshu aantoonbaar beter, evenals welbevinden ; in samenhang met eerder genoemde feiten waren de bijwerkingen van de chemo met Yanshu aantoonbaar minder. PMID 16970087.

1323)Chen XP et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 26: 394-7 ; 2006 : Bij patienten met Qi-Yin-asthenie die chemo en / of radiotherapie krijgen, blijken met Tiepi Fengdou een betere kwaliteit van leven te hebben dan de controle-groep. PMID 16883902.

1402) Luo L et al; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 26: 677-80; 2006: Fuzheng en Quxie verminderen recidiefkans en metastasering bij patienten geopereerd voor darmkanker (stadium B-C); PMID 16970086

1427) Zhang T et al ; Chin J Integr Med 12: 180-4 ; 2006 : Met TCM wordt de pijnstilling bij kanker aantoonbaar verbeterd. PMID 17005077.

1467)Wu TH et al ; Asia Pac J Clin Nutr 2008 ;17:17-22 ; PMID 18364321 ; Pijnstillende kruiden blijken bij terminale kankerpatienten aantoonbaar werkzaam.

1506)Yang YF et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2008 ; 28: 111-4 ; PMID 18386570 ; Quxie verbetert in gerandomiseerd onderzoek de kwaliteit van leven bij patienten met vergevorderde darmkanker en verlengt hun leven.

1512)Liang QL et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 29: 439-41 ; 2009 ; PMID 19673337 ; Shenqi Fuzheng vermindert bij patienten met gevorderde darmkanker die chemo krijgen, de bijwerkingen van de chemo en verbetert tevens de mediane overleving van deze patienten ; zie ook 1261 , 1325 , 1367 , 1376 , 1417 , 1465, 1466 en 1507.

1540) Barton DL et al ; Support Care Cancer 2010 Feb; 18(2):179-87 ; PMID 19415341 ; In dit gerandomiseerde onderzoek bleek Amerikaanse ginseng aantoonbaar effectief tegen vermoeidheid bij kankerpatienten.

1559)Wu G et al ; Zhongguo Zhong Yao Za Zhi 2010 Mar ;35(6):782-5 ; PMID 20545209 ; Fupiyiwei  vermindert bijwerkingen adjuvante chemo in geval van darmkanker ; de effectiviteit van de chemo was echter gelijk.

1609)Liu C et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 1999 May;19(5):276-8;PMID 11783240 ; Qinggan Jiedu Sanjie drank vermindert bij TACE de kans op ernstige levercomplicaties.

1627)Tu XH en Chen ZY; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2008 Aug;28(8):738-41;PMID 18928103 ; Buzhong yigi plus imodium vermindert diarree postoperatief in verband met darmkanker meer dan imodium alleen.

1643)Xiao H en Yang J ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2011 Feb;31(2):164-7;PMID 21425566 ; Sijunzi geeft bij patienten die voor darmkanker oxaliplatin plus 5-FU en LV krijgen een betere immuunfunctie, maar ook minder bijwerkingen van deze chemo.

1649)Yang YF et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2007 Oct;27(10):879-82 ; Quxie vermindert bij darmkanker de relaps-kans en de kans op meta’s ; PMID 17990451; zie ook 1402 en 1506.

1656)Zhang Y et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2010 Mar;30(3):280-2;PMID 20535927 ; Shenqi Fuzheng vermindert bijwerkingen chemo bij darmkanker en verhoogt de effectiviteit ervan ; zie ook o.a. 1043, 1048, 1261, 1325, 1369, 1376, 1417, 1465, 1466, 1507, 1512, 1513, 1608 en 1635.

1760)Barton DL et al;JNCI 2013 Aug 21;105(16):1230-8:PMID 23853057 : Amerikaanse ginseng vermindert in vergelijking met placebo vermoeidheid bij kankerpatienten.

1841)Zhang CH et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2012 May;15(5):448-51;PMID 22648836 ; het supplement Lipoplus bleek herstel van darmkankeroperatie meer te bevorderen dan andere voedingsaanvullingen : minder infecties o.a. ; zie ook de vele publicaties in deze lijst mbt immunonutrition.

1909)Zhang SY en Du YQ ; Zhongguo Zhen Jiu 2011 Jun;31(6):513-7;PMID21739693; met acupunctuur plus moxa versnelt herstel stoelgang na operatie wegens darmkanker ; tevens blijken allerlei immuunparameters te verbeteren ; dit alles in vergelijking  met gewone TCM.

2001)Kono T et al; Cancer Chemother Pharmacol 2013 Dec;72(6):1283-90;PMID 24121454; Goshajinkigan vermindert bijwerkingen oxaliplatin slechts niet-significant.

2133)Hibi S et al; Gan To Kagaku Ryoho ; 2009 Sep;36(9):1485-8;PMID 19755817; Hange-shashin-to vermindert de bijwerkingen van irinotecan zonder de effectiviteit te verminderen.

2168)Liu Y et al; Evid Based Complement Alternat Med 2013;2013:541217;PMID 24324514 : Guilongtongluofang vermindert neurotoxiciteit van oxaliplatin, zonder met de therapeutische werking te interfereren.

2171)Kono T et al Evid Based Complement Altern Med 2011;2011:418481;PMID19952054; Goshajinkigan vermindert neuropathie bij patienten die wegens vergevorderde darmkanker oxaliplatin krijgen.

2172)Nishioka M et al; Int J Clin Oncol 2011 Aug;16(4):322-7;PMID 21258836; Goshajinkigan vermindert de kans op neuropathie bij kankerpatienten die het folfox-regime volgen.

2207)Li Q et al; Zhonggua Zhong Liu Za Zhi 2008 Jul;30(7):534-7:PMID 19062723 ; Uroacitides-injecties remt tumorgroei en verbetert de levenskwaliteit bij patiënten met solide tumoren.

2316)Feng YL et al; Zhonghua Zhong Liu Za Zhi 2006 Nov;28(11):844-7;PMID17416007 ; Ginseng vermindert bovenop corticosteroiden eventuele schade aan lever/nieren na TACE  in vergelijking met corticosteroiden alleen. Zie ook 867.

2346)Zhao C et al; J Tradit Chin Med 2014;Feb;34(1):10-4 ;PMID 25102684 ; Taohongsiwu vermindert hand/voetsyndroom  door xeloda, sorafenib en gefitinib ; dit in vergelijking met het niet werkzame B6.

2356)Chen X et al; Zhongguo Zhong Yao Za Zhi 2014 Jan;39(2):278-84 ; PMID24761646 ; Liujunzi-drankjes plus Zuojin pillen verminderen bijwerkingen bestraling op de dunne darm

2481)Yaegashi M et al; Hepatogastroenterology 2014 Jan-Feb;61(129):85-9 ; PMID 24895799; daikenchuto bevordert na operatie wegens darmkanker het op gang komen van de stoelgang.

2502)Oki E et al; Int J Clin Oncol 2015 Jan 28;PMID25627820 ‘ Bij FOLFOX (darmkanker) gaat Goshajinkigan neuropathie niet tegen ; zie ook 2001 ;2170 ; 2171 en 2172,

2526)Chen CM et al; Chin J Integr Med 2014 Jul;20(7):496-502;PMID 24972577 ;Chinees kruidenpreparaat vermindert bij kankerpatienten verstopping als bijwerking van morfine.

2541)Akamaru Y et al; J Gastrointest Surg 2015 Mar;19(3):467-72;PMID 25564322; door daikenchuto komt na gastrectomie vanwege kanker de darmbeweging eerder op gang.

2571)Chen Y et al; Zhongguo Zhong Yao Za Zhi 2012 Oct;37(19):2990-2 ; PMID 23270248; Kang’ai vermindert de bijwerkingen van chemo bij gastrointestinale kanker en verhoogt de effectiviteit van de chemo.

2572)Chen JX en Shen XH ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2012 Sep;32(9):1161-5;PMID 23185750 ; Qisheng vernindert bij darmkanker de bijwerkingen van chemo.

2587)Zhao HJ et al; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2012  Jan ;32(1):32-4 ;PMID 22500387 ; Fuzheng Yiliu plus microgolf ablatie vermindert de recidiefkans bij leverkanker in vergelijking met microgolf ablatie alleen ; ook de immunologische variabelen waren in de groep met Fuzheng Yiliu beter. Zie ook 947, 1326, 1373 en 1382. Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

2598)Cao B et al; Chin J Integr Med 2011 Aug;17(8):593-9;PMID 21826593 ; Yiqi zhuyu verbetert het levensverlengende effect  van FOLFOX-4 bij uitgezaaide darmkanker.

2710)Katsuno H et al ; J Gastroenterol 2015 Jul 11; PMID 26162646 ; Daikenchuto bevordert stoelgang  na darmkankeroperatie ; zie ook 2481,2541 en 2650

2718)Katsuno H et al; Jpn  J Clin Oncol 2015 Jul;;45(7):650-6;PMID 25972515 ; Daikenchuto bevordert darmfunctieherstel na operatie wegens darmkanker.

2776)Xu L et al; Integr Cancer Ther 2015 nov 20 ; PMID 26590124 ; Jian Pi Li Qi drank vermindert bijwerkingen TACE.

2834)Li HJ et al; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2007 Dec;’27(12):1086-9 ; Aidi verbetert resultaat Folfox bij gevorderde darmkanker en verbetert de levenskwaliteit.

2891)Yang CB et al; Di Yi Jun Yi Da XUE Xue Bao 2005 Oct;25(10):1268-9 ;PMID 16234105 ; Jianpikangfu vermindert wel tumorvariabelen, maar verbeterde de respons op reguliere therapie in dit geval vanwege darmkanker, echter niet

2895)Shen J et al; Zhonghua wei Zhong Bing ji Jiu Yi Xue 2013 Dec;25(120:743-8;PMID 24620386; Xuebijing bevordert na resectie deel lever vanwege kanker imunologisch herstel en doet de stoelgang eerder op gang komen.

2901)Wang J et al; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2014 Aug;34(8):947-51;PMID 25223178 ; guilu erxian glue kataplasma verminderde niet significant het gebruik van antibiotica bij dikke darmkanker die chemo ontvingen (FOLFIRI) om bij myelosuppressie infecties te bestrijden ; op een TCM-schaal nam het aantal bijwerkingen van de chemo wel af.

2902)Chen WT et al; Nutr Res 2014 Jul;34(7):585-94:PMID 25150117 ; MB-6 verbetert resultaat 5-FU bij vergevorderde darmkanker en vermindert de bijwerkingen van de chemo.

2933)Wang QZ et al; Zhongguo Zhong Xi Yio Jie He Za Zhi ; 2015 Nov;35(11):1307-12; Astragalus en Jiaozhen bevorderen herstel darmfunctie na operatie wergens darmkanker.

2980)Zhou B et al; Radiology 2016 Aug;280(2):630-9;PMID 26885681; Gisenoside Rg3 verlengt leven bij vergevorderde primaire leverkanker met TACE in vergelijking met TACE alleen ; zie ook 867, 1023, 1281, 1535, 1975, 2316, en 2714. Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

3120)Ikeguchi M et al;; Oncol Lett. 2011;2(2):319-322 ;PMID 22866084 ; Fucoidan uit zeewier vermindert bijwerkingen van chemo bij darmkanker en er is ook een trend tot betere overleving.

3139)Tsai HL et al; Mar Drugs 2017 Apr 21;15(4);PMID 28430159 ; Fucoidan verhoogt het binnen de perken houden van uitgezaaide darmkanker ; er is een trend tot levensverleging door de toevoeging van fucoidan.

3365)Tian A et al; Evid Based Complement Alternat Med 2017;2017:3970601 ; Danxiong lokaal vermindert huideffecten zoals het hand-voetsyndroom bij chemo in vergelijking met placebo ; PMID 28845183

3367)Lin LZ et al; Zhongguo Zhong Xi Jie Za Zhi 2005 Jan;25(1):8-11 ; Shentao Ruagan verbetert de mediane overleving bij primaire leverkanker - HCC behandeld met TACE met hydroxycampitechine ; PMID 15719740

3508)Krishna S et al; EBioMediocine 2014 Nov 15;2(1):82-90;PMID 26137537; Artesunaat 200 mg versus placebo vermindert kans op recidief dikke darmkanker.

3537)Pang CLK et al; Mol Clin Oncol 2017 May;6(5):723-32; PMID 28529748: Lokale electro-hyperthermie plus TCM effectiever voor lokale tumorcontrole dan intraperitoneale chemo bij peritoneale carcinomatosis en maligne ascites.

3691)Zhang T et al; Chin J Integr  Med 2018 Mar;24(3):171-7; PMID 28840585 ; Quxie verlengt leven bij uitgezaaide darmkanker met ruim 9 maanden.

3670)Yu C et al; Integr Cancer Ther. 2019 Jan-Dec;18:1534735419829568; Shen Cao gaat thrombocytopenie door chemo bij maagdarmkanker tegen en verminderde de duur van ziekenhuisopname. PMID 30741025

Cryotherapy - Orale koude therapie:

1005) Mahood DJ et al ; J Clin Oncol 9:449-52; 1991 : Orale koude therapie gaat in gerandomiseerd onderzoek stomatitis door 5-FU tegen.

1074) Baydar M et al ; J Natl Med Assoc 97:1161-4 ; 2005 ; Cryotherapie vermindert in gerandomiseerd onderzoek significant de kans op mucositis door 5-FU.

1479)Sorensen JB et al ; Cancer 2008 Apr 1 ; 112(7):1600-6 ; PMID 18300265 ; Cryotherapie gaat ook in dit onderzoek duidelijk mucositis door 5-FU tegen ; zie ook o.a. 1074.

3217)Papadeas E et al; Eur J Oncol Nurs 2007 Feb; 11(1):60-5;PMID 16829196 ; Cryotherapie gaat ook in dit onderzoek stomatitis door 5-FU tegen.

3808)Bauman B et al; J Natl Compr Canc Netw. 2019 Apr 1;17(4):358-64; PMID 30959472 Cryotherapie oraal tijdens oxaliplatininfuus gaat hyperalgesie mond tegen.

Diëten:

1904)Burden ST et al ; J Hum Nutr Diet 2011 Oct;24(5):441-8;PMID 21699587 : Dieetadvies plus supplementen blijken in vergelijking met een dieetadvies alleen bij patiënten te opereren voor darmkanker de kans op postoperatieve infecties te verminderen.

2896)Moya P et al; Medicine (Baltimore) 2016 May;95921):e3704 ; PMID 27227930 ; Een immunostimulerend dieet met 20% minder calorieen voor operatie wegens darmkanker verminderde de kans op complicaties.

3181)Xu R et al; Nutrients 2016 Sep 21;8(9);PMID 27657124 ; extra oplosbare vezels postoperatief bij darmkankerpatienten verbeterde de immuniteit, leidde tot sneller herstel darmwerking en sneller verlaten ziekenhuis.

3342)Karimi S et al; J Multidiscip Healthc. 2017 Aug 14;10:301-7;PMID 28860797 ; De combinatie van spierontspanning, muziek en voedingsmaatregelen tezamen verminderden misselijkheid en braken bij chemo voor dikke darmkanker.

3350)Mahmoodzadeh H et al; Surg Today 2015 Feb;45(2):203-8;PMID 24875466 ; Eerder orale voeding  na operatie voor gastrointestinale kankeroperatie leidt tot sneller herstel na operatie.

3519)Damle B et al; Clin Cancer Res. 2001 Mar;7(3):517-23; PMID 11297242. Voor een optimale toepassing van UFT (5-FU, tegafur en LV) is het beter om een uur van te voren niet meer gegeten te hebben en ook het eerste uur erna niet te eten.

Enterale voeding (via sonde) en TPN - totale parenterale voeding (via infuus en bloed), orale voeding:

570) Gil MJ et al; Nutritition 13:26-31; 1997; Bij ondervoede patiënten die wegens darmkanker geopereerd worden en parenterale voeding krijgen, blijkt extra water en zout zinloos; de kans op longcomplicaties blijkt hierdoor toe te nemen.

635) Nixon DW et al ; Cancer Detect Prev. 4 :421-7 ; 1981; TPN met een hypertone suikeroplossing met aminozuren blijkt bij patiënten met een vergevorderde vorm van darmkanker het leven significant te verkorten, hetgeen je gezien met name de voorgaande referenties en de dierexperimentele literatuur ook zou verwachten.

645)Fasth S et al ; Int J Colorectal Dis 2 :87-92 ; 1987 ; TPN blijkt bij operatie wegens darmkanker de kans op complicaties niet te kunnen reduceren ; deze uitslag is wederom in overeenstemming met de ideeën van mij, Moerman e.a.

646)Harju E et al ; Chir Ital 42 : 151-64 ; 1990 ; Extra eiwit middels TPN, bij patiënten zonder voorafgaand eiwittekort en die wegens darmkanker geopereerd moeten worden, ondervinden hierdoor meer complicaties. Orthomoleculair pleegt men dergelijke patiënten geen extra eiwit te geven ; verstandig gezien dit onderzoeksresultaat.

647)Heys SD et al ; Br J Surg 78 : 483-7 ; 1991 ; Caloriebeperking blijkt in vivo in gerandomiseerd onderzoek preoperatief bij darmkankerpatiënten gekoppeld aan een langzamere tumorgroei.

694) Shirabe K et al ; Hepatogastroenterology 44 : 205-9 ; 1997 ; TPN vermindert kwaliteit immunologische parameters na leveroperatie wegens kanker ; de infectiekans nam hierdoor in dit onderzoek net niet significant toe ; een en ander spoort met eerdere referenties van deze lijst.

766)Nixon DW et al ; Cancer Treat Rep. 65 Suppl 5:121-8;1981 ; TPN (total parenteral nutrition) verbetert niet de regressiekans bij patienten met gevorderde darmkanker noch hun overleving.

781)Bellantone R et al ; JPEN 12:195-7;1988; extra calorieen en extra stikstofvoeding hebben bij darmchirurgie ivm kanker geen effect op de kans op septische complicaties e.d. Bij subgroepanalyse was er bij echte ondervoeding (o.a. een veel te laag albumine) wel iets minder kans op ernstige sepsis, maar het blijft wel een subgroepanalyse.

960) Heim ME ; Infusionsther Klin Ernahr 13:115-21;1986 : Extra parenterale voeding heeft bij darmkanker geen invloed op tumorrespons oiv chemo en geen effect op de overleving (en is dus mede gezien de kans op complicaties en de resultaten uit ander onderzoek zinloos).

987) Feo CV et al ; ANZ J Surg 74:298-301;2004: vroege enterale voeding met eerdere afschaffing neussonde blijkt in gerandomiseerd onderzoek bij patienten geopereerd voor darmkanker zeer goed mogelijk . Minder medische curatele is juist wat we willen.

988) Brandstrupp B et al ; Ann Surg 238:641-8 ; 2003: Minder intraveneus vocht en dus minder extra zout vermindert na operatie wegens darmkanker, de kans op complicaties ; zie ook 585.

1008) Ravasco P et al ; J Clin Oncol 23:1431-8; 2005 : Ook in dit gerandomiseerde onderzoek blijkt extra eiwit tijdens radiotherapie gunstig ; in dit geval betreft het patienten met colorectale - darmkanker ; de kwaliteit van leven is dan beter dwz minder diarree, minder misselijkheid/braken etc. ; ook langere tijd na de radiotherapie was de levenskwaliteit van de gesuppleerde groep nog beter.

1012) Jiang XH et al ; World J Gastroenterol 9:1878-80; 2003 ; Na een buikoperatie herstelt het darmslijmvlies zich sneller bij enterale dan bij parenterale voeding.

1181) Persson CR et al ; Nutr Cancer 42:48-58 ; 2002 : Bevorderen van louter de energie inname leidt bij kankerpatienten wel tot vermindering van het gewichtsverlies of zelfs gewichtstoename, maar niet tot een langere/betere overleving ; iets wat al veel eerder in deze lijst met onderzoek is onderbouwd. PMID 12235650.

1233) Shang E et al ; JPEN 30:222-30; 2006 : Honderdtweeenvijftig patienten met vergevorderde kanker kregen naast de enterale voeding of niets extra’s of ook nog extra parenterale voeding. De totale calorische inname was echter gelijk (zelfs niet significant hoger in de groep met parenterale voeding erbij) ; de eiwitinname was ook gelijk. Toch was de overleving van de deels parenteraal gevoede groep beter. Dit moet samenhangen met een andere dwz betere samenstelling van de parenterale voeding (meer omega-3-vetzuren bijvoorbeeld?) PMID 16639069.

1246) Wu GH et al ; World J Gastroenterol 12:2441-4; 2006 : Bij ondervoede patienten die wegens kanker geopereerd moeten worden, blijkt extra voeding voor en na operatie beter dan extra veel voeding na de operatie, zo bleek uit dit gerandomiseerde onderzoek. De eerste variant ging met een lagere sterfte gepaard. PMID 16688841. Duidelijk is dat zeer evidente deficienties bestreden moeten worden en zeker voor er geopereerd wordt.

1267) Lobo DN et al ; Clin Nutr 2006 Jun 12 (Epub ahead of print) : Immunonutrition middels jejunostomie eerst 4 dagen na operatie wegens een carcinoom hoog gastrointestinaal leidt tot niet-significant minder complicaties ; immunonutrition zoals in vele publicaties van deze lijst is aan getoond is wel zinvol voor operatie en zonder dat er jejunostomie in het spel is ; doe het dan voordat de meest stressvolle periode , de operatie zelf plaats vindt ; PMID 16777271.

1271) Ates E et al ; Acta Gastroenterol Belg 67:250-4 ; 2004 : Parenterale hyperalimentatie na operatie geeft na operatie wegens gastrointestinale kanker in vergelijking met enterale immunonutrition geen voordeel ; in tegendeel met enterale immunonutrition geeft een beter herstel van de immuniteit. Wederom wordt aangetoond dat parenterale hyperalimentatie bij geschetst type patient geen voordelen biedt ; geheel in overeenstemming met de orthomoleculaire verwachting ; PMID 15587331.

1301)Xu J et al ; World J Surg 30:1284-9 ; 2006 : Immunonutrition in vergelijking met gewone voeding bevordert voorafgegeven na operatie vanwege maagdarmkanker  het herstel : er waren minder complicaties, de ligduur was korter etc. ; PMID 16830214.

1302)Zhou T et al ; World J Gastroenterol 12:2459-63 ; 2006 : Vroegere gastrointestinale decompressie met eerdere orale voeding leidt na colorectostomie - darmkankeroperatie tot minder infecties en (mede daardoor) tot een korter verblijf in het ziekenhuis ; maagdilatatie en de kans op naadlekkage werden niet anders ; ook dit is vaker gevonden ; PMID 16688845.

1307)Demark-Wahnefried W et al ; Clin Exerc Physiol 4: 44-49 ; 2002 : Door chemo kan de relatieve vetmassa sowieso, maar ook het gewicht later toenemen : lichaamsbeweging plus minder vet en veel groenten/fruit vanaf voor de chemo tot een poos erna, gaan dit tegen, juist ook de verandering in lichaamssamenstelling wordt tegengegaan. PMID 16946801

1340)Alivizatos V et al ; J. BUON 10(1) : 119-22 ; 2005 :Immunonutrtion enteraal (i.h.a. omega-3-vetzuren, L-arginine en RNA/DNA erbij)  blijkt na operatie wegens darmkanker niet aantoonbaar meer complicaties te geven dan glutamine extra naast parenterale voeding ; immunonutrition is consistent gunstig onder deze condities ; kennelijk is glutamine extra als onderdeel van parenterale voeding ook een optie ; PMID 17335142.

1527)Ryu J et al ; Dysphagia 2009 ; PMID 19255706 ; Totale parenterale voeding is duurder, maar niet beter dan voeding via neussonde.

1784)Giger-Pabst U et al; Nutrition 2013 May;29(5):724-9;PMID 23352174 ; Bij operatie wegens kanker in de buik blijkt immunonutrition gedurende korte tijd de ligduur niet te verminderen, noch de infectiekans te beinvloeden ; wellicht heeft dit met de korte duur en goede voedingsconditie voor de operatie te maken ; zie dit onderwerp veel eerder in deze lijst ; bij minder goed gevoede mensen en/of langere  duur, blijkt immunonutrition bijna altijd de infectiekans te verlagen en de ligduur te verkorten.

1841)Zhang CH et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2012 May;15(5):448-51;PMID 22648836 ; het supplement Lipoplus bleek herstel van darmkankeroperatie meer te bevorderen dan andere voedingsaanvullingen : minder infecties o.a. ; zie ook de vele publicaties in deze lijst mbt immunonutrition.

1919)Barlow R et al; Clin Nutr 2011 Oct;30(5):560-6;PMID 21601319 ; dit is het zoveelste onderzoek dat laat zien dat vroege enterale voeding na maagdarmchirurgie het herstel in vergelijking met parenterale voeding het herstel versnelt.

1957)GHomez Sanches MB et al; Nutr Hosp 2010 Sep-oct;25(5):797-805;PMID 21336438; Immunonutrition vooraf vermindert complicatiekans  bij operatie wegens darmkanker en verkort de ligduur ; zie ook de vele andere publicaties over immunonutrition in deze lijst.

1971)Wang X et al; J Invest Surg 2010 Dec;2396):309-13; PMID 21208095 ; Enterale voeding en ook MCT bevordert herstel na operatie wegens een gastrointestinale kanker ; het verblijf in het ziekenhuis is korter.

1985)Yang DJ et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2013 Nov;16(11):1051-4;PMID 24277399 ; eerder eten  na operatie wegens darmkanker, versterkt immuunsysteem en verkort verblijf in ziekenhuis ; operatie, narcose etc. zijn enorme stress gebeurtenissen: dus eerder eten is erg voor de handliggend ; ook al is dat met kleine hoeveelheden.

1987)Chen JH et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi ; 2013 Nov;16(11):1059-62;PMID 24277401; enterale voeding voor operatie aan de darm vanwege kanker, naast (eerder) voorbereiding voor deze operatie geeft postoperatief niet alleen een betere voedingstoestand, maar ook tot een sneller kunnen verlaten van het ziekenhuis ; in combinatie met 1985 : de voeding moet zo min mogelijk onderbroken worden bij een operatie wegens darmkanker. Dit neemt niet weg dat die wel aangepast moet worden!!

1989)Boelens PG et al ; Ann Surg 2013 Oct 28 ;PMID 24169163 ; Bij operatie van darmkanker eerder beginnen met eten vermindert de kans op een postoperatieve ileus ; zie ook 1985 en 1987.

2124)Hasenberg T et al; Colorectal Dis 2010 Oct;12(10 online) ; PMID19895595 ; in dit onderzoek vermindert parenterale suppletie de bijwerkingen van chemo bij uitgezaaide darmkanker en verlengt het leven. Een feit is ook dat parenterale bijvoeding indien geen chemo wordt gegeven geen zin heeft en zelfs nadelig kan zijn (men zoeke in deze lijst).

2184)Wang ZH et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2013 Aug;16(8):735-8;PMID23980043 ; Eerder oral voeden na operatie wegens darmkanker verkort de ligduur, bespaart geld en verbetert het immuunsysteem. Niets nieuws!

2217) Klek S et al; Ann Surg 2008 Aug;248(2):212-20;PMID18650630 ; Enteral nutrtion was niet minder dan parenteral nutrition ; immunomodulatie verminderde de kans op postoperatieve complicaties na kankerchirurgie  ook niet ; overall doet immunonutrtion dat echter wel.

2248)Wu GH et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2007  Nov;10(6):546-9;PMID18000777 : vroeg enteraal voeden na een operatie voor een maag/darmtumor is beter dan parenteraal voeden of eerst nog wat afwachten : minder infecties en een korter verblijf in het ziekenhuis zijn het resultaat.

2674)Li K et al; Asia Pac J Clin Nutr 2014;23(1):41-7;PMID 24561971 ; Het sneller op gang brengen van eten/darmpassage na colorectale chirurgie - darmkanker operatie door fast track vermindert de kans op complicaties en versnelt het herstel.

2748)Li B et al; Genet Mol res 2015 jun 29;14(2):7130-5; PMID 26125923 ; Na darmchirurgie voor kanker bevordert vroege enterale voeding het herstel meer dan parenterale voeding.

2750)Huang D et al; Int J Clin Med 2015 Aug 15 ;;8(8)13937-45; PMID 26550350; Enterale voeding na operatie voor gastrointestinale kanker was hier ook beter dan parenterale voeding ; de combinatie was evenwel het allerbest. Zie ook de vorige twee studies.

2957)van Barneveld KW et al; Crit Care Med 2016 Jun;44(6):e353-61 ;PMID 26937858 ; enterale voeding na operatie in vergelijking met parenterale bevordert herstel na operatie wegens rectumkanker.

3078)Ghafouri A et al; Med J Islam Repub Iran 2012  Feb;26(1):7-11;PMID 23482729 ; vroegere enterale voeding verkorte de ligduur in het ziekenhuis in geval van operatie aan het spijsverteringskanaal wegens kanker ; ook was er een tendens tot minder complicaties door de vroegere enterale voeding.

3101)Liu Y et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2013 Apr;16(4):350-3; PMID 23608797 ; Enterale voeding na operatie vermindert kans op meta’s na operatie voor darmkanker niet, al was er wel een trend in die richting.

3260)Froghi F et al; Clin Nutr 2016 Nov 5. Pii S0261-5614(16)31314-0; PMID 27842926 ; Jejunale bijvoeding na operatie wegens een gastrointestinale tumor heeft geen enkel effect op het direkte klinische vervolg. Nogmaals : enterale voeding is steeds gelijk en biedt vaak nog voordelen.

3447)Wang J et al; Exp Ther Med; 2018 jul;16(1):321-7; PMID 29896256 ; Vroeg enteraal voeden brengt stoelgang eerder op gang, korter in ziekenhuis ; minder complicaties en een lagere glucosespiegel, alles gunstig.

3546)Luo Z et al; JPEN 2017 Jun1 ; PMID 28666095 ; Immuno-enterale voeding bevordert herstel na maagdarmoperatie voor kanker tov parenterale voeding .

DMSO:

113) Salim AS;Chemotherapy 38 : 127-34 ; 1992 : DMSO, eveneens een natuurstof, verbetert als adjuvant in gerandomiseerd onderzoek de 5-jaars-overleving bij in principe curatief geopereerde darmkankerpatiënten.

114) Salim AS ; Tumour Biol 14 : 9-17 ; 1993 ; DMSO, eveneens een natuurstof, verlengt bij opgegeven darmkankerpatiënten blijkens gerandomiseerd onderzoek het leven.

E-Colibacterien:

303) Unger C et al ; Arzneimittelforschung 51 : 332-8 ; 2001 ;een extract van E-Colibacterien vermindert de bijwerkingen van 5-FU bij vergevorderde darmkanker  aantoonbaar ; in de groep met het E-Coliextract was de regressiekans en de overleving niet significant beter dan in de controle-groep

Foliumzuur:

84) Wolmark N et al ; J Clin Oncol 1993 ; 11 : 1879-87 ; foliumzuur verbetert de overleving als adjuvans bij de nabehandeling van darmkankerpatiënten met 5-FU.

85) O’Connell MJ et al ; J Clin Oncol 15 : 246-50 ; 1997 ; deze studie is vergelijkbaar met no 84.

86) O’Connell MJ et al ; J Clin Oncol 15 : 246-50 ; 1997 ; deze studie is vergelijkbaar met no 85.

217) Doroshow JH et al ; NCI Monogr 5 : 171-4 ; 1987 ; in een klein gerandomiseerd onderzoek bleek de actieve vorm van foliumzuur de werking van 5-FU te verbeteren : meer regressies en een langere ziektevrije overleving.

442) Monz BU et al ; Pharmacoeconomics 21 : 709-19 ; 2003 ; Folinezuur verbetert resultaat 5-FU bij uitgezaaide darmkanker ook nog wanneer er reeds levamisol bij gegeven is dwz de disease-free survival en de survival sec verbeteren.

1036) Link KH et al ; Ann Surg 242:178-87; 2005 ; Foliumzuur naast 5-FU en levamisol als adjuvantia bij patienten geopereerd voor darmkanker verbetert de overleving aantoonbaar ; dit gold niet voor interferon erbij.

Hyperthermie:

795)Kouloulias V et al ; Am J Clin Oncol 28:91-9;2005; Intracavitaire hyperthermie naast chemo/bestraling verhoogt bij het rectumcarcinoom de ziektevrije overleving en de overleving sec ; ook wordt de anale sfincter hierdoor vaker gespaard.

946) Kondo M et al ; Gan To Kagaku Ryoho 22:1807-11; 1995 : In geval van levermetastasen vergroot hyperthermie de regressiekans door intraarteriele chemo met epirubicine,mitomycine en 5-FU.

1319)Schulze T et al Int J Hyperthermia 22:301-18 ; 2006 : Hyperthermie als extra behandeling naast radiochemotherapie in geval van vergevorderde  rectumkanker  verbetert kwaliteit van leven niet. PMID 16754351.

1434) Lin XG et al ; Nan Fang Yi Ke Da Xue Xue Bao 27: 1501-3 ; 2007 : hyperthermie naast 5-FU. LV en oxaliplatin als extra adjuvans voor darmkanker verbetert overleving op langere termijn extra. Nut van  5-FU en LV staat nu evenals van hyperthermie vast ; nut van oxaliplatin staat in de adjuvantsituatie echter nog steeds niet vast ; bij uitgezaaide darmkanker is oxaliplatin in ieder geval niet zinvol. PMID 17959524.

3537)Pang CLK et al; Mol Clin Oncol 2017 May;6(5):723-32; PMID 28529748: Lokale electro-hyperthermie plus TCM effectiever voor lokale tumorcontrole dan intraperitoneale chemo bij peritoneale carcinomatosis en maligne ascites.

Laserbehandelingen:

3418)Naveau S et al; Gastroenterol Clin Biol 1992;16(10:8-11;PMID 1537485; Elektrostimulatie vermindert pijn bij behandeling rectumcarcinoom met laser.

Leefstijl:

3746)Suh EE et al; Geriatr Nurs 2013 Nov-dec;34(6):445-52;PMID 24156925 ; Life-style maatregelen verbeteren na behandeling van darmkanker levenskwaliteit.

3744)Hawkes AL et al; Ann Behav Med 2014 dec;48(3):359-70; PMID 24722960 : Life style verandering plus gezonder leven verbetert welbevinden kankerpatienten met voorheen darmkanker in RCT.

Leucovorin:

48) Doroshow JH et al ; J Clin Oncology 1990; 8(3) ; 491-501. Leucovorin-calcium potentieert 5-FU en verlengt zodoende het leven bij patiënten met uitgezaaide darmkanker.

Nu volgen een aantal studies (12) met 5-FU en leucovorin bij patiënten met uitgezaaide darmkanker; hieruit blijkt na voorlopige analyse, dat leucovorin de responskans op 5-FU vergroot. Zie ook referentie 48. Vooralsnog is geen significante extra levensverlenging door leucovorin detecteerbaar.

52) Petrelli N et al ; J Clin Oncol 1987 ; 5 : 1559-65.
53) Valone FH et al ; J Clin Oncol 1989 ; 7 : 1427-36.
54) Ehrlichman C et al ; J Clin Oncol 1988 ; 6 : 469-75.
55) Petrelli N et al ; J Clin Oncol 1989 ; 7 : 1419-26.
56) O'Connell MJ ; Cancer 1989 ; 63 : 1026-30.
57) Nobile M et al ; Adv Exp Med Biol 1988 ; 244 : 213-18.
58) Labianca R et al ; Ann Oncol 1991 ; 2 : 673-9.
59) Dicontanzo F et al ; Ann Oncol 1992 ; 3 : 371-6.
60) Stemke B et al ; Semin Oncol 1992 ; 19(Suppl 3) : 141-7.
61) Martoni A et al ; Anticancer Res 1992 ; 12 : 607-12.
62) Bobbio-Palacini E et al ; J Chemother 1993 ; 5 :52-5.
63) Leichman CG et al ; J Clin Oncol 1995 ; 13 : 1303-11.

71) Hara A et al ; Gan To Kagaku Ryoho 1998 ; 25 : 1173-7 ; 5-FU met leucovorin verbetert in de adjuvantsituatie de overleving bij darmkankerpatienten met Dukes B plus C meer dan met 5-FU als enige adjuvanttherapie. Wanneer reeds ook levamisol wordt gegeven, lijkt extra leucovorin evenwel niet van belang (Ann Oncol 2000 ; 11: 547-52)

270) Francini G et al ; Gastroenterology 106 : 899-906 ; 1994 ; Leucovorin naast 5-FU verbetert de genezingskansen van patienten met een coloncarcinoom stadium C (een in tal van andere onderzoeken gevonden feit) ; niet in geval stadium B.

280) Loffler TM et al ; Dtsch Med Wochenschr 117 : 1007-13 ; 1992 ; Leucovorin verbetert de regressiekans door 5-FU bij patienten met uitgezaaide darmkanker en verlengt zo hun leven.

436) Petrelli NJ et al ; Adv Exp Med Biol 244 : 143-55 ; 1988 ; mede uit dit onderzoek bleek dat 5-FU plus leucovorin bij uitgezaaide darmkanker beter werkt dan 5-FU alleen.

499) Anonymus; Lancet 355 : 1588-96 ; 2000 ; In de adjuvantsituatie is 5-FU bij darmkanker even goed met een lage als met een hoge dosis leucovorin.

505) Labianca R et al; Ann Oncol 8: 169-74; 1997; Bij uitgezaaide darmkanker blijken een normale en extra hoge dosis leucovorin even effectief ter potentiering van 5-FU.

589) Bleeker WA et al; Ann Oncol 11: 547-52; 2000; Lage doses leucovorin verbeteren het resultaat van 5-FU plus metronidazol niet aantoonbaar verder in de adjuvantsituatie stadium 3 van het coloncarcinoom. We wisten overigens al dat 5-FU met een normale dosis leucovorin de voorkeur heeft boven 5-FU en metronidazol; zie no 321. Het resultaat van no 589 is derhalve niet opportuun.

590) Poon MA et al;J Clin Oncol 9: 1967-72; 1991;Leucovorin met 5-FU geeft in gerandomiseerd onderzoek bij patiënten met een gevorderd colorectaal carcinoom een betere overleving dan 5-FU alleen.

591) Abad A et al; Cancer 75: 1238-44; 1995; Leucovorin met 5-FU verlengt bij patiënten met een vergevorderde darmkanker het leven tov 5-FU alleen.

592) Borner MM et al; Ann Oncol 9: 535-41; 1998; Leucovorin plus 5-FU geeft ook in dit onderzoek bij patiënten met een vergevorderde vorm van darmkanker een langere levensduur dan met 5-FU alleen het geval is.

774) Wolmark N et al ; J Clin Oncol 17:3553-9;1999; 5-FU plus leucovorin geeft een aantoonbaar betere ziektevrije overleving bij darmkankerpatienten stadium B/C dan 5-FU plus levamisol ; iets wat feitelijk al eerder aangetoond is.

775) Tsavaris N et al ; Oncol Rep 12:927-32;2004; Bij patienten met rectumkanker.  blijkt adjuvante behandeling met 5-FU plus leucovorin gedurende een half jaar even goed als 5-FU plus levamisol 1 jaar lang en dat bij aantoonbaar minder bijwerkingen ; zie o.a. ook 774.

779) Di Costanzo F et al ; Ann Oncol 14:1365-9;2003 ; Leucovorin voegt naast levamisol niets extra's toe aan 5-FU als adjuvans voor darmkanker stadium C ; wat men echter vergeet is dat leucovorin superieur is aan levamisol ; dus naast 5-FU kan men bij darmkanker met leucovorin volstaan ; zie de nummers 321,774, 775 en 780.

780) Scheithauer W et al ; Br J Cancer 77:1349-54;1998; Als adjuvans voor patienten geopereerd wegens darmkanker stadium 3 is 5-FU plus Leucovorin superieur aan 5-FU plus levamisol.

818) Andre T et al : J Clin Oncol 21:2896-903;2003; Twee keer per maand 5-FU en LV - leucovorin is als adjuvans voor darmkanker stadium 2/3 even effectief als 5-FU plus LV in 5 dagen eens per maand, maar geeft aantoonbaar minder bijwerkingen.

821) Bouzid K et al ; Ann Oncol 14:1106-14; 2003; In geval van gevorderde darmkanker  kan men naast irinotecan beter 5-FU/LV volgens het Douillard-regime geven dan volgens het Saltz- of het Mayo Clinic-regime geven ; de leucopenie is dan het geringst. De klinische resultaten van de 3 regimes zijn overigens gelijk.

822) Schilsky RL et al ; J Clin Oncol 20:1519-26;2002; Bij patienten met vergevorderde darmkanker geeft 5-FU plus Leucovorin een langere periode zonder progressie dan 5-FU plus enularacil.

824) Staib L et al; J Gastrointest Surg 5:275-81;2001 :In de adjuvantsituatie bij darmkanker stadium2/3 verbetert LV - leucovorin het resultaat van 5-FU plus levamisol ; interferon naast 5-FU en LV voegt niets toe. We weten overigens al dat indien 5-FU plus LV wordt gegeven levamisol gemist kan worden.

816) Hasegawa S et al; Gan To Kagaku Ryoho 31:729-33;2004: 5-FU met LV - leucovorin elke maand 3 weken achter elkaar, geeft wel minder bijwerkingen dan 6 weken achtereen eens per 2 maanden, maar geeft ook minder regressies. Bij pijn en zeker ook in geval van relatief weinig bijwerkingen heeft het laatste regime de voorkeur.

865) Poplin EA et al ; J Clin Oncol 23:1819-25;2005 ; Chronisch 5-FU is niet-significant slechter als adjuvans in geval van darmkanker Dukes-C dan interrmitterend een in totaal lagere dosis van 5-FU met Leucovorin ; uiteindelijk kun je met Leucovorin erbij met minder 5-FU toe en langer zonder chemo gewoon leven, al zijn de bijwerkingen met Leucovorin erbij heftiger.

872) Sobrero A et al ; Br J Cancer 92:24-9; 2005; Leucovorin potentieert 5-FU als adjuvans voor de nabehandeling van darmkanker, dat het even goed werkt als de combinatie methotrexaat en 5-FU.

873) Chau I et al ; Ann Oncol 16:549-57;2005; Continu 5-FU geeft als adjuvans bij darmkanker zeker zo’n goed resultaat als 5-FU intermitterend met Leucovorin ; in het eerste geval wordt wel meer en meer continu chemo gegeven, maar zijn de bijwerkingen minder.

898) Kalofonos HP et al ; Am J Clin Oncol 25:23-30;2002 : In dit onderzoek verhoogt Leucovorin bij patienten met uitgezaaide darmkanker de responskans op 5-FU slechts niet significant ; meestal is dat echter wel zo en wel zodanig dat uit zeer omvangrijke meta-analyse ook een langere levensverwachting dankzij de toevoeging van Leucovorin blijkt ; zie Thirion P et al ; J Clin Oncol 22:3766-75 ; 2004.

902) Martoni A et al ; J Chemother 1:197-202;1989 : 5-FU plus LV - leucovorin geeft bij patienten met vergevorderde darmkanker meer regressies dan 5-FU alleen.

948) Laufman LR et al; L Clin Oncol 11:1888-93;1993: Hoge doses 5-FU die equitoxisch zijn aan lagere doses plus LV - leucovorin doen het niet significant slechter bij patienten met uitgezaaide darmkanker ; nochtans leidt LV iha tot extra levensverlenging zoals uit meta-analyses gebleken is.

953) Ehrlichman et al ; J Clin Oncol 6 : 469-75; 1988 : Bij patienten met uitgezaaide darmkanker verlengt 5-FU plus LV - leucovorin het leven in vergelijking met 5-FU alleen, zoals eerder opgemerkt ook al in meta-analyse is aangetoond.

954) Steinke B et al ; Semin Oncol 19(2Suppl 3);141-7 ; 1992 : LV - leucovrin naast 5-FU vertraagt progressie bij vergevorderde darmkanker in vergelijking met 5-FU alleen.

959) Dencausse Y et al ; Onkologie 25:426-30 ; 2002 : 5-FU plus Leucovorin was in dit onderzoek even goed als 5-FU plus levamisdol ; ander onderzoek in combinatie met dit doet toch een voorkeur naar 5-FU plus LV uitgaan.

969) Aranda E et al ; Ann Oncol 9:727-31;1998 : Lage doses 5-FU plus LV =- leucovorin zijn bij uitgezaaide darmkanker even effectief als hoge doses 5-FU ; iets wat ook in ander gerandomiseerd onderzoek is gevonden ; een feit blijft dat LV 5-FU los van de dosering potentieert etc.

1098) Hildebrandt B et al ; Int J Colorectal Dis 2006 Jan 14 ; 1-8 ; Epub ahead of print : In dit gerandomiseerde onderzoek blijkt 5-FU plus leucovorin ook selectief bij rectumkanker de ziektevrije overleving en de overleving sec te verbeteren.

1155) Arkenau HT et al ; Int J Colorectal Dis 20:258-61;2005 : In de adjuvantsituatie bij darmkanker heeft leucovorin bij een dosis 5-FU van 2600 mg/m2 per maand , een jaar lang, geen invloed op de toxiciteit van de 5-FU, zo blijkt uit dit gerandomiseerde onderzoek, ook niet bij meer gespreide toediening. Nader onderzoek naar de optimale combinatie is nodig. PMID 15549327

1257) De Placido S et al ; Br J Cancer : 93:896-904 ; 2005 : In dit onderzoek bij rectale kanker gaf 5-FU plus LV - Leucovorin als adjuvante therapie geen betere ziektevrije overleving of overleving sec dan 5-FU alleen. PMID 16222322. Het was al bekend dat de toevoeging van LV aan 5-FU bij colontumoren staat als een huis, terwijl deze toevoeging mbt rectumkanker sec veel minder duidelijk is ; meer onderzoek bij sec rectumkanker is gewenst.

1330)Duffour J et al ; Anticancer Res. 26(5B):3877-83 ; 2006 : Bij uitgezaaide gastrointestinale kanker (slokdarmkanker, maagkanker of alvleesklierkanker) werkt cisplatinum met 5-FU als bolus of met wat minder 5-FU plus LV - leucovorin even goed (mediane overleving respectievelijk 24 en 24,7 maanden) ; mucositis trad in de arm met minder 5-FU maar met LV erbij significant minder vaak op ; PMID 17094417.

Maretak injecties:

144) Douwes FR et al ; Zeitschrift fur Onkologie 18 : 155-62 ; 1986 ; Maretak (Iscador), maar ook Neytumorin geven in gerandomiseerd onderzoek levensverlenging bij patiënten met uitgezaaide darmkanker.

490) Cazacu M et al ; Cancer Biother Radiopharma 18 :27-34 ; 2003 ; Isorel, een maretakextract verbetert de mediane overleving van Dukes-C-darmkankerpatiënten die geopereerd zijn en chemo krijgen.

1108) Enesel MB et al ; Anticancer Res 25(6C):4583-90 ; 2005 : Isorel (een Viscum album-preparaat) als adjuvans bij operatie voor kanker van de tractus digestivus verbetert in gerandomiseerd onderzoek de immuniteit, de Karnofsky-index en vermindert de angst.

1109) Cazacu M et al ; Cancer Biother Radiopharm. 18: 27-34; 2003 : Isorel verbetert overleving bij patienten met darmkanker stadium Dukes C/D in gerandomiseerd onderzoek ; zie ook 144.

Melatonine:

122) Lissoni P et al ; Eur J Cancer 35 : 1688-92 ; 1999 ; In een groot gerandomiseerd onderzoek met uiteenlopende typen gemetastaseerde kanker blijkt melatonine de bijwerkingen van de reguliere therapie te verminderen en de overleving te verbeteren.

485) Cerea G et al ; Anticancer Res 23 : 1951-4 ; 2003 ; Melatonine verbetert bij patiënten met uitgezaaide darmkanker en behandelt met irinotecan significant de ziektecontrole.

MP-6 mix van voedingsstoffen:

2902)Chen WT et al; Nutr Res 2014 Jul;34(7):585-94:PMID 25150117 ; MB-6 verbetert resultaat 5-FU bij vergevorderde darmkanker en vermindert de bijwerkingen van de chemo.

Newcastle Disease Virus:

1557)Schulze T et al ; Cancer immunol Immunother 2009 Jan ; 58(1);61-9 ; PMID 18488223 ; indien ASI bij darmkanker als adjuvans gegeven is, verbetert behandeling met het Newcastle Disease Virus de prognose.

OK-432:

693) Watanabe M et al ; Int J Clin Oncol 9 : 98-106 ; 2004 ; OK-432 verbetert als extra adjuvans naast chemo de prognose van patienten geopereerd wegens een darmtumor  niet. bij bijvoorbeeld maagkanker werkt OK-432 wel.

Probiotica en synbiotica - melkzuurbacteriën:

Lees ook dit studierapport een meta-analyse van 9 gerandomiseerde studies: Probiotics Reduce Postoperative Infections in Patients Undergoing Colorectal Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis

en deze studie: Gut microbiome, surgical complications and probiotics.

168) Isenberg J et al ; Anticancer Res 15 : 2363-8 ; 1995 ; Propionibacterium avidum KP-40 verbetert in gerandomiseerd onderzoek in stadium 1 en 2 de overleving van patienten met darmkanker ; ook verbeterde het de levenskwaliteit.

273) Isenberg J et al ; Anticancer Res 14 : 1399-404 ; 1994 ; Propionibacterium granulosum vermindert bij operatie wegens darmkanker het aantal infecties en verbetert in stadium 1 en 2 de overleving ; echter niet in stadium 3 of 4. Een analyse met een chikwadraattoets van alle stadia bij elkaar zou evenwel zinvol zijn ; zie ook 275.

275) Grundmann R et al ; Chirurg 59 : 272-8 ; 1988 ; Propionibacterium granulosum vermindert bij patienten, die geopereerd worden wegens darmkanker het aantal infecties en het daar aan gerelateerde aantal nieuwe operaties ; de recidiefkans en de overleving werden in dit onderzoek door deze bacterie evenwel niet beinvloed. Propionibacterium granulosum komt er dus goed af ; zie naast deze publicatie ook 213, 273 en 274.

1229) Henriksson R et al ; Support Care Cancer 3: 81-3 ; 1995 ; Probioticum vermindert bij patienten die wegens kanker in de buik bestraald worden de darmklachten in vergelijking met een gerandomiseerde controle-groep. PMID 7697308. Zie ook 133 en 304, met vergelijkbare resultaten.

1366)Osterlund P et al ; Br J Cancer 97: 1028-34 ; 2007 ; Probiotica  verminderen wel, vezels niet de bijwerkingen van 5-FU op de darm ; PMID 17895895 ; zie ook PMID 15290663

1378)Delia P et al ; World J Gastroenterol 13: 912-5 ; 2007 : Het probioticum VSL#3 vermindert in vergelijking met placebo aantoonbaar de met bestraling samenhangende diarree ; zie PMID 17352022 ; zie ook 304 en 1229, beide met een vergelijkbaar resultaat.

1445) Giralt J et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 2008 Feb 1 (Epub ahead of print) ; Probioticum vermindert ernst diarree door bestraling ; zie de 3 eerdere studies in deze lijst met een vergelijkbaar resultaat ; PMID 18243569.

1611)Liu Y et al ; Di Yi Jun Yi Da Xue Xue Bao 2005 Oct;25(10):1308-11; PMID 16234118 ; Lactone I van Atractyloides macrocephala Koidz  bleek bij cachectische kankerpatienten in vergelijking met een visoliesupplement de eetlust te verbeteren.

1625)Liu Z et al ; Aliment Pharmacol Ther 2011 Jan;33 (1):50-63;PMID 21083585 ; Probiotica verminderden in dit gerandomiseerd dubbelblind onderzoek de kans op infectie samenhangend met operatie wegens darmkanker!

1626)Horvat M et al ; Wien Klin Wochenschr. 2010 May;122 Suppl 2:26-30;PMID 20517667 ; Prebiotische reiniging darm even effectief als met een bekende mechanische reiniging van de darm om complicaties wegens colorectale chirurgie tegen te gaan.

1632)Watanabe M et al ; Br j Surg 2010 Dec;97(12):1791-7;PMID 20799286 ; mechanische darmreiniging vanwege een komende operatie wegens darmkanker vermindert zowel het aantal Lactobacillen als de Bifidobacterien in de darm ; dit lijkt zeker geen extra voordeel ; zie ook  1626.

1786)Liu ZH et al; Am J Clin Nutr 2013; Jan;97(1):117-26;PMID 23235200 ; Probiotische behandeling vermindert bij operatie wegens darmkanker  de kans op postoperatieve infecties.

1870)Zhang JW et al; Am J Med Sci 2012 Mar;343(3):199-205;PMID22197980; Probiotica verminderen bij patiënten geopereerd voor darmkanker  in vergelijking met placebo significant de kans op postoperatieve infecties.

2117)Zhang JW et al ; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2010 Jan;13(1):40-3;PMID 20099160; Bifidobacterium vermindert de kans op complicaties in verband met operatie wegens darmkanker.

2122)Can G et al; Oncol Nurs Forum  2009 Nov;36(6):E335-42;PMID19887347 : Kefir verminderde in dit onderzoek bij darmkankerpatienten niet de direkte bijwerkingen van de chemo, maar verminderde wel de slaapstoornissen.

2151)Garcia-Peris P et al; Nutr Hosp 2012 Nov-Dec;27(6):1908-15;PMID23588438 ; inuline plus oligofructose als prebioticum voor expliciet Lactobacilli en Bifidobacteria, bevordert het herstel van deze bacterien na radiotherapie ; zeer relevant, want dit soort bacterien gaan op zichzelf de bijwerkingen van radiotherapie voor de onderbuik tegen.

2288)Sadahiro S et al; Surgery 2014 Mar ;155(3):493-503:PMID 24524389 ; Probiotica verlagen na operatie voor darmkanker de infectiekans niet ; antibiotica doen dat wel.

2494)Lee JY et al ; Dig Liver Dis. 2014 Dec;46(12):1126-32;PMID 25442120 ; Probiotica verbeteren bij darmkankerpatienten de levenskwaliteit.

2508)Obigashi S et al; Surg Today 2011 Sep;41(9):1200-6; PMID 21874415 : Probioticum verbetert levenskwaliteit na operatie wegens darmkanker.

2557)Kotzampassi K et al ; World J Surg 2015 Apr 17; Probiotica verminderen postoperatieve complicaties darmkankerchirurgie.

2583)Shao F et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2012 May;15(5):476-9; Probioticum verbetert bij patienten met  diabetes die voor darmkanker geopereerd moeten worden de diabetes zodanig, dat ze sneller van de operatie herstellen. PMID22648843

2717)Mego M et al ; Complement Ther Med 2015 Jun;23(3):356-62 ; PMID26051570 ; Probioticum vermindert diarree bij gebruik irinotecan.

2751)Theodoropoulos GE et al ; 2016 Jam-March;29(1):56-62;PMID 26752951; een synbioticum verbetert de levenskwaliteit na operatie wegens darmkanker.

2758)Yang Y et al ; Oncotarget 2016 Jan 27; PMID 26824990 ; Bij operatie wegens darmkanker bevorderde probiotica het weer op gang komen van de stoelgang ; infecties etc. traden in de probiotica-groep niet significant minder op.

2985)Krebs B et al; Coll Antropol 2016 Apr;40(1):35-40;PMID 27301235 ; Pre- noch synbioticum preoperatief hadden invloed op ligduur, aantal complicaties etc. vanwege operatie aan darmkanker.

3222)Mizuta M et al; Biosci Microbiota Food Health 2016;35(2):77-87 ; PMID 2720026 ; Bifidobacteria bevorderde bij geopereerde kankerpatienten die chemoradiatie vooraf hadden gehad het herstel.

3378)Isenberg J et al; Anticancer Res 1994 May-Jun;14(3B):1399-404; Propionibacterium granulosum KP-45 bevordert bij operatie vanwege colorectale kanker wondgenezing ; voorts in stadium 1 en 2 een betere overleving, maar niet in stadium 3 of 4.

3412)Flesch AT et al; Rev Col Bras Cir. 2017 Nov-Dec;44(6):567-73; PMID 29267553 ; Synbioticum vermindert bij patienten die aan darmkanker geopereerd worden de kans op postoperatieve infecties.

3534)Polakowski  CB et al; Nutrition 2018 Jul 11;58:40-46; PMID 30278428 ; Synbioticum bij operatie darmkanker vermindert kans op complicaties en ligduur in ziekenhuis.

PSK-fractie van de paddestoel Coriolus Versicolor en andere medicinale extracten van paddestoelen, waaronder astralagus, lentinan:

Extracten van medicinale paddenstoelen zoals PSK, PSP, Krestin, Maitake enz: zie ook deze link: 

https://kanker-actueel.nl/NL/darmkanker-en-psk-psk-als-aanvulling-bij-geopeerde-darmkankerpatienten-geeft-significant-betere-resultaten-op-overall-overleving-en-op-ziektevrije-tijd-tot-aan-recidief-blijkt-uit-meta-analyse-studie-van-tot-nu-toe-uitgevoerde-gerandomiseerde-studies.html

3) Toriso M et al ; Cancer Immunol Immunother 1990 ; 31 : 261-8. In dit dubbelblinde onderzoek vermindert de PSK-fractie van de paddestoel Coriolus Versicolor de sterfte bij darmkankerpatienten (stadium Dukes C) significant met 15%.

4) Mitomi T et al ; Dis Colon Rectum 1992 ; 35(2) : 123-30. Dit onderzoek is feitelijk een replica van referentie 3 ; ook hier vermindert de voornoemde PSK-fractie de sterfte van darmkankerpatienten

24) Nakazato H et al; Gan To Kagaku Ryoho 1986 ; 13 (2) :308-18maagkankerpatiënten in stadium 3 hadden in dit gerandomiseerde onderzoek met PSK een betere prognose ; hetzelfde gold voor darmkankerpatienten met stadium Dukes-C.

28) Taguchi T ; Cancer detect Prev (Suppl); 1 :333-49 ; 1987 : dit onderzoek is evenals no 29 met no 27 vergelijkbaar, zij het, dat in no 29 maagkankerpatiënten en patiënten met colorectale carcinomen gecombineerd waren.

125) Taguchi T et al ; Gan To Kagaku Ryoho 12 : 366-78 ; 1985; Lentinan (Shiitake) verlengt in gerandomiseerd onderzoek het leven van patiënten met  maagkanker in een vergevorderd stadium of waarbij de ziekte is teruggekomen ; bij patiënten met een vergevorderde vorm van darmkanker lijken de effecten van Lentinan gunstig, maar is een en ander statistisch onvoldoende hard.

126) Taguchi T; Gan To Kagaku Ryoho 10 : 387-93 ; 1983 ; Lentinan (Shiitake) verlengt in gerandomiseerd onderzoek het leven bij patiënten met een vergevorderde of gerecidiveerde maagkanker darmkanker of borstkanker.

173) Mitomi T et al ; Gan To Kagaku Ryoho 16 : 2241-9 ; 1989 ; PSK verhoogt de genezingskans van patiënten geopereerd wegens een colorectaal carcinoom.

205) Takashima S et al ; Gan To Kagaku Ryoho 15 : 2229-36 ; 1988 ; PSK laat in gerandomiseerd onderzoek bij patiënten geopereerd wegens een colon- of rectumcarcinoom ; de 5-jaars-overleving was in de PSK-groep niet significant (dwz 11%) beter ; gecombineerde analyse met de drie eerdere PSK-trials bij colorectale tumoren laat nog steeds een ondubbelzinnig betere langere termijn overleving met PSK zien ; een trendanalyse van dit onderzoek zou interessant zijn.

271) Duan P en Wang ZM ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 22 : 515-7 ; 2002 ; Astragalus vermindert de bijwerkingen van chemo en verlengt de niet-progressieve periode bij kankerpatienten.

476) Ito K et al ; Int J Colorectal Dis 19 :157-64 ; 2003 ; PSK vermindert als extra adjuvans bij patiënten die darmkanker stadium C hadden in gerandomiseerde studie de sterfte.

477) Ohwada S et al ; Dis Colon Rectum 46 : 1060-8 ; 2003 ; PSK verbetert de overleving van patiënten met een colorectale tumor - darmkanker, die zijn geopereerd en adjuvante chemo krijgen.

552) Ohwada S et al; Br J Cancer 90: 1003-10; 2004; PSK vermindert naast adjuvant chemo de sterfte van patiënten geopereerd aan darmkanker Dukes B of C ook in dit onderzoek significant; dit is het zoveelste onderzoek; waar blijft de reguliere oncologie?

738) Ito K et al ; Int J Colorectal Dis 19:157-64 ; 2004 ; PSK vermindert bij patienten geopereerd voor darmkanker stadium Dukes C de sterfte tgv darmkanker ; de ziektevrije overleving verbeterde er in dit onderzoek niet aantoonbaar door.

955) Takahashi Y et al ; Anticancer Res 25(2B):1377-84 ; 2005 : PSK vermindert in gerandomiseerd onderzoek bij geopereerde darmkankerpatienten Dukes-C naast 5-FU significant de kans op hematogene metastasering tov 5-FU als enige adjuvanttherapie. Bij een preoperatief verhoogd CEA (vrijwel altijd zo) was de de ziektevrije overleving en overleving sec ook beter met PSK ; het effect van PSK leek nog nadrukkelijker gunstig bij een minder goed functionerende immuniteit, hetgeen met zeer veel ander onderzoek overeenstemt.

1932)Costa Fortes R et al; Nutr Hosp 2010 Jul-Aug:25(4):586-96;PMID 20694295 : Agaricus sylvaticus verbetert in vergelijking met placebo de levenskwaliteit (o.a. fysiek) na operatie wegens darmkanker.

2379)Ohwada S et al;Oncol Rep. 2006 Apr;15(4):861-8 ; PMID 16525672 ; In dit onderzoek verbeterde PSK bij darmkanker  de ziektevrije overleving ; aan het begin van deze lijst is al te vinden dat PSK ook de sterfte verlaagt!

3066)Koda K et al ; Int J Oncol 2003 Jul;23(1):165-72 ; PSK verbetert prognose darmkankerpatienten in multivariate analyse van een RCT bij darmkankerpatienten.

3126)Wakui A et al; Gan To Kagaku Ryoho 1986 Apr;13(4 Pt):1050-9;PMID 3083785 ; Lentinan naast chemo verlengt het leven bij vergevorderde darmkanker en maagkanker.

3508)Krishna S et al; EBioMediocine 2014 Nov 15;2(1):82-90;PMID 26137537; Artesunaat 200 mg versus placebo vermindert kans op recidief dikke darmkanker.

Psycho-sociale ondersteuning:

1088) Haase O et al ; Dis Colon Rectum 48:1955-63 ; 2005 : Relaxatie of guided imagery blijkt het klinisch beloop rondom operatie voor darmkanker objectief op korte termijn (!) tov niets extra’s niet aantoonbaar te beinvloeden ; wel was de ervaring van de patienten met relaxatie of guided imagery significant positief.

1171) Kuchler T et al ; Hepatogastroenterology 46:322-35 ; 1999 : Psychosociale support versus geen psychosociale support op gerandomiseerde basis leidt bij patienten die wegens een gastrointestinale kanker geopereerd worden tot een betere overleving van hen die genoemde support kregen. PMID 10228816.

2078)Popa-Velea O et al; J Med Life 2010 Jul-Sep;3(3):343-7;PMID 20945827; Persoonlijk psychische ondersteuning verbetert de levenskwaliteit bij patienten met vergevorderde darmkanker.

2225)Tsay SL et al; Cancer Nurs 2008 Mar-Apr;31(2):109-15;PMID 18490886 ; Voetreflexologie verlaagt bij patienten geopereerd voor darmkanker de postoperatieve pijn en angst.

2241)Wang ZX et al; World J Gastroenterol 2008 Feb 14;14(6):931-5;2008;PMID18240352; Psychologische interventie vermindert postembolische pijn bij TACE.

2280)Reese JB et al ; Psychooncology 2014 Sep;23(9):1005-13; PMID24615831 ; Intimiteit tussen echtelieden voor operatie wegens darmkanker een hunner, leidt later tot minder problemen met betrekking tot sexuele stress, mannelijke sexuele dysfunctie , communicatie etc.

2313)Kuchler T et al; J Clin Oncol 2007 Jul 1 ; 25(19):2702-8;PMID 17602075 ; Psychische ondersteuning tijdens de operatie wegens gastrointestinale kanker leidde in deze RCT tot een betere overleving na 10 jaar.

2625)Pedersen CG et al; Complement Ther Med 2014 Jun;22(3):463-72 ; PMID 24906586 ; ‘energy healing’ blijkt bij de behandeling van darmkanker de kwaliteit van leven niet te verbeteren.

2640)Schofield PE et al ; Support Care Cancer 2015 Jun21 ; PMID 26093975 ; Hoop, optimise zijn gunstig, depressie is ongunstig bij overlevingsduur van patienten met uitgezaaide darmkanker, die chemo krijgen.

2740)Kim JK et al; Ann Coloproctol 2015 aug; 31(4):138-43;PMID 26361615;biofeedback bevorderde herstel na een sfinctersparende operatie voor darmkanker niet.

2965)Johns SA et al;Support Care cancer 2016 oct;24(10):4085-96 ;PMID 27189614 ; mindfulness is beter ter verbetering van de levenskwaliteit bij borst-/darmkankerpatienten dan dan psycho educatie.

3006)Kye BH et al ; Medicine (Baltimore0. 2016 May;95(18):e3611 ; PMID 27149496 ; Wanneer na operatie voor darmkanker een stoma wordt opgeheven, verbetert biofeedback de anorectale functie.

3019)Johns SA et al; J Cancer Surviv 2016 Jun:10(3):437-48 ; PMID 26586494 ;Mindfulness verbetert bij darmkankerpatienten levenskwaliteit.

3022)DuHamel K et al; J Cancer Surviv 2016 Jun;10(3):553-63 ; PMID 26667358 ; Psychoeducatie bij vrouwen  met darm- of anale kanker verbetert hun (sexueel) welzijn.

3315)Lepore SJ et al; Psychol Health 2015;30(3):284-300; PMID 25271396 ; expressief schrijven verbeterde levenskwaliteit van patienten behandeld voor darmkanker niet.

3624)Carmack CL et al; Cancer 2011 Nov 1;117(21):4993-5002;PMID 21480203 ; expressive disclosure verbetert bij darmkankerpatienten welbevinden.

3816)Acevedo-Ibarra JN et al; Psychooncology 2019 Jul;28(7):1445-52 ;PMID 30980433 ; Cognitieve therapie vermindert stress bij darmkankerpatienten.

RFA - Radio Frequency Ablation - Cryotherapy:

1044) Shibata T et al ; Cancer 89:276-84 ; 2000 ; RFA = Radio Frequency Ablation middels operatie geeft een zeker zo goed resultaat (een niet-significant beter resultaat) in geval van colorectale levermetastasen als hepatectomie, terwijl RFA chirurgisch minder invasief is en met minder bloedverlies gepaard gaat dan hepatectomie (bloedtransfusies zijn dan wel vaak nodig!).

1224) Chen MS et al ; Ann Surg 243:321-8 ; 2006 : PLAT (percutane locaal ablatieve therapie : meestal met RFA en soms met een ethanolinjectie) bleek in dit onderzoek even effectief als chirurgie. Doordat PLAT minder invasief is, is dat te verkiezen boven chirurgie. PMID 16495695.

1357)Zhang YJ et al ; Radiology 244: 599-607 ; 2007 : Ethanolinjectie naast RFA - Radio Frequency Ablation verbetert lokale tumorcontrole tov RFA alleen ; ook de overleving van de eerste groep is beter. PMID 17641378.

1431) Lou HZ et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 27 : 393-5 ; 2007 :RFA - Radio Frequency Ablation met AIDI-injectie geeft beter resultaat dan met RFA alleen ; PMID 17650788.

1714)Ruers T et al ; Ann Oncol 2012 Mar 19 ; PMID 22431703 ; Systemische behandeling van levermetastasen vanwege darmkanker plus RFA geeft een langere progressievrije overleving dan met systemische therapie alleen.

1742)Ruers T et al; Ann Oncol 2012 Oct;23(10):2619-26;PMID 22431703 ; RFA gaf naast systemische behandeling voor levermeta’s wegens darmkanker bij 59 versus 60 patienten een significant betere progressievrije overleving ; de mediane overleving was 4,5 maanden beter, maar dit was niet significant ; nu is de progressievrije overleving altijd eerder significant dan de overleving sec ; de geringe grootte van de groepen is hier een probleem.

2587)Zhao HJ et al; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 2012  Jan ;32(1):32-4 ;PMID 22500387 ; Fuzheng Yiliu plus microgolf ablatie vermindert de recidiefkans bij leverkanker in vergelijking met microgolf ablatie alleen ; ook de immunologische variabelen waren in de groep met Fuzheng Yiliu beter. Zie ook 947, 1326, 1373 en 1382. Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

2590)Di Costanzo GG et al;J Gastroenterol Hepatol 2015 Mar;30(3):559-65; PMID 25251043 ; In geval van primaire leverkanker in een cirrhotische lever is laserablatie even effectief als RFA. Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

TACE = Transarteriële Chemo Embolisatie behandelingen en LITT = Laser-induced Interstitial Thermotherapy:

2980)Zhou B et al; Radiology 2016 Aug;280(2):630-9;PMID 26885681; Gisenoside Rg3 verlengt leven bij vergevorderde primaire leverkanker met TACE in vergelijking met TACE alleen ; zie ook 867, 1023, 1281, 1535, 1975, 2316, en 2714. Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

2997)Wun P et al ; Zhonghua Zhong  Liu Za Zhi 1998 Sep; 20(5);391-3 ;PMID 10921042 ; Lipiodol met ethanol verbetert naast TACE het beloop van een primair levercarcinoom duidelijk in vergelijking met TACE alleen.  Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

2515)Liu B et al; J Cancer Res Clin Oncol 2014 Dec 14;PMID 25504506arsenicumtrioxide als onderdeel van TACE plus deze stof intraveneus gaf bij uitgezaalde leverkanker een beduidend betere overlevingsduur dan arsenicumtrioxide als onderdeel van TACE alleen. Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

3367)Lin LZ et al; Zhongguo Zhong Xi Jie Za Zhi 2005 Jan;25(1):8-11 ; Shentao Ruagan verbetert de mediane overleving bij primaire leverkanker - HCC behandeld met TACE met hydroxycampitechine ; PMID 15719740 

Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

Ukrain:

134) Susak YM et al ; Drugs Exp Clin Res 22 : 115-22 ; 1996 ; bij patiënten met  darmkanker blijkt Ukrain de prognose meer te verbeteren dan 5-FU en bestraling tezamen vermogen (zonder leucovorin verbeteren 5-FU en bestraling samen de prognose overigens nauwelijks).

185) Bondar GV et al ; Drugs Exp Clin Res 24 : 221-6 ; 1998 ; Ukrain blijkt bij rectale tumoren in gerandomiseerd onderzoek een sterkere antitumor werking te hebben dan de combinatie van bestraling en 5-FU.

Voeding, voedingstoffen, vitamines en antioxidanten, alfebetisch op naam:

Algemeen:

3746)Suh EE et al; Geriatr Nurs 2013 Nov-dec;34(6):445-52;PMID 24156925 ; Life-style maatregelen verbeteren na behandeling van darmkanker levenskwaliteit.

3744)Hawkes AL et al; Ann Behav Med 2014 dec;48(3):359-70; PMID 24722960 : Life style verandering plus gezonder leven verbetert welbevinden kankerpatienten met voorheen darmkanker in RCT.

Aloe arborescens:

1486)Lissoni P et al ; In Vivo 23:171-5 ; 2009 ; PMID 19368145 ; Aloe arborescens : 10 ml 3 keer per dag leidde bij patienten met uitgezaaide kanker die chemo krijgen significant vaker tot stilstand van de tumorgroei, dan wel regressie.

Alpha-liponzuur:

1930)Guo Y et al; Support Care Cancer 2013, Dec22;PMID 24362907 : dagelijks 600 mg alpha-liponzuur gaat in vergelijking met placebo het optreden van neuropathie in geval cisplatin /oxaliplatin niet tegen.

Antrodia cinnamomea:

3343)Tsai MY et al; BMC Complement Altern Med 2016 Aug 26;16(1):322;PMID 27565426 ; Antrodia cinnamomea verbetert levenskwaliteit naast chemo voor adenocarcinoma.

Arginine en Glutamine en Glutathion: (zie ook onder immunonutrition)

169) May PE et al ; Am J Surg 183 : 471-9 ; 2002 ; De combinatie van arginine, glutamine en beta-hydroxy-beta-methylbutyraat gaat in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij patienten met een vergevorderde vorm van kanker verlies van de vetvrije massa tegen.

403) Daly JM et al ; Surgery 112 : 56-7 ; 1992 ; Omega-3-vetzuren, Rna en arginine verkorten tezamen de ligduur in het ziekenhuis van patiënten die aan het hogere deel van het maagdarmkanaal geopereerd worden ; de tendens was verder dat genoemde suppletiecombinatie het aantal infecties verminderde.

405) Senkal M et al ; Arch Surg 134 : 1309-16 ; 1999 ; Omega-3-vetzuren, arginine en RNA verminderen bij patiënten te opereren wegens een gezwel aan het bovenste deel van het maagdarmkanaal de infectiekans en de behandelkosten (het laatste met meer dan de helft).

406) Braga M et al ; Arch Surg 134 : 428-33 ; 1999 ; Omega-3-vetzuren, arginine en RNA verminderen bij patiënten, die aan darmkanker, maagkanker of alvleesklierkanker geopereerd moeten worden in dubbelblind gerandomiseerd onderzoek de infectiekans met meer dan de helft en verkorten de ligduur eveneens aantoonbaar.

479) Schilling J et al; Nutrition 12 : 423-9 ; 1996 ; Omega-3-vetzuren, RNA en l-arginine verbeteren de post-operatieve immuniteit van patiënten geopereerd aan kanker in hun buik en verminderen de postoperatieve infectiekans.

480) Bower RH et al ; Crit Care Med 23 : 436-9 ; Omega-3-vetzuren, RNA en l-arginine verminderen bij (kanker)operaties aan de buik de infectiekans en verkorten de ligduur in het ziekenhuis ; zie de vele andere studies in deze lijst met een vergelijkbare conclusie.

994) Daly JM et al ; Ann Surg 221: 327-38; 1995: Omega-3-vetzuren plus arginine verminderen na operatie wegens een hoog gelegen gastrointestinale tumor, de infectiekans en verkorten de ligduur in het ziekenhuis. In geval van adjuvante chemo was bij suppletie met genoemde combinatie ook minder snel opnieuw ziekenhuisopname nodig.

1089) Braga M et al ; Nutrition 21: 1078-86 ; 2005 : Arginine plus omega-3-vetzurensuppletie op gerandomiseerde basis vermindert ook in dit onderzoek de kans op complicaties bij patienten te opereren voor gastrointestinale kanker ; dit betekende ook een daling van kosten. Dit is al vaker gevonden.

1134) Yao G et al ; J Huazhong Univ Sci Technolog Med Sci 25: 431-4 ; 2005 : De combinatie van glutamine, arginine en omega-3-vetzuren verkort ligduur in ziekenhuis na zware operatie aan maagdarmkanaal ; PMID : 16196295.

1451)Berk L et al ; Supportive Care in Cancer Feb 22 (Epub ahead of print) ; 2008 : beta-hydroxyl methyl butyraat samen met arginine en glutamine was net niet in staat significant in dit onderzoek cachexie significant af te remmen. PMID 18293016. Zie ook 169 : hier was er een duidelijk significant effect. Het laatste woord over deze therapie is nog niet gezegd.

1986)Sorensen LS et al; Br J Surg 2014 Jan;101(2):33-42;PMID 24281905 ; het geven van alleen 2 gram EPA en 1 gram DHA per dag verminderde na operatie vanwege darmkanker de kans op infectie niet ; eerder in deze lijst zijn er vele studies met visolie, plus arginine en RNA-extract : z.g. immunonutrition : dit leidt wel tot minder infecties onder deze condities.

2303)Cui Y et al; Eur JAnaesthesiol. 2014 Apr;31(4):212-8 ;PMID 24374803 ; Alanyl-L-glutamoine verbetert tijdens operatie de glucose/insuline-homeostase bij patienten geopereerd voor darmkanker en bevordert  het weer beginnen van de stoelgang en verkort het verblijf in het ziekenhuis.

Glutamine en Glutathion (zie ook onder immunonutrition) :

150) Daniele B et al ; Gut 48 : 28-33 ; 2001 ; Glutamine vermindert in gerandomiseerd onderzoek significant de bijwerkingen op de darm.

162) Decker-Baumann C et al ; Eur J Cancer 35 : 202-7 ; 1999 ; glutamine vermindert bij patiënten met uitgezaaide darmkanker, die met 5-FU en leucovorin behandeld worden, ontsteking van en zweren in maag en twaalfvingerige darm.

169) May PE et al ; Am J Surg 183 : 471-9 ; 2002 ; De combinatie van arginine, glutamine en beta-hydroxy-beta-methylbutyraat gaat in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij patienten met een vergevorderde vorm van kanker verlies van de vetvrije massa tegen.

300) Jebb SA et al ; Br J Cancer 70 :732-5 ; 1994 ; Glutamine verminderde in dit gerandomiseerde onderzoek bij 28 patiënten mucositis door 5-FU en folinezuur niet aantoonbaar.

1134) Yao G et al ; J Huazhong Univ Sci Technolog Med Sci 25: 431-4 ; 2005 : De combinatie van glutamine, arginine en omega-3-vetzuren verkort ligduur in ziekenhuis na zware operatie aan maagdarmkanaal ; PMID : 16196295.

1298) Peng YL et al ; Ai Zheng 25: 1044-7 ; 2006 : Alanyl-glutamine diepeptide verbetert bij patienten met een maagdarmtumor tov placebo de voedingstoestand en de immuniteit ; verder vermindert het de bijwerkingen van de chemo. PMID 16965691.

1340)Alivizatos V et al ; J. BUON 10(1) : 119-22 ; 2005 :Immunonutrtion enteraal (i.h.a. omega-3-vetzuren, L-arginine en RNA/DNA erbij)  blijkt na operatie wegens darmkanker niet aantoonbaar meer complicaties te geven dan glutamine extra naast parenterale voeding ; immunonutrition is consistent gunstig onder deze condities ; kennelijk is glutamine extra als onderdeel van parenterale voeding ook een optie ; PMID 17335142.

1346)Wang WS et al ; Oncologist 12:312-9 ; 2007 : Glutamine vermindert neuropathie bij behandeling van darmkankerpatienten met oxaliplatin ; PMID 17405895.

1408) Oguz M et al ; Colorectal Dis. 9:515-20 ; 2007 : L-alanyl-L-glutamine vermindert ligduur vanwege darmkankeroperatie en verkort daarbij ligduur in ziekenhuis. PMID 17573745. Zie commerntaar bij 1392.

1410) Ward E et al ; Eur J Clin Nutr ; 29 Aug ; 2007 : Glutamine vermindert ernst mucositis door chemo niet aantoonbaar, maar maakt wel minder vaak parenterale voeding nodig, hetgeen een aantoonbaar voordeel is. PMID 17728695. Zie ook 866,1026, 1057, 1272, 1299, 1333, 1340 en 1346. Onder zeer veel condities is het geven van glutamine bij chemo een goed idee.

1451)Berk L et al ; Supportive Care in Cancer Feb 22 (Epub ahead of print) ; 2008 : beta-hydroxyl methyl butyraat samen met arginine en glutamine was net niet in staat significant in dit onderzoek cachexie significant af te remmen. PMID 18293016. Zie ook 169 : hier was er een duidelijk significant effect. Het laatste woord over deze therapie is nog niet gezegd.

1907)Rotovnik Kozjek N et al; Clin Nutr 2011 Oct;30(5):567-70;PMID 21733605 : dagelijks 30 gram glutamine bleek in dit onderzoek bij patiënten met rectumkanker de mate van diarree niet te verminderen.

1949)Lu CY et al; Am Surg 2011 Jan;77(1):59-64:PMID 21396307 ; Glutamine toegevoegd aan TPN vermindert de kans op postoperatieve infecties na operatie aan een gastrointestinale tumor. Zie ook 866, 1026, 1057, 1272, 1299, 1333, 1340, 1346 , 1410, 1907 en 1929 ; het lijkt erop dat wanneer de darm in het geding is extra glutamine zinvol is.

1986)Sorensen LS et al; Br J Surg 2014 Jan;101(2):33-42;PMID 24281905 ; het geven van alleen 2 gram EPA en 1 gram DHA per dag verminderde na operatie vanwege darmkanker de kans op infectie niet ; eerder in deze lijst zijn er vele studies met visolie, plus arginine en RNA-extract : z.g. immunonutrition : dit leidt wel tot minder infecties onder deze condities.

2055)Vidal-Casariego A et al ; JPEN 2013 Mar 7 ; PMID23471208 ; Dagelijks 30 gram glutamine bleek niet in staat stralingsontsteking van de darm tegen te gaan.

2130)Gianotti L et al; Ann Surg 2009 Nov;250(5):684-90;PMID 19801932 ; Intraveneus extra glutamine heeft bij buikoperaties in verband met kanker geen effect op beloop (infecties, ligduur etc. zijn gelijk).

2139)Li Y et al; Aliment Pharmacol Ther 2009 Sep 1; 30(5):452-8; alanyl-glutamine verminderde in dit onderzoek significant de bijwerkingen op de darm ; zie ook 1298, 1300 en 1392 : de conclusie is dan wel heel duidelijk!

2143)Milla P et al; Anticancer Drugs 2009 Jun;20(5):396-402; PMID 19287306 ; Ook in dit onderzoek verminderde gereduceerd glutathion de bijwerkingen van oxaliplatin.

2303)Cui Y et al; Eur JAnaesthesiol. 2014 Apr;31(4):212-8 ;PMID 24374803 ; Alanyl-L-glutamoine verbetert tijdens operatie de glucose/insuline-homeostase bij patienten geopereerd voor darmkanker en bevordert  het weer beginnen van de stoelgang en verkort het verblijf in het ziekenhuis.

2511)Vidal-Casariego A et al; 2015 jan;31(10;200-4;PMID25466666 ; Dagelijks 30 gram L-glutamine vermindert darmklachten bij bestraling in de buikregio niet ; zie ook 2055.

3221)Esfahani A et al; Biomark Res 2016 Jun 23;4:13; PMID 27340553 ;Omega-3-vetzuren verminderen optreden neuropathie door oxaliplatin.

3723)Hadari F et al; J Diet Suppl 2019 May 20:1-17; PMID 31106659 ; Omega-3 en vitamine D verminderen bij darmkankerpatienten het lichaamsgewicht en verminderen ontstekingsverschijnselen.

Astralagus, zie ook PSK en andere extracten van medicinale paddenstoelen:

271) Duan P en Wang ZM ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 22 : 515-7 ; 2002 ; Astragalus vermindert de bijwerkingen van chemo en verlengt de niet-progressieve periode bij kankerpatienten.

1863)Chen HW et al; Clin Invest Med 2012 Feb 1;35(1):E1-11;PMID22309959 ; Een Astragalus membranaceus-extract blijkt in vergelijking met placebo de kanker gerelateerde vermoeidheid bij kankerpatiënten te verminderen.

Berberine:

2518)Li GH et al; Med Oncol 2010 Sep;27(3):919-25:PMID 19757213 ;  dagelijks 3 keer 300 mg berberine vermindert de bijwerkingen van bestraling afdominaal, op de darmen.

2519)Liu Y et al; Eur J Cancer 2008 Nov ;44(16):2425-32;PMID 18789680  : in dit onderzoek verminderde berberine eveneens de bijwerkingen op de darm, maar verbeterde tevens de progressievrije overleving.

Caffeine:

2792)Dulskas A et al ; Dis Colon Rectum 2015 Nov;58(11):1064-9 ;PMID 26445179 ; Caffeine bevordert het op gang komen van de stoelgang na een operatie wegens darmkanker.

Calcium:

1968)Chay WY et al; Asia Pac J Clin Oncol 2010 Dec;6(4):270-7;PMID 21114776 : Calcium plus magnesium gaan net niet significant neuropathie door oxaliplatin tegen.

1979)Loprinzi CL et al ; J Clin Oncol 2013 Dec 2;PMID 24297951 ; In deze RCT bleek extra calcium plus magnesium neuropathie door oxaliplatin niet tegen te gaan ; zie ook 1968.

2331)Kee BK et al; Support Care Cancer 2014 Aug 27;PMID  25160493 ; Calcium/aluminium-silicaat-klei gaat diarree bij darmkankerpatienten die irinotecan krijgen, niet tegen.

3131)Maggiori L et al; Bt J Surg 2010 Apr;97(4):479-84;PMID 20155788; Bij sphinctersparende chirurgie voor darmkanker vermindert calciumalginaat het drainagevolume ; er is echter geen duidelijk klinisch voordeel aan verbonden.

Corynebacterium parvumpreparaat:

805) Gough IR et al ; Dis Colon Rectum 22:223-7;1979; Corynebacterium parvum verbetert bij patienten met vergevorderde darmkanker de regressiekans door 5-FU niet noch de overlevingsduur.

931) Gough IR et al ; Dis Colon Rectum 22:223-7; 1979 : Corynebacterium parvum heeft in geval van vergevorderde darmkanker geen effect op de prognose naast 5-FU.

1135) Gough IR et al ; Aust N Z J Surg 48:296-300 ; 1978 : Corynebacterium parvum als extra middel naast chemo voor uitgezaaid melanoom dan wel uitgezaaide darmkanker is in beide situaties zinloos. Zie respectievelijk ook 385,684,811,836 ,1085 (alleen 684 is positief) en 931 (geen effect). Corynebacterium parvum is bij het uitgezaaide melanoom respectievelijk uitgezaaide darmkanker zinloos. PMID 281221.

Creatinine:

2373)Norman K et al; Clin Nutr 2006 Aug ;25(4):596-605;PMID 16701923 ; Creatinine  bleek bij patienten met darmkanker, die chemo kregen de spiermassa en de levenskwaliteit niet te verbeteren. Impedantiemetingen die een slechte uitkomst voorspellen verbeterden echter wel.

Cryotherapie:

3217)Papadeas E et al; Eur J Oncol Nurs 2007 Feb; 11(1):60-5;PMID 16829196 ; Cryotherapie gaat ook in dit onderzoek stomatitis door 5-FU tegen.

Cystine plus L-Theanine:

3297)Tsuchiya T et al, Int J Clin Oncol 2016 Dec ; 21(60:1085-90; PMID 27306219  ; Cystine plus L-theanine  van S1-adjuvante chemo ; de chemo werd vaker voltooid hierdoor.

EPA:

10) Gogos CA et al ; Cancer 1998 ; 82(2) : 395-402. Omega-3-vetzuren plus vitamine E verlengen in dit gerandomiseerde onderzoek het leven van terminale kankerpatiënten.

2293)Cockbain AJ et al; Gut 2014 Jan 27 ;PMID24470281 ; EPA  (maximaal 2 gram extra per dag) vermindert uiteraard in vergelijking met placebo bij darmkankerpatienten die een leverresectie ondergaan de recidiefkans niet, maar verbetert wel de overleving ; er is ook angiogeneseremming ; zie ook o.a. nummer 10.

Gammalinoleenzuur:

3055)MB McIllmurray en Turkie W; Br Med J (Clin  Res Ed) 1987 May 16;294(6582):1260;PMID 3036291 ;Extra gammalinoleenzuur: 3 gram per dag naast een multi gaf bij patienten met uitgezaaide darmkanker in vergelijking met de multi geen significante levensverlenging ; het betrof echter een kleine studie ; iets van 25 versus 25.

Ganglioside-monosialinezuur:

3422)Zhu Y et al; World  j Surg Oncol 2013 jan 25;11:19; PMID 23351188 ; Ganglioside-monosialinezuur gaat perifere neuropathie door oxaliplatin tegen.

Gember:

2568)Fahimi F et al ; Iran J Pharm Res 2011 Spring;10(2):379-84 ;PMID 24250368 ; Gember vermindert misselijkheid en braken wanneer cisplatin gegeven wordt ; zie ook 871;1531 ; 1590; 1591 ; 1722 ; 1723 ; 2160 en 2178. Het bewijs dat gember een duidelijke anti-misselijkheids en antibraakwerking heeft is nu echt wel bewezen.

2569)Lua PL et al ; Complement Ther Med 2015 Jun;23(3):396-404;PMID26051575 ; Inhalatie van gemberdampen vermindert misselijkheid wel maar het braken niet duidelijk ; zie ook vorige studie ; voorts was er een duidelijk positief effect op de levenskwaliteit.

Ginseng:

456) Xing JH et al ; Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 21 : 260-1 ; 2001 ; Ginseng blijkt in gerandomiseerd onderzoek door apoptoseinductie de klinische verschijnselen van rectale kanker - endeldarmkanker significant te verminderen ; zie ook referentie 214.

1540) Barton DL et al ; Support Care Cancer 2010 Feb; 18(2):179-87 ; PMID 19415341 ; In dit gerandomiseerde onderzoek bleek Amerikaanse ginseng aantoonbaar effectief tegen vermoeidheid bij kankerpatienten.

1760)Barton DL et al;JNCI 2013 Aug 21;105(16):1230-8:PMID 23853057 : Amerikaanse ginseng vermindert in vergelijking met placebo vermoeidheid bij kankerpatienten.

2316)Feng YL et al; Zhonghua Zhong Liu Za Zhi 2006 Nov;28(11):844-7;PMID17416007 ; Ginseng vermindert bovenop corticosteroiden eventuele schade aan lever/nieren na TACE  in vergelijking met corticosteroiden alleen. Zie ook 867.

Guarana-extract:

1993)Del Giglio AB et al; J Diet Suppl 2013  Dec;10(4):325-34;PMID 24237188 : Guarana-extract  had bij kankerpatienten geen effect op de vermoeidheid in vergelijking met placebo.

1994)Da Costa-Miranda V et al; J Altern Complement Med 2009 Apr;15(4):431-3;;PMID 19388866 ; Dit onderzoek is vergelijkbaar met 1993 en heeft een vergelijkbaar resultaat.

Immunonutrition:

1267) Lobo DN et al ; Clin Nutr 2006 Jun 12 (Epub ahead of print) : Immunonutrition middels jejunostomie eerst 4 dagen na operatie wegens een carcinoom hoog gastrointestinaal leidt tot niet-significant minder complicaties ; immunonutrition zoals in vele publicaties van deze lijst is aan getoond is wel zinvol voor operatie en zonder dat er jejunostomie in het spel is ; doe het dan voordat de meest stressvolle periode , de operatie zelf plaats vindt ; PMID 16777271.

1271) Ates E et al ; Acta Gastroenterol Belg 67:250-4 ; 2004 : Parenterale hyperalimentatie na operatie geeft na operatie wegens gastrointestinale kanker in vergelijking met enterale immunonutrition geen voordeel ; in tegendeel met enterale immunonutrition geeft een beter herstel van de immuniteit. Wederom wordt aangetoond dat parenterale hyperalimentatie bij geschetst type patient geen voordelen biedt ; geheel in overeenstemming met de orthomoleculaire verwachting ; PMID 15587331.

1301)Xu J et al ; World J Surg 30:1284-9 ; 2006 : Immunonutrition in vergelijking met gewone voeding bevordert voorafgegeven na operatie vanwege maagdarmkanker  het herstel : er waren minder complicaties, de ligduur was korter etc. ; PMID 16830214.

1340)Alivizatos V et al ; J. BUON 10(1) : 119-22 ; 2005 :Immunonutrtion enteraal (i.h.a. omega-3-vetzuren, L-arginine en RNA/DNA erbij)  blijkt na operatie wegens darmkanker niet aantoonbaar meer complicaties te geven dan glutamine extra naast parenterale voeding ; immunonutrition is consistent gunstig onder deze condities ; kennelijk is glutamine extra als onderdeel van parenterale voeding ook een optie ; PMID 17335142.

1784)Giger-Pabst U et al; Nutrition 2013 May;29(5):724-9;PMID 23352174 ; Bij operatie wegens kanker in de buik blijkt immunonutrition gedurende korte tijd de ligduur niet te verminderen, noch de infectiekans te beinvloeden ; wellicht heeft dit met de korte duur en goede voedingsconditie voor de operatie te maken ; zie dit onderwerp veel eerder in deze lijst ; bij minder goed gevoede mensen en/of langere  duur, blijkt immunonutrition bijna altijd de infectiekans te verlagen en de ligduur te verkorten.

2217) Klek S et al; Ann Surg 2008 Aug;248(2):212-20;PMID18650630 ; Enteral nutrtion was niet minder dan parenteral nutrition ; immunomodulatie verminderde de kans op postoperatieve complicaties na kankerchirurgie  ook niet ; overall doet immunonutrtion dat echter wel.

2593)Liu JZ et al; Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2011 Oct;14910):799-802:PMID 22030782 ; Immunonutrition vermindert de kans op infecties na operatie voor maagdarmkanker en verkort de ligduur in het ziekenhuis.

2680)Shao F et al; Cell Biochem Biophys 2014 Jun;69(2):357-61 ; immunonutrition met o.a. een probioticum, visolie en glutamine verminderen tezamen de klachten  bij bestralingontsteking van de darm. PMID 24366547

2896)Moya P et al; Medicine (Baltimore) 2016 May;95921):e3704 ; PMID 27227930 ; Een immunostimulerend dieet met 20% minder calorieen voor operatie wegens darmkanker verminderde de kans op complicaties.

3009) Manzanares Campillo MD et al; Cir Cir. 2016 Dec 9.pii S0009-7411(16)30110-4;PMID 27955850 ;immunonutrition vermindert infectiekans bij operatie voor darmkanker ; de infecties die optreden zijn ook minder ernstig.

3073)Finco C et al;Surg Endosc 2007 Jul;2(7):1175-9;PMID 17356942 ; immunonutrition (omega-3 plus arginine en RNA) verbeterde bij patienten te opereren aan darmkanker wel de immuniteit, maar dat resulteerde niet in minder infecties ; overall blijkt immunonutrition wel gunstig ; zie bijv. 1457 en 1614.

Zie ook deze meta analyse: Omega-3 polyunsaturated fatty acids in the prevention of postoperative complications in colorectal cancer: a meta-analysis 

En deze: Preoperative Immunonutrition and Elective Colorectal Resection Outcomes.

3098)Giger U et al; Ann Surg Oncol 2007 Oct;14(10):2798-806 ;PMID 17632760 ;Immunonutrition verminderde ook in dit onderzoek de opnameduur in een ziekenhuis wegens operatie aan een abdominale tumor.

3178)Moya P et al; Surg Endosc 2016 nov;30(11):4946-53 ; PMID 26936601; Imunonutrtion vermindert ook bij normaal gevoede mensen die aan darmkanker geopereerd worden de kans op postoperatieve infecties.

3344)Yildiz SY et al; Turk J Med Sci 2016 Feb 17;46(2):393-400; PMID 27511501 ; immunonutrition vermindert na operatie wegens gastrointestinale kanker bijwerkingen chemo.

3810)Russell K et al; World JHepatol 2019 Mar 27;11(3):305-17; PMID 30967908 ;Immunonutrition vermindert bij leveroperatie wegens kanker beloop in ziekenhuis niet aantoonbaar itt bijv. bij primaire chirurgie voor darmkanker.

IJzer:

2315)Lidder PG et al; Ann R Coll Surg Engl 2007 May;89(4):418-21 ; PMID  17535624 Preoperatief ijzer bij kanker van de darm vermindert postoperatief de noodzaak van bloedtransfusies. Zie ook 1269, 1689 en 2004.

3125)Edwards TJ et al; Br J Surg 2009 Oct;96(10):1122-8 ; PMID 19731228 ; iv ijzersucrose voor operatie aan darmkanker is te hard van stapel lopen : de kans op bloedtransfusie tijdens de operatie neemt hierdoor niet af

Indigohout (Isatis indignota Fort.):

2137)You WC et al ; J Altern Complement Med 2009 Jul;15(7):771-8;PMID 19534614 ; Indigohout (Isatis indignota Fort.) vermindert de bijwerkingen van bestraling van het rectum.

Ionisch Zilver:

3737)Biffi R et al; World J Surg Oncol 2012 May 23;10:94; PMID 22621779 ; ionisch zilver lokaal uitwendig vermindert niet duidelijk aantoonbaar postoperatieve infectie na operatie wegens darmkanker.

Kamille:

921) Fidler P et al ; Cancer 77:522-5;1996: Kamille gaat stomatitis door 5-FU blijkens gerandomiseerd onderzoek niet tegen.

Kampo:

277) Mori K et al ; Gan To Kagaku Ryoho 25 : 1159-63 ; 1998 ; Kampo, een Japans kruid vermindert in gerandomiseerd onderzoek de ernst van diarree bij het gebruik van Irinotecan.

Kauwgom:

Lees ook deze reviewstudie: Influence of gum-chewing on postoperative bowel activity after laparoscopic surgery for gastric cancer

1397)Gandemer V et al ; J Pediatr Hematol Oncol 29:86-94 ; 2007 : Kauwgom kauwen gaat bij kinderen die chemo krijgen mucositis van de mondholte tegen. PMID 17279004.

1695)Choi H et al ; Urology 77(4):884-90 ; 2011 ; In deze RCT blijkt kauwgom kauwen na radicale cystectomie  (blaaskanker) de darmbeweging eerder op gang te doen komen ; PMID 20950844. Sneller naar huis en dus kostenbesparend!

2020)Ertas IE et al; Gynecol Oncol 2013 Oct;131(1):118-22;PMID 23906657 ; Kauwgom  blijkt na operatie vanwege een gynecologische maligniteit de darmwerking eerder op gang ; zie ook 1397.

2517)TC van den Heijkant et al; Br J Surg 2015 Feb;102(3):202-11; PMID 25524125 ; Kauwgom kauwen na een operatie colorectaal (darmkanker) vermindert de kans op postoperatieve ileus en mede de kans op andere complicaties en (mede) zo tot een korter verblijf in het ziekenhuis.

2790) Kobayashi T et al;  Dis Colon Rectum 2015 Nov;58(11):1058-63 ;PMID 26445178; Kauwgom doet na operatie wegens darmkanker de darmbeweging niet sneller op gang komen, al stijgen gastrine en des-acylghreline wel.

2850) Quah HM et al; Colorectal Dis 2006 Jan; 8910:64-70 ; PMID 16519641 ; Kauwgom bevordertr darmpassage na operatie wegens darmkanker ; zie ook 1397 ; 1695 ; 2020 ; 2517; 2790 en 2801.

2856)Asao T et al; J Am Coll surg 2002 Jul;195(1):30-2 ;PMID 12113542 ; Kauwgom bevordert herstel van postoperatieve ileus wegens operatie voor darmkanker ; zie ook 1397 ,2020,2517,2790,2801 en 2850.

3218)Lim P et al Ann Surg 2013 Jun; 257(6):1016-24; PMID 23470575 ; Kauwgom brengt na operatie wegens darmkanker de stoelgang niet sneller op gang.

3426)Hirayama I et al; Hepatogastroenterology 2006 Mar-Apr;53(68):206-8 ; PMID 16608025 : Kauwgom  brengt na operatie wegens darmkanker de darmbeweging sneller op gang.

3443)Yang P et al; Rev Invest Clin 2018; 70(1):53-58; PMID 29513303 ; Xylitol-kauwgom verkort tijd tot eerste flatus na open proctectomie vanwege rectale kanker.

Kefir:

2824)Topuz E et al; Invest New Drugs 2008 Dec;26(6):567-72;PMID 18762864 ;Kefir gaat mucositis door 5-FU niet tegen.

Koffie:

2876)Muller SA et al ; Br J Surg 2012 Nov ; 999110:1530-8;PMID 22987303 ; koffie bevordert herstel stoelgang na een operatie wegens darmkanker.

3814)Hasler-Gehrer S et al ; Dis Colon Rectum. 2019 Aug;62(8):997-1004; PMID 30998528 ; Koffie gaat postoperatieve ileus na operatie laparoscopisch wegens darmkanker tegen.

Lavendel extract:

3454)Ozkaraman A et al; Clin J Oncol Nurs 2018 Apr 1;22(20:203-10; PMID 29547610 ; Lavendel tegen angst en voor de slaap verminderde bij chemopatienten angstklachten.

3497)Yu SH en Seol GH ; Lavendel-extract inhaleren vermindert pijn gerelateerd aan catheters vanwege colorectale kankeroperatie.

Lentinan:

3126)Wakui A et al; Gan To Kagaku Ryoho 1986 Apr;13(4 Pt):1050-9;PMID 3083785 ; Lentinan naast chemo verlengt het leven bij vergevorderde darmkanker en maagkanker.

Lipiodol met ethanol:

2997)Wun P et al ; Zhonghua Zhong  Liu Za Zhi 1998 Sep; 20(5);391-3 ;PMID 10921042 ; Lipiodol met ethanol verbetert naast TACE het beloop van een primair levercarcinoom duidelijk in vergelijking met TACE alleen.  Red: ik heb deze studie ook bij darmkanker geplaatst omdat darmkanker heel vaak ook uitzaait naar de lever. En TACE ook bij leveruitzaaiingen vanuit darmkanker vaak wordt ingezet.

Magnesium:

285) Evans TR et al ; Eur J Cancer 31A : 174-8 ; 1995 ; Magnesiumsuppletie gaat bijwerkingen (samenhangend met een Mg-tekort) als gevolg van 5-FU plus cisplatinum tegen.

1968)Chay WY et al; Asia Pac J Clin Oncol 2010 Dec;6(4):270-7;PMID 21114776 : Calcium plus magnesium gaan net niet significant neuropathie door oxaliplatin tegen.

1979)Loprinzi CL et al ; J Clin Oncol 2013 Dec 2;PMID 24297951 ; In deze RCT bleek extra calcium plus magnesium neuropathie door oxaliplatin niet tegen te gaan ; zie ook 1968.

Maria Distel creme:

3390)Elyasi S et al; Phytother Res 2017 Sep;31(9);1323-9; PMID 28635153 ; maria distel creme gaat handvoetsyndroom door xeloda tegen.

Moxibustion:

3306)Cai Y et al; Zhongguo Zhen Jiu 2016 apr;36(4):405-8;PMID 27352504 ; Moxa zout-pakketten uitwendig verlagen gastrointestinale reacties bij chemo.

3307)Li Z et al; Zhongguo Zhen Jiu 2015 Oct;35(10):1010-3;PMID 26790207 ;Hitte-gevoelige moxibustion vermindert gastrointestinale verschijnselen bij chemo.

NAC:

1106) Lin P et al ; Support Care Cancer 2006 Feb 1; 1-4 (epub ahead of print) : NAC vermindert in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek de neurotoxiciteit van oxaliplatin.

Omega vetzuren, visolie enz.:

245) Kenler AS et al ; Ann Surg 223 : 316-33 ; 1996 ; Suppletie met omega-3-vetzuren uit visolie verminderden in een gerandomiseerd onderzoek, bij patiënten die wegens kanker aan de hogere delen van het darmkanaal geopereerd werden, het aantal complicaties en infecties significant.

403) Daly JM et al ; Surgery 112 : 56-7 ; 1992 ; Omega-3-vetzuren, Rna en arginine verkorten tezamen de ligduur in het ziekenhuis van patiënten die aan het hogere deel van het maagdarmkanaal geopereerd worden ; de tendens was verder dat genoemde suppletiecombinatie het aantal infecties verminderde.

405) Senkal M et al ; Arch Surg 134 : 1309-16 ; 1999 ; Omega-3-vetzuren, arginine en RNA verminderen bij patiënten te opereren wegens een gezwel aan het bovenste deel van het maagdarmkanaal de infectiekans en de behandelkosten (het laatste met meer dan de helft).

406) Braga M et al ; Arch Surg 134 : 428-33 ; 1999 ; Omega-3-vetzuren, arginine en RNA verminderen bij patiënten, die aan darmkanker, maagkanker of alvleesklierkanker geopereerd moeten worden in dubbelblind gerandomiseerd onderzoek de infectiekans met meer dan de helft en verkorten de ligduur eveneens aantoonbaar.

479) Schilling J et al; Nutrition 12 : 423-9 ; 1996 ; Omega-3-vetzuren, RNA en l-arginine verbeteren de post-operatieve immuniteit van patiënten geopereerd aan kanker in hun buik en verminderen de postoperatieve infectiekans.

480) Bower RH et al ; Crit Care Med 23 : 436-9 ; Omega-3-vetzuren, RNA en l-arginine verminderen bij (kanker)operaties aan de buik de infectiekans en verkorten de ligduur in het ziekenhuis ; zie de vele andere studies in deze lijst met een vergelijkbare conclusie.

994) Daly JM et al ; Ann Surg 221: 327-38; 1995: Omega-3-vetzuren plus arginine verminderen na operatie wegens een hoog gelegen gastrointestinale tumor, de infectiekans en verkorten de ligduur in het ziekenhuis. In geval van adjuvante chemo was bij suppletie met genoemde combinatie ook minder snel opnieuw ziekenhuisopname nodig.

1089) Braga M et al ; Nutrition 21: 1078-86 ; 2005 : Arginine plus omega-3-vetzurensuppletie op gerandomiseerde basis vermindert ook in dit onderzoek de kans op complicaties bij patienten te opereren voor gastrointestinale kanker ; dit betekende ook een daling van kosten. Dit is al vaker gevonden.

1692)Liang B et al ; World J Gastroenterol 2008 Apr 21;14(15) : 2434-9;PMID 18416476 ; Visolie plus sojaolie (1 : 5) in vergelijking met evenveel sojaolie alleen (er werd 7 dagen lang 1,2 gram per kg lichaamsgewicht per dag gegeven) gaf  bij patienten geopereerd aan darmkanker in de visoliegroep een verbetering van vele immuunparameters en een trend tot een korter verblijf in het ziekenhuis. Sojaolie is ook niet slecht, wat wellicht het gunstige effect van visolie wat versluierd heeft ; zie de vele studies eerder in deze lijst, die laten zien dat visolie sec het verblijf in het ziekenhuis verkort en de kans op infecties vermindert.

1725)Zhu MW et al ; Chin Med J (Engl), 2012 Jan , 126(2):178-81; PMID 22340541. Ook in dit onderzoek vermindert visolie het aantal infectieuze complicaties na operatie voor darmkanker.

1731)Bonatto SJ et al; Lipids 2012 Apr;47(4):383-9;PMID 22160495; Visolie gaat neuropenie bij chemo  van voornamelijk patienten met gastrointestinale kanker tegen.

1775)de Miranda Torrinhas RS et al; Clin Nutr 2013 Aug;32(4):503-10PMID23398953 ; Visolie extra gedurende slechts 3 dagen verbetert na operatie wegens darmkanker  het immuunsysteem, maar leidde in dit onderzoek niet tot een korter verblijf in het ziekenhuis , iets wat bij langer visolie geven met arginine en RNA eigenlijk steeds wel gevonden is (met ook minder complicaties; zie deze lijst!).

2099)Jiang ZM et al; Br J Surg 2010 Jun;97(6):804-9;PMID20473991;  visolie vermindert bij patienten geopereerd voor een gastrointestinale kanker de onstekingsverschijnselen en verkort de ligduur ; iets dat ook al veel vaker is gevonden.

2707)Wang D et al  ; Zhonggua Wei Chang Wai Ke Za Zhi 2015 Jul;18(7):651-5; PMID 26211765 ;Visolie bevordert herstel na operatie wegens darmkanker.

2762)Camargo Cde Q et al; Nutr Cancer 2016 Jan;68(1): PMID 26700096 ; 1,2 gram omega-3-vetzuren van de vis blijken chemo bij vergevorderde darmkanker eerder te versterken dan te remmen; in ieder geval bleek de ziektevrije periode door de visvetzuren aantoonbaar verlengd te worden.

3221)Esfahani A et al; Biomark Res 2016 Jun 23;4:13; PMID 27340553 ;Omega-3-vetzuren verminderen optreden neuropathie door oxaliplatin.

3723)Hadari F et al; J Diet Suppl 2019 May 20:1-17; PMID 31106659 ; Omega-3 en vitamine D verminderen bij darmkankerpatienten het lichaamsgewicht en verminderen ontstekingsverschijnselen.

Orgoteine (SOD):

983) Esco R et al ; Int J Radiat Oncol Biol Phys 60: 1211-9 ; 2004: Orgoteine (SOD) vermindert bijwerkingen bestraling voor rectumkanker significant ; dit effect van SOD is in zijn algemeenheid in vele andere studies bevestigt.

Primrose-olie:

9) Manolakis G et al ; Deutsche Zeitschrift fur Onkologie 27 : 124-129 ; 1995. In dit onderzoek blijkt primrose-olie het leven van patiënten met uitgezaaide darmkanker met ca 1 jaar te verlengen.

Sesamolie:

3819)Bigdeli Shamloo MB et al ;Complement Ther Pract 2019 May;35:78-85; PMID 31003690 ; Sesamzaadolie bij massage vermindert bij chemo pijn meer dan massage alleen.

Schizophyllan - Sizoferan:

3128)Fujimoto S et al; Jpn J Surg 1984 Jul;14(4):286-92 ;PMID 6238190 ; Schizophyllan verbetert overleving darmkanker in stadium C ; niet in andere stadia.

Thymostimuline:

154) Periti P et al ; J Chemother 5 : 37-42 ; 1993 ; Thymostimuline vermindert in geval van operatie vanwege darmkanker, het aantal postoperatieve infecties significant.

Uncaria tomentosa:

1898)Farias IL et al; Evid Based Complement Alternat Med 2012;2012:892182;PMID 21869902 : Dagelijks  300 mg Uncaria tomentosa vermindert de bijwerkingen van FOLFOX4 niet.

Ureumcreme:

2644)Hofheinz RD et al; J Clin  Oncol 2015 Aug 1;33(22):2444-9 ; PMID 26124485 ; Ureumcreme gaat bijwerkingen op de huid door Xeloda duidelijk beter tegen dan mapisal.

3040)Wolf SL et al ; J Clin Oncol 2010 Dec 10;28(35):5182-7 ;PMID 21060036 ; een ureum/melkzuur mengsel is lokaal niet geschikt om het hand-voet-syndroom bij gebruik van Xeloda te verminderen ; het is bekend overigens dat ureumzalf wel werkt.

Schizophyllan:

3128)Fujimoto S et al; Jpn J Surg 1984 Jul;14(4):286-92 ;PMID 6238190 ; Schizophyllan verbetert overleving darmkanker in stadium C ; niet in andere stadia.

TJ-14:

2715)Matsuda C et al; Cancer Chemother Pharmacol 2015 Jul;76(1):97-103 ; PMID 25983022 ; TJ-14 gaat mucositis als bijwerking van 5-FU-type cytostatica tegen.

Vitamines:

49) Moertel Cg et al ; N Engl J Med 1985 ; 312 : 137-41; Vitamine C verlengt leven bij patiënten met uitgezaaide darmkanker niet; dit onderzoek is eerder door mij geanalyseerd en te licht bevonden (zie het Moermanrapport ; hoofdstuk 5) ; de conclusie is dat het onderzoek door een slechte opzet geen conclusies toelaat.

147) Isenberg J et al ; Anticancer Res 17(5B): 3767-72 ; 1997 ; D-galactose remt in gerandomiseerd onderzoek bij patiënten met colorectale kanker significant metastasering naar de lever.

149) Warczynski P et al ; Anticancer Res 17(2B) : 1223-6 ; 1997 ; door D-galactose remt bij darmkanker metastasering naar de lever en verbetert daardoor de overleving.

1487)You O et al ; Int J Gynecol Cancer 19:567-71; 2009 ; PMID 19509551 ; B6 plus acupunctuur vermindert misselijkheid en braken significant beter bij kankerpatienten die chemo krijgen dan 1 van deze 2 alleen.

2047)Afonseca SO et al; Sao Paulo Med J 2013 Mar;131(1):35-8;PMID 23538593 ; Vitamine E verminderde in dit onderzoek neuropathie door oxaliplatin niet; wel was door de E de diarree bijna significant minder.

2080)Kottschade LA et al; Support Care Cancer 2011 Nov;19(11):1769-77;PMID  20936417 ; vitamine E  : 400 mg per dag verminderde in deze RCT niet de neuropathie door chemo.

2083)Chalermchai T et al; Asia Pac J Clin Oncol 2010 Sep;6(3):155-60; PMID 20887495 ; vitamine B6 in een dagdosering van 200 mg gaat het ontstaan van het hand-voet-syndroom bij gebruik van xeloda tegen.

2239)Braik T et al; J Community Support Oncol 2014 Feb;12(2):65-70 ;PMID24971407 : Vitamine B6 gaat hand/voetsyndroom ten gevolge van Xeloda in tegenstelling tot algemeen gedacht niet tegen.

2709)Ota M et al; Hepatogastroenterology 2014 Jun;61(132):1008-13;PMID 26158157 : Vitamine B6 vermindert handvoetsyndroom niet bij gebruik xeloda. Zie ook 2083 en 2231 ; het lijkt inderdaad niet te werken.

2779)Salehi Z et al ; Int J Prev Med 2015 Nov 2;6:104;PMID 26682028 ; Vitamine E gaat neuropathie door oxaliplatin niet tegen.

3133)Ng K et al; J Clin Oncol 2010 Oct 1;28(28):4354-63 ; PMID 20805450 : een multi vitamine tablet tijdens en na chemo als adjuvans had bij darmkanker geen significant positief effect op het klinische beloop, althans niet tot de eerste 6 maanden na afloop behandeling.

3124)Corrie PG et al; Br J Cancer 2012 Aug 7;107(4):585-7;PMID 22814578 ; Vitamine B6 ging in dit onderzoek de bijwerkingen van xeloda op de huid enigszins tegen ; uierzalf is ook een goede optie!

3249)Hatao F et al; Langenbecks Arch Surg 2017 Mar;402(2):203-211; Voedingssupplementen helpen om na gastrotectomie wegens kanker om gewichtsverlies tegen te gaan ; PMID 27807617.

3599)Yap YS et al; JAMA Oncol. 2017 Nov 1;3(11):153845; PMID 28715540; B6 gaat hand-voet-syndroom bij capecitabine gebruik niet tegen.

3723)Hadari F et al; J Diet Suppl 2019 May 20:1-17; PMID 31106659 ; Omega-3 en vitamine D verminderen bij darmkankerpatienten het lichaamsgewicht en verminderen ontstekingsverschijnselen.

3812)Ng K et al; JAMA 2019 Apr 9;321(14):1370-9; PMID 30964527 ; Vitamine D als adjuvant bij 69 versus 70 patienten met uitgezaaide darmkanker blijkt welbevinden te verbeteren ; de PFS was beter met extra D, maar dat was niet significant ; kritiek: 2 kleine groepen.

3813)Urashima M et al; JAMA 2019 Apr 9;321(14):1361-9; PMID 30964526 Extra vitamine D na behandeling voor darmkanker (2000 IU extra voor 251 patienten en een placebo voor 166 patienten) gaf geen grotere ziektevrije overlevingskans , maar wel bij lagere spiegels, al was dat weer verklaarbaar op basis van toevalssignificantie.

Zink:

2648)Braga CB et al; Nutr Cancer 2015 Aug-Sep;67(6):926-32 ; PMID 26134076 ; zink bevordert seroconversie na vaccinatie voor Streptococcus Pneomoniae bij patienten die chemo voor darmkanker of longkanker krijgen ; een relevante bevinding in verband met hun verhoogde kans op longinfectie.

3140)Ribeiro SMF et al; Einstein (Sao Paulo) 2017 Jan-Mar;15(1):24-28; PMID 28444084 ; Bij chemo voor uitgezaaide darmkanker verminderde zink de vermoeidheid en verhoogde mede zodoende de kwaliteit van leven.

Zuurstof:

1068) Belda FJ et al ; JAMA 294:2035-42 ; 2005 : Extra zuurstof voorafgaande aan en tijdens operatie wegens darmkanker vermindert de kans op postoperatieve infectie met meer dan 50%.

1069) Pryor KO et al ; JAMA 291 : 79-87 ; 2004: Extra zuurstof tijdens en na operatie wegens darmkanker gaf hier juist aanleiding tot een grotere infectiekans.

1070) Greif R et al ; N Engl J Med 342:161-7; 2000 : Extra zuurstof tijdens en na operatie vermindert bij operatie wegens darmkanker de infectiekans significant met meer dan 50%. Zie ook 1068 en 1069 : extra zuurstof om infectie na een darmkankeroperatie te voorkomen is vatbaar voor discussie ; wil je het geven geef het dan voor en tijdens operatie.

Varia aan studies bij darmkanker:

588) Dencausse Y et al; Onkologie 25: 402-3; 2002;5-FU als adjuvans gedurende een half voor nabehandeling van darmkankerpatiënten geopereerd voor darmkanker stadium 3 is even effectief als wanneer deze adjuvante behandeling 1 jaar lang wordt gegeven.

863) Loprinzi CL et al ; J Clin Oncol 12 : 1121-5 ; 1994 ; Bij patienten met uitgezaaide darmkanker heeft hydrazinesulfaat geen effect op de overleving of op gewichtsverlies dan wel eetlust ; met hydrazinesulfaat voelden ze zich zelfs eerder minder goed.

1058) Nikoletti S et al ; J Clin Nurs 14: 750-3;2005 : Zowel gewoon ijs als ijs met een smaakje gingen tov standard care mucositis samen hangend met 5-FU tegen ; wel gaf ijs met een smaakje eerder aanleiding tot hoofdpijn of misselijkheid ; dus gewoon ijs is een goede optie.

2522)Wang TJ et al; Res Nurs Health 2015 Feb;38(1):51-9;PMID 25558030; abdominale massage verminderde in deze RCT de symptomen van maligne ascites.

2740)Kim JK et al; Ann Coloproctol 2015 aug; 31(4):138-43;PMID 26361615; biofeedback bevorderde herstel na een sfinctersparende operatie voor darmkanker niet.

2810)Kaska M et al ; Wien Klin Wochenschr.2010 Jan;122(1-2):23-30; PMID20177856; vasten op de korte termijn voor operatie voor darmkanker verbetert beloop niet.

3616)Furuhata T et al; Int J Clin Oncol. 2009 Dec;14(6):529-33; PMID 19967490: UFT een precursor van 5-FU geeft met een Japans ontbijt hogere 5-FU-spiegels dan bij een nuchtere inname.

Preventie studies voor darmpoliepen en darmkanker

1) Zhu S et al ; Chin Med J (Engl) 116:15-9;2003; Foliumzuur en B12 blijken bij patienten met atrofische gastritis significant de kans op maag-/darmkanker te verlagen. Natuurlijke beta-caroteen en synthetische beta-caroteen werden afzonderlijk beproefd. Afzonderlijk bleek er net niet van een significant preventief effect sprake ; combinatie van de 2 beta-caroteengroepen is echter vermoedelijk wel significant.

3) Clark LC et al ; JAMA 276:1957-63;1996; Selenium (200 mcg per dag naast de natuurlijke intake van 100 mcg) vermindert in dit gerandomiseerde dubbelblinde onderzoek niet de incidentie van basaalcarcinomen van de huid, maar wel de kans op long- ,darm- en prostaatkanker. Ook de overall kankersterfte was in de seleniumgroep lager.

8) Khosraviani K et al ; Gut 51:195-9;2002;Foliumzuur vermindert delingssnelheid darmslijmvlies in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij personen met een hoog risico op darmkanker ; dit onderzoek spoort met nummer 1.

16) Baron JA et al ; N Engl J Med 340:101-7;1999;1200 mg elementair calcium in de vorm van 3 gram calciumcarbonaat verlaagt in dit gerandomiseerde dubbelblinde onderzoek bij 930 mensen met darmadenomen in de voorgeschiedenis de kans op nieuwe darmadenomen. Dit past bij een darmkankerpreventieve werking van calcium.

21) Sjoqvist U et al ; Anticancer Res 24(5B):3121-7; 2004 : Ursodeoxycholicacid werd gegeven aan 10 patienten met premaligne darmafwijkingen en aan 9 anderen werd op gerandomiseerde basis een placebo gegeven : in de placebogroep was er bij 2 patienten progressie zodanig dat een colectomie nodig was ; in de ursodeoxycholicacid-groep was dat bij niemand nodig ; het verschil was wat gezien de kleine aantallen natuurlijk al snel het geval is niet significant ; toch is het resultaat interessant.

23) Gregoire RC et al ; Gut 30 :376-82;1989: Bij 30 personen met een hoog risico op darmkanker bleek 1200 mg calcium versus placebo al binnen een maand bijna significant minder celdeling van het darmslijmvlies te geven.

24) Huang YC et al ; Lipids 31:S313-7 ; 1996 : In geval van een hoge mitotische-index werd in dit gerandomiseerde onderzoek een verlaging met omega-3-vetzuren gevonden ; dit pleit wederom voor een darmkanker preventief effect van omega-3-vetzuren.

29) Bostick RM et al ; JNCI 87:1307-15; 1995 : dagelijks 2 gram calcium remt in gerandomiseerd onderzoek aantoonbaar de proliferatie van het darmslijmvlies bij mensen met een verhoogd risico op adenomen van de darm ; 1 gram was niet aantoonbaar werkzaam ; het betrof echter in totaal slechts 193 patienten met een beperkte follow-up.

37) Baron JA et al ; N Engl J Med 340:101-7; Calcium : 1200 elementair per dag vermindert in vergelijking met placebo in een onderzoek bij 930 mensen met adenomen in de voorgeschiedenis de kans op nieuwe darmadenomen

Wallace K et al ; JNCI 96:921-5 ; 2004; in feite een vervolg op Baron et al zojuist genoemd : ook een preventief effect, maar dan vooral wat betreft de meer gemene darmafwijkingen.

38) Grau MV et al ; JNCI ; 95:1765-71 ; 2003 ; Calciumsuppletie vermindert de kans op colorectale adenomen alleen bij een goede vitamine D-status ; dit was een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij 803 personen.

39) Bonithon-Kopp C et al ; Lancet 356:1300-6 ; 2000 : In dit gerandomiseerde dubbelblinde onderzoek bij 665 proefpersonen met darmadenomen in de voorgeschiedenis verminderde calcium (dagelijks 2 gram elementair per dag als calcium gluconolactaat) het risico op nieuwe adenomen niet significant ; ispaghula husk-vezels daarentegen verhoogde het risico, juist ook wanneer er calcium werd gegeven.

40) Baron JA et al ; JNCI 95:717-22 ; 2003 ; Beta-caroteen 25 mg per dag, maar niet 1000 mg vitamine C plus 400 IU vitamine E verminderden in dit gerandomiseerde onderzoek bij patienten de kans op nieuwe adenomen van de darm ; indien er gerookt werd en ook dagelijks minstens 1 borrel werd gedronken deed beta-caroteen de kans op nieuwe darmadenomen echter juist aantoonbaar toenemen.

42) Ponz de Leon M en Roncucci L ; Scand J Gastroenterol Suppl 222:72-5; 1997 : Bij mensen die een darmpoliep hebben gehad blijken zowel vitamine A, vitamine C en vitamine E als NAC in staat de kans op nieuwe darmpoliepen te verlagen.

46) Estensen RD et al ; Cancer Lett 147:109-14 ; 1999 : NAC (N-acetylcysteine) verlaagt delingsindex in darmepitheel van personen, eerder behandeld voor goedaardige poliepen van de darm.

58) Roncucci L et al ; Dis Colon Rectum 36:227-34; 1993; De combinatie van dagelijks vitamine A (30.000 IU), vitamine C 1 gram en vitamine E 70 mg verlaagt bij patienten met darmadenomen in de voorgeschiedenis tov placebo de kans op een nieuw adenoom met circa 85% (in het onderzoek zaten totaal 255 proefpersonen).

60) Ishikawa H et al ; Int J Cancer ; 12 april 2005 ; Epub ahead of print ; Tarwevezels noch Lactobacillus casei verminderen bij patienten, erfelijk belast voor darmkanker en waarbij al zeker 2 gezwellen verwijderd zijn niet de kans op nieuwe darmkanker ; wel leidde suppletie met Lactobacillus casei ertoe dat de atypie van de nieuwe gezwellen in vergelijking met de controle-groep aantoonbaar minder was.

61) Tanaka S et al ; Hiroshima J Med Sci 53:39-45;2004 : Hogere doses van een oud (gerijpt) knoflookextract remt bij patienten met een verhoogd risico op adenomen van de darm in vergelijking met een lage dosis van dit extract het ontstaan van genoemde adenomen.

62) van Gorkum BA et al ; Eur J Clin Invest 32:693-9; 2002 : In een kleinschalig gerandomiseerd dubbelblind cross-over onderzoek bij patienten die een hemicolectomie hadden ondergaan, bleek dagelijks 1 gram calcium extra de delingsactiviteit in het darmslijmvlies te verlagen en de onderlinge verhouding van de diverse galzuren in gunstige zin te beinvloeden. De eindconclusie was dat extra calcium bij dit soort patienten het risico op een nieuwe darmkanker lijkt te verlagen.

63) Baron JA et al ; N Engl J Med 348:891-9; 2003 : Aspirine in een dagdosis van 81 mg verlaagt bij patienten met een darmadenoom in de voorgeschiedenis significant de kans op een nieuw adenoom.

64) Alberts DS et al ; JNCI 88:81-92; 1996: Zowel 13,5 gram tarwevezels tov 2 gram tarwevezels per dag als 1500 mg calcium extra per dag ipv 250 mg verminderden significant de totale hoeveelheid galzuren als de secundaire galzuren in de ontlasting ; dit effect pleit ervoor dat tarwevezels, maar calcium de kans op darmkanker verlagen.

69) Nagothu KK et al ; Cancer Detect Prev 27:297-304;2003 ; Foliumzuur remt bij patienten met colorectale adenomen in voorgeschiedenis tov placebo proliferatie van darmslijmvlies ; het effect lijkt deels tot stand te komen door stabilisatie van een suppressorgen. Zie ook 8.

71) Benamouzig R et al ; Gastroenterology 125:328-36;2003 ; Aspirine verbonden aan lysine vermindert in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek in doses van 160 of 300 mg per dag aantoonbaar het risico op nieuwe darmadenomen bij patienten met dergelijke adenomen in de voorgeschiedenis ; zie ook 63 en 66.

72) Bostick RM et al ; JNCI 87:1307-15; 1995 ; Extra calcium remt delingssnelheid in darmslijmvlies bij personen met darmadenomen in de voorgeschiedenis, daar waar de delingssnelheid hoog is ; dit alles in vergelijking met placebo ; het totaal pleit ervoor dat calcium de kans op darmkanker bij personen met adenomen in de voorgeschiedenis verlaagt.

73) Alberts DS et al ; JNCI 97: 846-53; 2005 ; Ursodeoxycholzuur (UDCA) vermindert bij patienten met darmadenomen in de voorgeschiedenis niet significant de kans op nieuwe adenomen ; het aantal zeer afwijkende adenomen (gevaarlijker) nam wel met UDCA significant af. Zie ook referentie 21.

74) Pufulete M et al ; Gut 54:648-53;2005 : Foliumzuur vermindert in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij patienten met darmadenomen hypomethylatie van het DNA, dat als een risicofactor voor darmkanker geldt. (In)direkt bevestigt dit onderzoek nummer 8 en nummer 69 van deze lijst.

75) Rozen P et al ; Cancer 91: 833-40 ; 2001 : Calcium (3,75 gram calciumcarbonaat = 1,5 gram calcium) vermindert bij patienten met een darmadenoom in de voorgeschiedenis significant de kans op nieuwe adenomen ; weinig vet, meer koolhydraten en vezels hadden hierbij een significante interactie met calcium.

76) Bostick RM et al ; JNCI 85:132-41; 1993 : 1200 mg calcium bleek bij ruim 20 patienten met adenomen in de voorgeschiedenis binnen acht weken niet tot een daling van de delingssnelheid van het darmslijmvlies te leiden ; in 72(29) was er bij ca 250 patienten na 6 maanden wel sprake van een gunstig effect ; nummer 76 behelst weinig patienten en een korte follow-up. Voor wat de invloed van calcium op het ontstaan van nieuwe adenomen betreft is de conclusie voorlopig : calcium vermindert bij patienten met incidentele adenomen het risico op nieuwe adenomen. Zie derhalve ook de referenties 16,23,37,38, 62,64 ,75 (gunstig) en 39 (geen duidelijk effect van calcium).

77) Cats A et al ; JNCI 87:598-603;1995 : In families met een verhoogd risico op darmkanker (geen polyposis coli) vermindert calcium (1 gram per dag) binnen 3 maanden niet aantoonbaar de delingsactiviteit van het darmslijmvlies (minder dan 30 personen per groep) ; wel nam door de calcium in de darm de cytolytische activiteit af, hetgeen past bij een kankerpreventief effect.

78) Shpitz B et al ; Gut 52:1598-601; 2003 ; Bij patienten met darmkanker doet aspirine de delingssnelheid in het gewone darmslijmvlies op cruciale plaatsen afnemen : dit wijst er wederom op dat aspirine de kans op darmkanker verlaagt ; zie ook de nummers 63,66 en 71.

83) Pardi DS et al ; Gastroenterology 124:889-93; 2003 : Ursodeoxycholzuur vermindert in dit dubbelblinde onderzoek bij patienten met primaire cholangitis en ulceratieve colitis significant het ontstaan van goedaardige/kwaadaardige darmpoliepen. Zie ook 21,73 en 84.

84) Ochsenkuhn T et al ; Digestion 68:209-16 ; 2003 : Ursodeoxycholzuur vermindert niet de delingsindex van de mucosa bij patienten met darmpoliepen in de voorgeschiedenis, maar wel het litocholzuur in het serum ; dit laatste past bij een darmkankerpreventieve werking van ursocholzuur ; zie ook 83. De rode draad is dat ursocholzuur gunstig is voor de preventie van darmkanker.

86) Kim YI et al ; Am J Gastroenterol 96:184-95; 2001 : Foliumzuur gaat in vergelijking met placebo in gerandomiseerd onderzoek bij patienten met darmadenomen chromosoombreuk op cruciale plaatsen tegen (breuk hier is geassocieerd met meer kans op darmkanker) en verhoogt methylatie niveau DNA ; een en ander past bij preventieve rol foliumzuur ; zie ook 8,69 en 74 : de resultaten van al deze studies wijzen in dezelfde richting.

87) Biasco G et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 6:469-71 ; 1997 ; Foliumzuur blijkt in vergelijking met placebo bij patienten met colitis ulcerosa de delingssnelheid van het darmslijmvlies te remmen ; de zoveelste studie die voor wat darmkanker betreft voor een preventieve werking pleit.

88) Paganelli GM et al ; JNCI ; 84:47-51; 1992 : de combinatie van A,C en E remt in vergelijking met placebo de delingssnelheid van het darmslijmvlies bij patienten met 1 adenoom of meer van de darm in de voorgeschiedenis. Zie ook 1,40,42 en 58. De combinatie van A,C en E , naast extra calcium plus vitamine D en foliumzuur lijkt verstandig voor patienten met een darmadenoom in de voorgeschiedenis.

89) McKeown-Eyssen GE et al ; J Clin Epidemiol 47:525-36; 1994 : Een vetarm plus vezelverrijkt dieet blijkt in gerandomiseerd onderzoek bij patienten met darmpoliepen in de voorgeschiedenis, overall galzuren in de darm te verlagen, wat met minder darmpoliepen gecorreleerd bleek.

90) Reid ME et al ; Int J Cancer 2005 ; 10 Oct ; Epub ahead of print ; Selenium vermindert in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek in geval van roken dan wel een lage seleniuminname de kans op darm adenomen.

92) Cook NR et al ; JAMA 294:47-55; 2005 : Aspirine verlaagt in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek niet de sterfte aan darm- of borstkanker ; echter wel die aan longkanker.

96) Luo H et al ; Groene thee polyfenolen blijken bij HBS-Ag-positieve plus aflatoxine-adduct positieve personen tov placebo de uitscheiding van 8-hydroxydeoxyguanosine te remmen. Dit suggereert chemopreventie van kanker door groene thee.

109) Alberts DS et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 6:161-9; 1997 : Extra tarwevezels en/of extra calcium vermindert delingsindex van rectumslijmvlies niet ; adenoma tellen zou evenwel meer opportuun zijn geweest ; er is wel een gunstig effect mbt de galzuren ; zie 64.

127) Langmead L et al ; Aliment Pharmacol Ther 19: 739-47; 2004 : Aloe vera is in staat in vergelijking met placebo in staat colitis ulcerosa (een risicofactor voor darmkanker) te verminderen.

128) Bouhnik Y et al ; Eur J Clin Nutr 58:462-6; 2004 : Lactulose blijkt een prebioticum te zijn : het verhoogt het aantal bifidobacterien (waarvoor de nodige aanwijzingen bestaan dat ze de kans op kanker verlagen) in de darm.

132) Romano C et al ; World J Gastroenterol 11:7118-21; 2005 : Omega-3-vetzuren bevorderen in dubbelblind onderzoek significant regressie van de ziekte van Crohn door mesalazine bij kinderen in de leeftijd van 5 tot 16 jaar. Mede gezien de antikankereigenschappen van visolie en het grotere risico op darmkanker bij patienten met deze ziekte, is het aannemelijk dat omega-3-vetzuren op deze manier kunnen helpen om bij dergelijke patienten de kans op darmkanker te verlagen.

133) Cravo ML et al ; Clin Nutr 17:45-9 ; 1998 : Foliumzuur verminderde ook in dit gerandomiseerde onderzoek hypomethylatie van het DNA bij patienten met darmpoliepen in de voorgeschiedenis.

143) Lewin MH et al ; Cancer Res 66:1859-65 ; 2006 : In gerandomiseerd cross-over onderzoek blijkt rood vlees consistent het ontstaan van O6-carboxymethyl guanine te bevorderen : dit past bij een darmkanker bevorderend effect van vlees.

151) Alberts DS et al N Engl J Med 342:1156-62 ; 2000: Tarwevezels alleen verminderen in dit kleinschalige onderzoek bij patienten met adenomen in de voorgeschiedenis niet significant de kans op nieuwe adenomen van de darm; zie ook 60,64,75 en 109 ;mijn boek geeft al op basis van gerandomiseerd onderzoek aan dat extra vezels alleen zin hebben in combinatie met vet-(calorie)beperking ; zie ook juist 75.

153) Xia Y et al ; Am J Clin Nutr 81:829-34; 2005: L-selenomethionine is beter dan natriumseleniet in staat om bij mensen met een seleniumtekort het glutathionperoxydase in activiteit te verhogen ; na maximering van het glutathionperoxydase is het selenoproteine-P nog niet gemaximeerd ; de conclusie is dat L-selenomethionine een grotere bioavailability heeft, maar ook dat het selenoproteine-P een betere maat is voor de seleniumstatus dan het glutathionperoxydase of liever gezegd ook dit onderzoek pleit ervoor de aanbeveling voor selenium naar boven bij te stellen. In dit onderzoek is echter nog niet eens naar gemethyleerde seleniumverbindingen gekeken.

154) Wactawski J et al ; New Engl J Med 354:684-96 ; 2006 : 1 gram calcium plus 400 IU vitamine D per dag blijken op een termijn van 7 jaar bij postmenopausale vrouwen het risico op darmkanker niet te verlagen. Een langere follow-up en mogelijk hogere doses vitamine D zijn relevant om tot preciezere conclusies te komen. Hier was darmkanker een parameter ; in alle andere studies van deze lijst niet ; dat mede maakt deze studie slecht vergelijkbaar met andere calciumstudies.

161) Jacobs ET et al ; JNCI 94:1620-5;2002 : In dit gerandomiseerde onderzoek bleken tarwevezels niet in staat de kans op nieuwe adenomen van de darm te verlagen. Zie ook commentaar bij 151.

167) Johnson SK et al ; Br J Nutr 95:372-8 ; 2006 : Lupinevezels blijken in gerandomiseerd dubbelblind onderzoek de colon-pH te verlagen , de gluronidaseactiviteit eveneens te verminderen, de defecatiesnelheid te verhogen en ook het butyraatgehalte in de dikke darm te doen toenemen ; dit alles pleit ervoor dat deze vezels het risico op darmkanker  verminderen.

172) Van Gorkum BA et al ; Nutr Cancer 43:31-8 ; 2002 : in dit kleinschalige gerandomiseerde onderzoek van 30 versus 28 bleek dagelijks 1 gram calcium extra de delingsactiviteit van het darmslijmvlies niet te beinvloeden. Het beeld is gemeleerd zo lijkt het : kijken we naar de delinssnelheid van het darmslijmvlies dan zijn 23,29 positief en 76,77,109 en onderhavig onderzoek neutraal ; kijken we naar adenomen, hetgeen meer opportuun is dan zijn 16,37,38 en 75 positief en 39 neutraal : een metaanalyse is positief : met meer calcium minder adenomen ; nog meer opportuun is de kans op darmkanker : in deze laat nummer 154 geen verschil zien. Meer onderzoek met langere follow-up is nodig.

173) Anti M et al; Gastroenterology 107:1892-4; 1994 : Visolie verlaagt bij patienten met een colorectaal adenoom in de voorgeschiedenis de relatief verhoogde proliferatie van het rectumslijmvlies tov placebo.

174) Bussey HJ et al ; Cancer 50:1434-9 ; 1982: 3 gram vitamine C per dag remt groei poliepen bij patienten met polyposis coli.

175) DeCosse JJ et al ; JNCI 81:1290-7; 1989 : Hier werd bij patienten met tarwevezels een remmend effect op de groei van darmpoliepen ingeval van polyposis coli gevonden ; extra C en E hadden in dit onderzoek slechts een niet significant gunstig effect ; vergelijk met 174 ; in 174 werd de groei van de poliepen echter preciezer gemeten, wat het positieve resultaat daar mogelijk verklaart.

176) Schatzkin A et al ; N Engl J Med 342:1149-55; 2000 ; Relatief weinig vet, meer vezels plus meer fruit/groenten vermindert niet de kans op poliepen bij patienten die al eens eerder een poliep hebben gehad.

177) MacLennan R et al ; JNCI87:1733-5 ; 1995 : Noch vetrestrictie noch tarwevezels gaven in dit onderzoek een meer dan niet-significante reductie van de kans op darmpoliepen bij patienten met darmpoliepen in de voorgeschiedenis ; de combinatie van de 2 gaf evenwel een duidelijke reductie van de kans op nieuwe poliepen. Beta-caroteen extra deed er niet toe. Kennelijk is vetrestrictie met juist tarwevezels een goede combinatie (naast uiteraard o.a. extra foliumzuur). Zie ook 60,64,109,151 en 161. Overigens zal het soort vet er ook toe doen : zie 173 !

182) Greenberg ER et al ; N Engl J Med 331:141-7;1994: Noch dagelijks 400 IU vitamine E plus 1 gram vitamine C noch deze met dagelijks 25 mg beta-caroteen erbij zijn in staat de kans op darmadenomen bij patienten met adenomen in de voorgeschiedenis te verlagen. In 42,50 en 88 is van C en E wel een gunstig effect tav deze adenomen gevonden.

192) McKeown-Eyssen G et al ; Cancer Res 48: 4701-5; 1988 : Vitamine C en E verminderden in dit onderzoek de kans op een nieuw adenoom van de darm met 18% ; het verschil was evenwel niet significant ; zie ook 182 ; een voorlopige meta-analyse van deze plus de publicaties genoemd onder 182 leidt tot de conclusie dat C plus E de kans op nieuwe adenomen bij patienten die eerder een adenoom hebben gehad (licht) verlaagt.

206) Holt PR et al ; Cancer 106:287-96 ; 2006 : 1500 mg calcium per dag plus dagelijks 400 IU vitamine D remt delingssnelheid colorectaal slijmvlies en ook van colorectale adenomen. Dit ging samen met een toename van de vitamine D receptoren in het rectumslijmvlies. PMID 16353199.

211) Hughes R et al ; Nutr Cancer 42:70-7; 2002 ; Op gerandomiseerde basis blijkt soja bij eters van rood vlees de uitscheiding van N-nirosoverbindingen via de ontlasting te verlagen ; broccoli en spruitjes deden dat niet, maar vergrootte wel het faecesvolume en de passage snelheid van de ontlasting bij voornoemde vleeseters ; men had ook nog naar andere stoffen kunnen kijken uiteraard ; duidelijk is dat ook dit onderzoek wijst op een kankerpreventieve werking van soja en koolsoorten. PMID 12235653.

212) Hughes R et al ; Carcinogenesis 22:199-202 ; 2001 : Meer rood vlees betekende minder ontlasting, een langere passagetijd voor de ontlasting en hogere nitrosamineniveau’s in de ontlasting ; alles op gerandomiseerde basis onderzocht. PMID 11159760.

213) Silvester KR et al ; Nutr Cancer 29:13-23 ; 1997 : Ook in dit gerandomiseerde onderzoek vond men : meer rood vlees geeft meer nitrosaminen in de ontlasting ; toevoeging van niet fermenteerbaar zetmeel had op deze spiegels en ook op de pasagetijd van de darm geen invloed. PMID 9383779.

214) Cross AJ et al ; Cancer Res 63: 2358-60; 2003 : Ook hier : minder rood vlees : minder N-nitrosoverbindingen ; bij een lage vleesinname was de productie van deze verbindingen gelijk aan die bij consumptie van plantaardig eiwit ; toevoegen van haemijzer (zit in rood vlees!!!) vergrootte de produktie van deze N-nitrosoverbindingen, terwijl anorganisch ijzer dat niet deed. PMID 12750250.

230) Wong CK et al ; Int Immunopharmacol 4:201-11 ; 2004 : Consumptie van polysacchariden van Coriolus versicolor (Yun Zhi) en Danshen (Salvia miltiorrhiza) blijken in vergelijking met een placebo een hele was lijst van immuunparameters gerelateerd aan een efficiente bestrijding van kanker te verbeteren ; PSK : zie therapeutische lijst blijkt bij meerdere vormen van reeds bestaande kanker de sterfte te verminderen ; PMID 14996412.

233) Anti M et al ; Gastroenterology 103:883-91; 1992 : Omega-3-vetzuren verminderen delingsactiviteit mucosa rectum bij patienten die al eens een colorectale poliep gehad hebben ; zie ook 173. PMID 1386825.

244)Grasten SM et al ; J Nutr 130:2215-21; 2000 : Roggebrood in vergelijking met witbrood geeft een snellere darmpassage ; beta-glucuronidase en beta-glucosidase hebben bij consumptie van roggebrood bij mannen een significant lagere activiteit ; de galzuurniveau’s waren met rogge bij mannen en vrouwen aantoonbaar lager ; het butyraatgehalte was met rogge alleen bij mannen aantoonbaar hoger. De eindconclusie is dat deze bevindingen pleiten voor een verlaging van het kankerrisico door rogge. PMID 10958815.

245)Huber R et al ; Eur J Med Res 10: 411-8 ; 2005 : Maretakextracten verhogen bij gezonden in vergelijking met placebo de productie van GM-CSF, IL-5 en IFNgamma ; dit alles pleit voor de toepassing van maretakextracten ter preventie en ter behandeling van kanker. PMID : 16287602.

249)Grubben MJ et al ; Aliment Pharmacol Ther 14:1181-90 ; 2000 : Ongefilterde koffie verhoogt in darmmucosa glutathionspiegels ; dit spoort met epidemiologische gegevens nl dat koffie de kans op darmkanker vermindert. PMID 10971235.

271) McTiernan A et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers prev 15:1588-97 ; 2006 : In dit gerandomiseerde onderzoek bleek lichaamsbeweging tot minder delingsactiviteit in de darmcrypten te leiden : dit pleit ervoor dat lichaamsbeweging de kans op darmkanker vermindert ; PMID 16985018.

276)Hanai H et al ; Clin Gastroenterol Hepatol 4(12): 1502-6 ; 2006 : Curcuma is in vergelijking met placebo van therapeutisch belang bij de behandeling van colitis ; dit past bij de aanwijzingen dat curcuma de kans op darmkanker verlaagt en bestaande darmkanker remt. PMID 17101300. Lees ook: Curcumin for maintenance of remission in ulcerative colitis.

278)Hubner RA et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 15:1607-13 ; 2006 : ook in dit gerandomiseerde onderzoek werd met foliumzuur een gunstig effect gevonden mbt colorectale adenoma bij patienten met een specifieke genetisch achtergrond ; PMID 16985020. Dit is de zoveelste studie die gunstig is voor foliumzuur bij maag-/darmkanker.

280)Rafter J et al ; Am J Clin Nutr 85;488-96 ; 2007 : Twee typen melkzuurbacterien met inuline blijken bij patienten die wegens poliepen of darmkanker geopereerd zijn meerdere risicofactoren aangaande darmkanker te reduceren, maar ook de delingsactiviteit van het darmslijmvlies neemt af ; PMID 17284748.

286)Cole BF et al ; JAMA 297:2351-9 ; 2007 ; Foliumzuur vermindert binnen 3 jaar de kans op darmkanker niet bij risicopatienten ; er waren evenwel slechts 1000 patienten in dit onderzoek (500 versus 500) ; softere parameters zijn consistent eerder significant in het voordeel van foliumzuur ; het punt is dat in epidemiologische meta-analyses pas bij suppletie van foliumzuur langer dan 8 jaar een risicoreductie op manifeste kanker is gezien. PMID 17551129.

291)Walfisch S et al ; Eur J Cancer Prev 16: 298-303 ; 2007 : Lycopeen verlaagt bij patienten die aan darmkanker geopereerd moeten worden in vergelijking met placebo, de insulin-like growth factor-1/insulin-like growth factor-1-binding proteine 3-ratio (IGF-1/IGFBP-3-ratio) ; dit past bij een preventieve rol tav lycopeen mbt darm- en andere kankers.

292)Graydon R et al ; Eur J Clin Nutr 61: 1196-200 ; 2007 : Bij gezonden verlaagt lycopeen niet significant het IGF-1, maar het IGFBP-3 gaat wel significant omhoog ; de ratio als genoemd in referentie 291 gaat hier dus ook omlaag, wat wederom bij een kankerpreventieve rol van lycopeen past. PMID 17299493.

297)Powers HJ et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 16:2128-35 ;2007 : Foliumzuur extra verbetert methylgroep-metabolisme in mucosa colon/rectum ; B2 verbetert dat nog meer bij mensen met een darmpoliep in de anamnese. PMID 17932361.

300)Beresford SA et al ; JAMA 295: 634-54 ; 2006 : Meer fruit en relatief minder vet vermindert binnen 5 jaar niet het risico op darmkanker. PMID 16467233. Zie echter ook 75,89, 144, 176 en 177:  : vetbeperking in combinatie met andere maatregelen om darmkanker te voorkomen lijkt dus toch zinvol.

304)Courtney ED et al ; Int J Colorectal Dis 22: 765-76 ; 2007 : EPA remt proliferatie darmmucosa bij patienten met darmadenomen in de voorgeschiedenis. PMID 17216221 ; zie ook 24, 173 en 233.

314)Vrieling A et al ; Am J Clin Nutr 86 : 1456-62 ; 2007 ; PMID 17991659 ; Lycopeen verhoogt bij personen met een verhoogd risico op darmkanker verhoogt IGFBP 1 en 2 ; dit past bij een vermindering van het kankerrisico ; zie ook 291 en 292.

316)Fedirko V et al ; Cancer epidemiol Biomarkers Prev 2009 Nov; 18(11):2933-41 ; PMID 19861511 ; Vitamine D plus calcium bevorderen t.ov. placebo de differentiatie van colonepitheel ; dit wijst op een kankerpreventieve werking van deze combinatie.

317)Fedirko V et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2010 Jan ;19(1): 280-91 ;PMID 20056649 ; Vitamine D plus calcium verminderen de oxydatieve schade van colonepitheel ; dit in vergelijking met placebo ; ook dit wijst op een kankerpreventieve werking van deze combinatie.

318)Wu K et al ; Am J Clin Nutr 2009 Dec; 90(6): 1623-31 ; PMID 19864409 ; Foliumzuursuppletie blijkt in dit gerandomiseerde onderzoek de kans op een recidief van een colonadenoom te verminderen, maar alleen bij een wat lage foliumzuurspiegel ; de studies die pleiten voor een preventieve werking van foliumzuur m.b.t. darmkanker overheersen toch duidelijk.

326)Gianotti L et al ; World J Gastroenterol 2010 Jan 14;16(2):167-75;PMID 20066735 ; bij patienten met een hoog risico op darmkanker dan wel recidief ervan blijken bij probiotica  suppletie een lagere delingssnelheid van hun darmslijmvlies te hebben ; iets wat feitelijk vaker gevonden is.

327)Kozu T et al ; Cancer Prev Res (Philia); 2009, Nov;2(11):975-83;PMID 19861543 ; Lactoferrine in een dagdosis van 3 gram vertraagt in vergelijking met placebo de groei van darm adenomen.

331)Bonelli L et al; J Gastroenterology  2012; Oct 13; PMID 23065023 : de combinatie van 200 mcg selenium , 30 mg zink, 2 mg vitamine A , 180 mg C en 30 mg vitamine E verminderen in vergelijking met placebo de recidiefkans aangaande darmadenomen.

336)Ishikawa H et al; J Am Coll Nutr 2012 Oct;31(5) 327-37 ; PMID23529990 : propolis verlaagt de kans op nieuwe goedaardige tumoren van de darm niet.

347)Collaborators, Gut 2012 Feb;61(2):255-61;PMID 21890814 : In dit kleine onderzoek geen significante preventie van darmpoliepen door aspirine ; overall is die er wel : zie 63,66,71,78,92, 267 en 329.

352)Ishikawa H et al; Cancer Med 2013 Feb;2910:50-6;PMID 24133627 : Aspirine remt groei adenomen darm in vergelijking met placebo ; dit bleek al na 6-10 maanden 100 mg aspirine per dag. Zie ook 54,63, 66, 78 , 92 en 329.

354)Levine AJ et al; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2010 Oct;19(10):2541-8;PMID 20841390 ; 1 mg foliumzuur per dag vermindert de kans op een recidief van een adenoom van de darm niet.

355)Thompson PA et al; Cancer Prev Res (Phila) 2009 Dec;2(12):1023-30;PMID19952360 ; ursodeoxycholzuur verminderde in dit onderzoek de kans op colorectale adenomen niet ; zie ook 21,73,83 en 84 ; overall lijken die onderzoeken hetzelfde te vinden.

357)Sansbury LB et al; Am J Epidemiol 2009 Sep 1;170(5):576-84; PMID 19643809 ; Veel vezels, veel fruit en groenten plus laag vet verlaagt de kans op  een recidief van adenomen van de darm.

358)Jaszewski R et al; World J Gastroenterol 2008 Jul 28;14 (28):4492-8;PMID18680228 ; Foliumzuur in een dagdosering van 5 mg (!) verminderde de recidiefkans op adenomen van de darm. Dit is in lijn met veel ander onderzoek uit deze lijst.

366) Tanaka S et al ;J Nutr 2006 Mar;130(3 Suppl):821S-826S;PMID 16484573 ; een extract van oude knoflook blijkt aantal en grootte nieuwe darmadenomen bij de mens te verminderen.

370)Hartman TJ et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2005 Oct;14(10):2359-65 ; PMID 16214917 ; Indien reeds NSAIDS gebruikt worden blijkt de combinatie van minder vet, meer fruit en meer vezels de kans op nieuwe adenomen van de darm bij daarvoor gevoelige patienten te verlagen.

373)Ishikawa H et al; Gut 2014 Nov;63(11):1755-9 ; PMID 24488498 ; Aspirine vermindert bij patienten voor goed- dan wel kwaadaardige darmtumoren behandeld zijn de kans op nieuwe darmtumoren ; dit is geheel in lijn met veel ander onderzoek.

376)Van Gorkom BA et al; Nutr Cancer 2002;43(1):31-8;PMID 12467132 ; dagelijks 30 gram amylomais of calcium (1gram) hebben geen invloed op de proliferatiesnelheid van de darmwandcellen bij een voorgeschiedenis van darmadenoma.

380)Hyman J et al; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 1998 Apr;7(4):291-5;PMID 9568783 ; Calcium vermindert de kans op nieuwe adenomen van de darm ; zie o.a. ook 16.

384)Ligo M et al; Biometals 2014 Oct;27(5):1017-29: PMID24867408 ; bovine lactoferrin (bLF) stimuleert immuunsysteem en remt groei poliepen bij de mens.

390)Higurashi T et al ; BMC Cancer 2012 Sep 19;12:413;PMID 22992267 ; EPA remt progressie voorstadia darmkanker ; zie ook 132,173 en 334.

396)Pommergaard HC et al; Gastroenterology 2016 Jan ;150(1):114-122.e4 ;PMID 26404953; in dit onderzoek verminderden aspirine, vitamine D en calciumcarbonaat niet de kans op darmadenomen.

397)Bobe G et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2008 Jun;17(6):1344-53;PMID 18559549 : biofalvonoiden verminderen de recidiefkans op darmadenomen.

408)Weisgerber UM et al ; Gut 1996 Mar;38(3):396-402;PMID 8675093 ;extra vrij calcium in de darm remt celdeling darmepitheel bij darmkankerpatienten niet aantoonbaar.

409)Stern HS et al; Surgery 1990 Sep;108(3):528-33 ; PMID 2168586 ; Bij patienten met polyposis coli leidt extra calcium niet tot remmimg deling darmslijmvlies.

412)Wargovich MJ et al ; Gastroenterology 1992 Jul;103(1):92-7; PMID 1612362 ; Bij patienten met sporadische darmadenomen vermindert calciumsuppletie (1500 mg CaCO3 per dag) in vergelijking met placebo de delingsactiviteit van het rectumepitheel.

423)Citronberg J et al; Cancer Prev Res (Phila).2013 Apr;6(4):271-81; PMID 23303903 : Gember vermindert delingsactiviteit darmepitheel bij risicopatienten mbt het krijgen van darmkanker en bevordert bij hen terplekke apoptosis.

424)Johnson SK et al; Br J Nutr 2006 Feb;95(2):372-8;PMID 16469156 : Lupinevezels verhogen butyraatgehalte darm.

425)Song Y et al; JNCI 2012 Oct 17;104(20):1562-75 ; PMID 23066166 : Foliumzuur plus B6 en B12 verminderen in combinatie niet de kans op een nieuw adenoom van de darm.

426)Avenell A et al; J Clin Endocrinol Metab 2012 Feb;97(2):614-22 ;PMID 22112804 ; Calcium met vitamine D vermindert bij mensen met een relatieve osteoporose niet binnen 3 jaar de overlijdenskans door darmkanker aantoonbaar.

427)Burn J et al ; Cancer Prev Res (Phila).2011 May;4(5):655-65 ; PMID 21543343; Bij patienten behandeld voor poliepen, maakt aspirine nieuwe poliepen kleiner in vergelijking met placebo.

429)Hopkins MH et al; Cancer Prev Res)Phila). 2011 Oct;4(10):1645-54;PMID 21724580 ; Vitamine D plus calcium verminderen bij patienten met een adenoom ontstekingsvariabelen.

435)West NJ et al; Gut 2010 Jul;59(7):918-25;PMID 20348368 ; In geval van adenomateuze polyposis blijkt EPA in vergelijking met placebo de kans op nieuwe rectale poliepen te verminderen.

437)Hofstad B et al; Digestion 1998;59(2):148-56;PMID 9586828; calcium, beta-caroteen (15 mg, C150 mg, E 75 mg en 101 mcg selenium verminderden samen de kans op nieuwe adenomen van de darm niet.

438)Malila N et al; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 1999 Jun;8(6):489-93 ; vitamine E en/of beta-caroteen gaan ontstaan van darmkanker in vergelijking met placebo niet tegen. PMID 10385137.

443)Khosraviani K et ak; Gut 2002 aug;51(2):195-9; PMID 12117879 ; Bij patienten met eerder poliepen in de darm, bleek foliumzuur de delingssnelheid van het darmepitheel te verminderen.

444)Oka S et al; Hiroshima J Med Sci  2010 Mar;59(1):1-6;PMID 20518254 ; Ganoderma lucidum-extract remt ontwikkeling van nieuwe darmadenomen.

449)Shimizu M et al ; Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2008 Nov;17(11):3020-5;PMID 18990744 ; groene theeextract vermindert bij risicopatienten de kans op nieuwe adenomen van de darm.

450)Van den Donk M  et al; J Nutr 2007 Sep;137(9):2114-20; PMID 17709451 ;Foliumzuur en B12 extra gaan precancereuze veranderingen bij patienten met darmadenomen in de voorgeschiedenis niet tegen.

458)Thomas MG et al; Br J Surg 1993 Apr;80(4):499-501 ;PMID 8388307 ; orale calcium (1500 mg per dag) remt bij familiaire polyposis coli proliferatie rectumepitheel.

461)Adams KF et al; Am J Clin Nutr 2005 sep;82(3):620-6;PMID 16155276 ; isoflavonen verlagen delingssnelheid rectaal epitheel bij patienten met adenomen in de voorgeschiedenis niet.

462)Martinez ME et al; Int J Cancer Sep 15;11996):1440—6;PMID 16615116 ; Een multi of folaat vermindert kans op nieuwe adenomen van de darm alleen als er voorheen een lage foliumzuurspiegel was.

465)Thompson PA et al; JNCI 2016 Aug 16;108(12); PMID 27530657 : selenium heeft geen duidelijk effect op de kans op nieuwe darmadenomen.


Plaats een reactie ...

Reageer op "Studiepublicaties van niet-toxische middelen en behandelingen uit literatuurlijst van arts-bioloog drs. Engelbert Valstar, gerelateerd aan vormen van darmkanker"


Gerelateerde artikelen