Wie advies wilt over hoe het microbioom te verbeteren zou contact op kunnen nemen met deze website: Www.microbiome-Center.nl Voor zowel artsen als individuele burgers staat een groep van artsen en wetenschappers klaar om u een persoonlijk advies te geven.

Zie ook de vele artikelen op onze website met probiotica in de titel: https://kanker-actueel.nl/NL/search.html?search_text=probiotica&search_in=title

Zie ook in gerelateerde artikelen hiernaast of hieronder.

18 juni 2026: Bron: nieuwsbrief van Winand - Winclove

In de nieuwsbrief van Winand van deze maand staat een mooi artikel over hoe je met probiotica, voeding en leefstijl het Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) kunt behandelen. Ik plaats hier het volledige artikel zonder daar zelf iets aan toe te voegen. Ik heb wel de deeplinks aangebracht in het artikel en de referenties onderaan het artikel.

Prikkelbaredarmsyndroom als multifactoriële aandoening met centrale rol voor het darmmicrobioom

Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) is een veelvoorkomende functionele darmaandoening die gepaard gaat met terugkerende buikpijn en veranderingen in het ontlastingspatroon.

Een heterogeen ziektebeeld

Hoewel PDS traditioneel werd gezien als een stoornis in darmbewegelijkheid en -gevoeligheid, is de afgelopen jaren duidelijk geworden dat de onderliggende pathofysiologie complexer is. Verschillende biologische systemen, waaronder het darmmicrobioom, de darmbarrière, het immuunsysteem en de darm-hersenas, spelen een onderling verweven rol.

PDS wordt op basis van het ontlastingspatroon in vier subtypes onderverdeeld: diarree-predominant (PDS-D), obstipatie-predominant (PDS-C), gemengd (PDS-M) en ongespecificeerd (PDS-U). Naast verschillen in stoelgangspatroon variëren ook de ernst van de symptomen, de psychologische belasting en de onderliggende mechanismen.

Het darmmicrobioom als centrale factor

Microbioomonderzoek wijst op een belangrijke rol van het darmmicrobioom in PDS. Bij veel patiënten worden veranderingen gevonden in zowel samenstelling als functie van het microbioom. Kenmerkende bevindingen zijn onder andere:

een verminderde microbiële diversiteit

een afname van bacteriën zoals Bifidobacterium en soms Faecalibacterium

subtype-specifieke verschillen, zoals verhoogde methaanproductie bij PDS-C

Tegelijk is er geen sprake van één uniform ‘PDS-microbioom’; patronen verschillen per persoon en subtype. Dit benadrukt het belang van een individuele benadering van deze aandoening.

De darm-hersenas: verbinding tussen darm en brein

PDS is een multifactoriële aandoening waarbij genetische aanleg, leefstijl, voeding, stress en doorgemaakte darminfecties elkaar beïnvloeden. Deze factoren werken deels via gedeelde mechanismen, met een centrale rol voor de darm-hersenas. Deze bidirectionele communicatieroute verbindt het maagdarmkanaal met het centrale zenuwstelsel via neurale, hormonale en immunologische signalen. Verstoringen in deze as kunnen leiden tot veranderde bewegelijkheid van de darm, verhoogde gevoeligheid in de buik en een versterkte perceptie van klachten. Verstoringen in het microbioom kunnen leiden tot veranderingen in neuro-actieve stoffen, wat invloed heeft op pijnperceptie en darmbewegelijkheid. Dit verklaart mede waarom psychologische factoren zoals stress en angst vaak samenhangen met PDS-klachten. Er kan een vicieuze cirkel ontstaan waarbij darmklachten en psychologische belasting elkaar versterken.

Voeding en leefstijl als beïnvloedbare factoren bij PDS

Voeding speelt een centrale rol in PDS. Het kan een directe trigger zijn voor klachten. Het low-FODMAP (Fermenteerbare Oligosachariden, Disachariden, Monosachariden en Polyolen) -dieet is een van de best onderzochte voedingsinterventies en kan helpen bij de vermindering van klachten. Dit dieet beperkt tijdelijk slecht fermenteerbare koolhydraten die bijdragen aan gasvorming en osmotische belasting in de darm. Belangrijk is dat het een tijdelijke interventie is, die begeleiding vereist en niet bedoeld is als langdurige voedingsrestrictie.

Ook vezels spelen een complexe rol. Hoewel ze in het algemeen belangrijk zijn voor darmgezondheid, kunnen met name fermenteerbare of onoplosbare vezels klachten verergeren bij mensen die er gevoelig voor zijn. Daarnaast beïnvloeden factoren zoals stress, slaap, beweging en medicatie het darmmicrobioom en daarmee mogelijk het klachtenpatroon.

De mogelijke rol van probiotica bij PDS

Meta-analyses laten zien dat probiotica bij PDS kunnen bijdragen aan vermindering van klachten zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel en winderigheid en aan verbetering van de kwaliteit van leven. De resultaten variëren wel sterk tussen studies, onder andere door verschillen in gebruikte stammen, doseringen en studieduur.

Een belangrijk uitgangspunt is dat de werkzaamheid van probiotica stam- en formulering-specifiek is. Multispecies-formuleringen laten in meerdere analyses vaker een positief effect zien dan monostrain producten, met name wanneer zij combinaties van Bifidobacterium- en Lactobacillus-stammen bevatten.

De probiotische multispecies formulering Winclove Comfort is in een observationele pilotstudie bij volwassenen met niet-specifieke maagdarmklachten onderzocht. De studie liet zien dat zes weken gebruik van deze formulering leidde tot een significante afname van symptomen zoals flatulentie, buikpijn en een opgeblazen gevoel, evenals een daling van de totale symptoomscore. Het probioticum werd over het algemeen goed verdragen en een merendeel van de deelnemers gaf aan tevreden te zijn over het effect.

Daarnaast laat een retrospectieve analyse van gebruikersdata zien dat ook in de dagelijkse praktijk relevante verbeteringen worden gerapporteerd met deze probiotische formulering. In deze studie werd een significante afname gevonden in zowel frequentie als ernst van diverse maagdarmsymptomen, waaronder diarree, buikkrampen en een opgeblazen gevoel. In de subgroep met PDS werden onder meer duidelijke reducties gezien in diarree, opgeblazen gevoel en buikkrampen. Ook werden verbeteringen waargenomen in energie, dagelijks functioneren en algemene kwaliteit van leven.

Hoewel deze resultaten moeten worden geïnterpreteerd binnen de beperkingen van de observationele en retrospectieve studie opzet, sluiten zij aan bij de bredere literatuur die suggereert dat multispecies probiotica een waardevolle aanvulling kunnen zijn binnen de behandeling van PDS, met name bij PDS-D of PDS-M.

Richtlijnen van internationale organisaties, zoals de World Gastroenterology Organization, erkennen daarom dat probiotica een rol kunnen spelen in symptoommanagement, mits gekozen op basis van bewijs en passend bij de individuele cliënt die je behandelt.

Wat betekent dit voor jou in de praktijk?

Omdat PDS geen uniforme aandoening is, maar een complex en heterogeen ziektebeeld, betekent dit dat een standaardaanpak vaak onvoldoende is en dat een meer gepersonaliseerde benadering nodig is.

Enkele belangrijke aandachtspunten:

1. Kijk verder dan het ontlastingspatroon
Hoewel subtypering (PDS-D, PDS-C, PDS-M) richting geeft, zeggen klachtenprofielen niet alles over de onderliggende mechanismen. Neem ook altijd de overige klachten van je cliënt mee.

2. Denk in mechanismen, niet alleen in symptomen
De pathofysiologie van PDS omvat meerdere systemen, waaronder het darmmicrobioom, de darmbarrière en de darm-hersenas. Dit helpt om gerichter te bepalen welke interventies relevant kunnen zijn, zoals:

voedingsinterventies (bijv. low-FODMAP)

stressreductie of gedragsinterventies

ondersteuning van het darmmicrobioom

3. Overweeg probiotica als onderdeel van een bredere aanpak
Probiotica kunnen bijdragen aan symptoomverlichting, met name bij diarree-predominante of gemengde klachten. Daarbij is het belangrijk om:

te kiezen voor goed onderzochte, indicatie-specifieke producten

het effect te evalueren in de context van het totale behandelplan

Voor cliënten met PDS kan dit bijdragen aan verbetering van de stoelgang, vermindering van buikklachten en uiteindelijk een betere kwaliteit van leven.