Zie ook in gerelateerde artikelen hiernaast of hierboven

Zie ook verhaal van Antoon Verhaak met de ziekte van Waldenström

29 juni 2026: uit een nieuwe reviewstudie blijkt dat er nog geen genezende behandeling is tegen de ziekte van Waldenström. Ook in de richtlijnen aangepast maart 2026 wordt de ziekte van Waldenström omschreven als een weliswaar langzaam groeiende ziekte maar tot nu toe is er geen behandeling die voor genezing kan zorgen. Het hieronder beschreven Everolimus staat niet meer bij de medicijnen overigens. Wel worden met name twee BTK-remmers genoemd: ibrutinib en zanubrutinib

In een reviewstudie die geldt als richtlijn voor zowel eerstelijns als tweedelijns behandelingen bij de ziekte van Waldenström gepubliceerd in het European Journal of Cancer staat o.a. dit vertaald uit het studieverslag van een overzichtstudie wat de mogelijke behandelingen zijn:

De keuze voor de behandeling van recidiverende/refractaire Waldenström-macroglobulinemie (R/R WM) hangt voornamelijk af van de initiële behandelstrategie, meestal chemotherapie (CIT) of conventionele botulinumtoxine-remmers (cBTKi). Er moet echter rekening worden gehouden met verschillende aanvullende factoren, waaronder de leeftijd van de patiënt, comorbiditeiten, de algehele conditie van de patiënt en de initiële presentatie van de ziekte – zoals snelle progressie of een voorgeschiedenis van hyperviscositeitssyndroom, wat een snelle verlaging van de IgM-spiegel noodzakelijk kan maken. De tumorlast, eerdere therapie gerelateerde toxiciteit en cytogenetische of moleculaire kenmerken spelen ook een cruciale rol.

De voorkeur van de patiënt is een andere belangrijke overweging, met name bij de keuze tussen therapieën met een vaste duur (bijv. CIT) en continue langdurige behandelingen (bijv. cBTKi). Ten slotte is de duur van de respons op de vorige behandellijn een belangrijke factor bij het beoordelen van de haalbaarheid van herbehandeling met dezelfde aanpak.

Moleculaire analyse van het beenmerg moet bij terugval worden herhaald en worden geïntegreerd in de algoritmes voor behandelbeslissingen. Specifieke mutaties kunnen zowel de behandelkeuze als de verwachte uitkomsten beïnvloeden. CXCR4-mutaties zijn geassocieerd met een verminderde responsdiepte en een kortere progressievrije overleving (PFS), met name bij monotherapie met ibrutinib. Deze negatieve impact lijkt echter te worden verzacht wanneer ibrutinib wordt gecombineerd met rituximab of wanneer zanubrutinib wordt gebruikt, hoewel verdere validatie nodig is.

Ook patiënten met het wildtype MYD88 vertonen doorgaans een slechtere respons en een kortere PFS met ibrutinib. Hoewel de werkzaamheid lager blijft dan bij gevallen met een MYD88-mutatie, heeft zanubrutinib bemoedigende activiteit laten zien in deze subgroep. Veranderingen in TP53 zijn een andere belangrijke overweging, aangezien ze geassocieerd zijn met slechte uitkomsten en over het algemeen het hergebruik van CIT zouden moeten ontmoedigen. Voorlopig bewijs suggereert ook dat ze een kortere PFS onder cBTKi kunnen voorspellen.

De aanbevelingen van de LYSA-groep voor de behandeling van recidiverende gevallen worden samengevat in  Fig. 2, Fig. 3, terwijl geselecteerde resultaten van belangrijke onderzoeken naar recidiverende/refractaire Waldenström-macroglobulinemie (R/R WM) worden gepresenteerd in  Supplemental Table S6.

Zie hier de grafiek die de behandelingen schematisch weergeeft:

Fig. 3

Bij het IKNL - Integraal Kankercentrum Nederland staat dit in de introductie van de richtlijnen:

De ziekte van Waldenström (Morbus Waldenström, MW) is een zeldzaam, langzaam groeiend non-hodgkinlymfoom. Hierbij maken woekerende plasmacellen of B-lymfocyten in het beenmerg een abnormaal eiwit: M-proteïne (IgM). De ziekte is niet te genezen, maar met behandeling is de levensverwachting meer dan 10 jaar. In dit overzicht vindt u de belangrijkste cijfers over MW over incidentie, diagnostiek, behandeling en overleving op basis van data uit de NKR.
 

Patiënten met klachten krijgen meestal een behandeling met DRC of andere regimes met rituximab (BD, CP, CVP, chloorambucil), onafhankelijk van leeftijd bij diagnose. De toepassing van DRC lijkt toe te nemen over tijd, maar is in de laatste jaren stabiel. Daarentegen neemt het gebruik van BTK-remmers (zoals ibrutinib) toe nadat bleek dat deze ook effectief waren bij MW. Ongeveer 25% van de patiënten met symptomatische ziekte startte ook eerst met een afwachtend beleid, bijvoorbeeld bij milde klachten.

De richtlijnen internationaal staan in het European Journal of Cancer maar zijn zover ik kan beoordelen hetzelfde als in het IKNL - Integraal Kankercentrum Nederland staan alleen veel uitgebreider en met een volledig studieverslag dat gratis is te lezen of te downloaden, zie onderaan dit artikel over Everolimus uit 2010.

Lees verder dit artikel

19 februari 2010: Bron: J Clin Oncol 2010 Feb 8

Everolimus een oraal in te nemen medicijn geeft goede respons en effect bij patienten met een gevorderd stadium van de ziekte van Waldenström die vooraf al vele behandelingen hebben gehad. (zie ook verhaal van Antoon Verhaak met deze ziekte) Dit blijkt uit een deelonderzoek van een grotere fase II studie. Bij het gebruik van Everolimus als monotherapie zagen de onderzoekers een totale respons van 70%, een gedeeltelijke respons werd bereikt door 42% van de patiënten en een minimale respons werd bereikt door 28%. Geen van de patiënten echter verkreeg een volledige remissie.

De studie was in eerste instantie opgezet voor elk type van lymfoom, maar toen de onderzoekers vonden dat de patiënten met Waldenström goed reageerden op Everolimus, werd de studie uitgebreid met een extra groep van 50 patiënten.
Everolimus is een remmer van mTOR, (mammalian target of rapamycin), a serine-threonine kinase.

Dr Witzig en collega's van de Mayo Clinic en het Dana-Farber Cancer Center, Boston, Massachusetts, onderzochten de veiligheid en de antitumor activiteit van Everolimus bij 50 patiënten met recidiverend en / of refractaire Waldenström. Allen hadden een meetbare en vastgestelde ziekte, en kregen Everolimus oraal 10 mg per dag, en werden maandeljiks geëvalueerd. Ze werden beoordeeld voor tumor respons na cycli 2 en 6, en vervolgens elke 3 cycli tot progressie van de ziekte zich voordeed.

De mediane leeftijd van de deelnemers was 63 jaar (bereik 43 tot 85 jaar), en op 2 na hadden alle patienten vooraf rituximab-based (Rituxan) therapie gekregen, 64% van de patiënten had eerder alkylator-gebaseerde therapieën gekregen.. Op basis van het internationale scoresysteem voor WM, werd de helft van de patiënten beschouwd als op medium en/of hoog risico.

Patiënten die een partiële respons toonden deden dat na gemiddeld 2 maanden (bereik 1 tot 10 maanden) van de behandeling. De mediane duur van de respons voor deze groep, alsmede de mediane duur van de progressie-vrije overleving, is nog niet bereikt. Momenteel, na een mediane follow-up van 6,6 maanden (bereik, 1.0 TO 18,2 + maanden), 16 (van 21) zijn er nog steeds patiënten die reageren. De onderzoekers vonden geen associatie tussen respons status en factoren zoals leeftijd, hemoglobine niveau bij aanvang, of IgM-niveau bij aanvang.

Tot op heden hebben 26% van de patiënten progressie van de ziekte en 14% zijn gestorven, met 4 sterfgevallen als gevolg van de geleidelijke WM.

Hier het originele abstract van de studie:

J Clin Oncol. 2010 Feb 8. [Epub ahead of print]

Phase II Trial of the Oral Mammalian Target of Rapamycin Inhibitor Everolimus in Relapsed or Refractory Waldenstrom Macroglobulinemia.

Ghobrial IM, Gertz M, Laplant B, Camoriano J, Hayman S, Lacy M, Chuma S, Harris B, Leduc R, Rourke M, Ansell SM, Deangelo D, Dispenzieri A, Bergsagel L, Reeder C, Anderson KC, Richardson PG, Treon SP, Witzig TE.

Dana Farber Cancer Center, Boston, MA; Mayo Clinic College of Medicine and Mayo Foundation, Rochester, MN; and Mayo Clinic College of Medicine and Mayo Foundation, Scottsdale, AZ.

PURPOSE: The phosphatidylinositol 3-kinase/mammalian target of rapamycin (mTOR) signal transduction pathway controls cell proliferation and survival. Everolimus is an oral agent targeting raptor mTOR (mTORC1). The trial's goal was to determine the antitumor activity and safety of single-agent everolimus in patients with relapsed/refractory Waldenström macroglobulinemia (WM).

PATIENTS AND METHODS: Eligible patients had measurable disease (immunoglobulin M monoclonal protein > 1,000 mg/dL with > 10% marrow involvement or nodal masses > 2 cm), a platelet count more than 75,000 x 10(6)/L, a neutrophil count more than 1,000 x 10(6)/L, and a creatinine and bilirubin less than 2 x the laboratory upper limit of normal. Patients received everolimus 10 mg orally daily and were evaluated monthly. Tumor response was assessed after cycles 2 and 6 and then every three cycles until progression.

RESULTS: Fifty patients were treated. The median age was 63 years (range, 43 to 85 years). The overall response rate (complete response plus partial remission plus minimal response ) was 70% (95% CI, 55% to 82%), with a PR of 42% and 28% MR. The median duration of response and median progression-free survival (PFS) have not been reached. The estimated PFS at 6 and 12 months is 75% (95% CI, 64% to 89%) and 62% (95% CI, 48% to 80%), respectively. Grade 3 or higher related toxicities were observed in 56% of patients. The most common were hematologic toxicities with cytopenias. Pulmonary toxicity occurred in 10% of patients. Dose reductions due to toxicity occurred in 52% of patients.

CONCLUSION: Everolimus has high single-agent activity with an overall response rate of 70% and manageable toxicity in patients with relapsed WM and offers a potential new therapeutic strategy for this patient group.

PMID: 20142598 [PubMed - as supplied by publisher]

Waldenström’s macroglobulinemia: The LYSA pragmatic guidelines

Waldenström’s macroglobulinemia: The LYSA pragmatic guidelines

https://doi.org/10.1016/j.ejca.2025.116120Get rights and content
Under a Creative Commons license
Open access

Highlights

  • LYSA provides pragmatic, evidence-based WM treatment guidance.
  • In 1 L WM without TP53abn, fixed-duration CIT is the standard of care.
  • In 1 L WM with TP53abn, continuous cBTKi are recommended.
  • After 1 L CIT, BTKi are standard second-line therapy.
  • In cBTKi-resistant WM, consider BCL2i or novel anti-BTK agents.

Abstract

Waldenström’s macroglobulinemia (WM) is a rare, indolent B-cell lymphoma that predominantly affects older adults. In recent years, significant progress has been made in understanding its pathogenesis, identifying relevant biomarkers, and developing novel therapeutic approaches to complement traditional chemoimmunotherapy—collectively reshaping the management landscape of WM. In this article, we provide comprehensive, evidence-based recommendations for the diagnosis, molecular evaluation, and treatment of WM, including strategies for both frontline and relapsed disease. These guidelines are informed by the latest clinical research, expert consensus, and current practice standards, with the goal of equipping clinicians with a practical and effective framework for delivering optimal care to patients with WM.

CRediT authorship contribution statement

David Ghez: Writing – review & editing, Validation, Investigation. Hivert Benedicte: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Kamel Laribi: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Damien Roos-Weil: Writing – review & editing, Writing – original draft, Visualization, Validation, Supervision, Software, Resources, Project administration, Methodology, Investigation, Funding acquisition, Formal analysis, Data curation, Conceptualization. Magali Le Garff Tavernier: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Florian Bouclet: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation, Conceptualization. Laurence Simon: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Marine Armand: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Leblond Veronique: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation, Conceptualization. Aurran Therese: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Pierre Morel: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation, Conceptualization. Eric Durot: Writing – review & editing, Methodology, Investigation. Olivier Tournilhac: Writing – review & editing, Writing – original draft, Validation, Supervision, Methodology, Investigation, Formal analysis, Data curation, Conceptualization. Amine Moslemi: Writing – review & editing, Validation, Investigation. Tomowiak Cecile: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation, Conceptualization. Lepretre Stephane: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Poulain Stephanie: Writing – review & editing, Validation, Methodology. Lydia Montes: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation. Florence Nguyen-Khac: Writing – review & editing, Validation, Methodology, Investigation.

Author contribution

DRW and OT supervised the project and conceived the manuscript; all authors contributed to writing, drafting, reviewing, and approving the final version.

Funding

none related to this manuscript

Declaration of Competing Interest

DRW: Abbvie, Astrazeneca, BeOne, Johnson and Johnson, Lilly (consulting); CT: Johnson and Johnson, Astrazeneca, BeOne, Abbvie, Lilly (consulting); DG: Abbvie, BeiGene/BeOne, Johnson and Johnson, Lilly (travel expense); BeiGene/BeOne (grant); BeiGene/BeOne, Lilly (consulting); ED: Roche, AbbVie, Johnson and Johnson (travel expense); FB: Johnson and Johnson, Abbvie, Astrazeneca (consulting); BeOne, Johnson and Johnson, Chugai (travel expense). KL: Sanofi, Astra-Zeneca, Johnson and Johnson, Abbvie (grants), Abbvie, BeiGene/BeOne, Takeda, BMS, GSK, Amgen, Johnson and Johnson, Pfizer (consulting). VL: BeiGene/BeOne (consulting). The other authors declare no potential conflict of interest

Acknowledgement

We would like to thank the FILO (French Innovative Leukemia Organization) group, which has been very actively involved in setting up prospective clinical and cohort studies in WM in France, and is behind these recommendations, which have been written and will be published in the name of LYSA, which now hosts WM research in France.
We thank Sylvain Carras for his careful review of our manuscript.

Appendix A. Supplementary material

References


Plaats een reactie ...

Reageer op "Everolimus bleek effectief medicijn bij de ziekte van Waldenström in gevorderd stadium maar Everolimus staat niet meer in de richtlijnen herzien in 2026"


Gerelateerde artikelen
 

Gerelateerde artikelen

ASCO 2026: Nieuw onderzoek >> Everolimus bleek effectief >> Ibrutinib plus Venetoclax >> Ixazomib, een proteasoomremmer >> Ibrutinib plus rituximab geeft >> Risico op COVID-19 is hoger >> Belangrijke abstracten van >> acalabrutinib als mono behandeling >> Aangepaste voeding en suppletie >> Allogene stamceltransplantatie >>